1800 Konsens biskupi na odprawienie mszy na ołtarzach przenośnych praesente corpore śp. wojewody

Ignatius comes Nałęcz de Małoszyn et Raczyno Raczynski

Dei et Apostolicae Sedis gratia episcopus Posnaniensis

ordinum Aquilae Rubrae et sancti Joannis Hierosolymitani eques

Petitioni pro parte illustris admodum reverendi Gaspari Szpetkowski praepositi congregationis sancti Philippi Nerei Gostinensis factae annuentes, succurrendoque in pio suffragio animae olim illustris magnifici Mycielski palatini Junivladislaviensis, prout semper salubris et sancta est cogitatio orare pro defunctis, praesente corpore praememorati vita functi illustris magnifici Mycielski, in oratorio congregationis Gostinensis super altaribus portatilibus exponendis missae sacrificia celebrandi, etiam cum vigiliis decantandis, authoritate qua fungimur facultatem dandam et concedendam esse duximus, prout damus et concedimus per praesentes. In quorum fidem etc.

Datum in cancellaria curiae episcopalis Posnaniensis die 28va mensis Maii anno Domini 1800.

(-) Wolicki auditor generalis Posnaniensis, mp.

(-) Casimirus Stefański [?] curiae episcopalis regens [?]

Or.: Święta Góra, Dokumenta Starożytne Kongregacyi Xięży Filippinów pod Gostyniem, sygn. A/5, s. 300.

Opis za WBC: Pozwolenie (konsens) biskupa poznańskiego Ignacego Raczyńskiego, wydane na prośbę ks. Kaspra Szpetkowskiego, prepozyta Kongregacji Filipinów ma Świętej Górze w Gostyniu, na odprawienie w krypcie kościoła przy trumnie ze zwłokami zmarłego w 1789 r. i pochowanego w Gostyniu wojewody inowrocławskiego Józefa Mycielskiego mszy św. żałobnych wraz ze śpiewanymi nieszporami przy ustawionych w tym celu ołtarzach przenośnych.

Komentarz Acta Castrensia: Dokument nie mówi o krypcie, lecz o oratorium, kaplicy klasztornej filipinów [por. wpis]. Zwłoki zmarłego 19 X 1789 we Wrocławiu Józefa Mycielskiego sprowadzono 28 X tegoż roku na Świętą Górę, gdzie aż do 10 VI 1800 spoczywały na katafalku we wspomnianej kaplicy, jak o tym świadczą Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniém ks. Kaspra Dominikowskiego (s. 243-244) oraz Cathalogus Nobilium in veteri et nova Ecclesia tituli Beatae Virginis Mariae Immaculate Conceptae et miraculis clarae in Sacro Monte Gostinensi sepultorum (s. 19-20). Konsens biskupi zezwala więc raczej na odprawianie licznych mszy (ponad jedną dozwoloną dziennie) na portatylach w kaplicy klasztornej w dniach poprzedzających pogrzeb (11 VI). Przy licznym napływie duchowieństwa nie każdy ksiądz miałby możliwość odprawienia mszy w kościele w dniu pogrzebu.

1779 Instrument Redukcyi Mszów Świętych

Andreas Stanislaus Kostka Młodziejowski Dei et Apostolicae Sedis gratia episcopus Posnaniensis et Varsaviensis, supremus Regni cancellarius, Ordinum Aquilae Albae et Sancti Stanislai eques.

Universis et singulis quorum interest, intererit aut quomodolibet interesse poterit, significamus expositum nobis esse nomine et pro parte admodum reverendi Josephi Prazmowski praepositi Oratorii Sancti Philippi Nerei congregationis Gostinensis principalis recurrentis.

Quod praefatae congregationi:

- anno 1721 feria secunda post festum sancti Aegidii Abbatis in castro Posnaniensi inscripta sit summa trium millium florenorum in bonis Strzelcze cum onere absolvendi annuatim centum quinquaginta missas,

- anno vero 1756 sabbatho postridie festi sanctae Hedvigis in castro Posnaniensi summa quatuor millium florenorum in iisdem bonis cum onere absolvendi annuatim centum quatuor missas lectas et septem decem cantatas,

- anno 1754 feria secunda in vigilia festi Visitationis B. M. V. in Costen summa trium millium florenorum in synagoga Lesnensi cum onere absolvendi annuatim ad altarae [!] sanctae Barbarae septuaginta sex missas lectas et tres cantatas,

- anno 1723 die 17-a Martii summa duorum millium florenorum per Joannem Libowicz inscripta, in synagoga Lesnensi locata, cum onere absolvendi nonaginta duas missas lectas annuatim et duo anniversaria,

- anno 1684 feria secunda ante festum sanctae Margarethae in bonis Boianowo summa octo millium quingentorum sexaginta florenorum inscripta cum onere absolvendi annuatim tercentas duodecim missas lectas,

- anno 1731 feria secunda ante festum sancti Thomae Apostoli in bonis Swięciechowa summa quatuor millium florenorum cum onere absolvendi annuatim centum quinquaginta sex missas lectas et anniversarium unum, [s. 274]

- anno 1768 feria quinta ipso die festi Praesentationis Beatissimae coram actis proconsularibus Gostinensibus in oppido Gostyn summa mille florenorum cum onere absolvendi triginta qinque [!] missas per annum,

- anno 1742 feria secunda ante festum sancti Jacobi Apostoli in Costen per magnificum Koszutski in bonis Smogorzewo summa duorum millium florenorum inscripta cum onere absolvendi quinquaginta tres missas lectas et unum anniversarium per annum,

- anno 1724 feria tertia ante festum sancti Michaelis in castro Posnaniensi per generosam Constantiam Daleszyńska super bonis Mchy summa duorum millium florenorum cum onere absolvendi annuatim quinquaginta duas missas,

- anno 1696 feria secunda ante festum sancti Bartholomaei Apostoli in castro Posnaniensi per generosum Dzierzanowski in bonis Dzięczyno summa mille quingentorum florenorum cum onere absolvendi annuatim sexaginta missas.

Quia vero census annuus lege publica Regni diminutus est et praefatae congregationi tantum ex supradictis summis mille octoginta septem floreni proveniunt, qui numero mille quadringentarum novem missarum lectarum, viginti cantatarum et quatuor anniversariorum per annum absolvendorum non correspondent, humiliter nobis supplicavit, quatenus hac in parte de opportuno juris remedio providere dignaremur.

Nos, quibus facultas reducendi et moderandi onera missarum in ecclesiis dioecesis nostrae a Sancta Sede Apostolica die 2-da Januarii anno 1777 ad quinquennium concessa est, attento eo quod impositis obligationibus census mille octoginta et septem florenorum non correspondeat, authoritate Apostolica nobis concessa et delegata, praefatas obligationes reductioni sbiiciendas [!] esse duximus, ac ita ut abhinc congregatio Gostinensis quotannis tantum:

- quinquaginta tres missas lectas pro anima magnifici Koszutski,

- quadraginta sex missas lectas et duodecem cantatas [s. 275] pro fundatoribus,

- quadraginta septem missas lectas et tres cantatas ad altare sanctae Barbarae pro fundatoribus,

- viginti novem missas lectas et anniversaria duo pro anima Joannis Libowicz,

- centum quinquaginta missas lectas pro animabus fundatorum,

- sexaginta septem missas lectas et anniversarium unum pro animabus fundatorum,

- octodecem missas lectas pro animabus fundatorum,

- triginta duas missas lectas et anniversarium unum pro anima magnifici Koszutski,

- trigintas [!] quinque missas lectas pro animabus fundatorum,¹

- triginta quinque missas lectas pro anima generosae Constantiae Daleszyńska,

- et viginti sex missas lectas pro anima generosi Dzierzanowski

absolvere teneatur, reducimus et moderamus, ac pro reducto et moderato haberi volumus, atque ad absolvendas hujusmodi obligationes reductas et moderatas, supra dictam congregationem sub onere conscientiae obstringimus et obligamus, mandantes ut in sacristia tabella onerum per nos, sicut praefertur, reductorum et moderatorum describatur, et de illorum adimplemento tam nobis quam pro tempore existenti illustrissimo loci ordinario Posnaniensi et Varsaviensi nec non visitatori suo, toties quoties opus fuerit, ratio reddatur. In quorum fidem praesentes, manu nostra subscriptas, sigillo nostro communiri jussimus.

Datum Varsaviae die 5-ta Novembris 1779.

(-) Andreas Stanislaus episcopus.

(-) Ignatius Borakowski, curiae episcopalis regens [?]²

Or.: Święta Góra, Dokumenta Starożytne Kongregacyi Xięży Filippinów pod Gostyniem, sygn. A/5, s. 273-275.

Kop.: Święta Góra, Dopisy Do Rękopisma Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniem, sygn. A/11, s. 123-124, wpis CLXXI (skąd tytuł).

Wzmianka: Święta Góra, Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniém..., sygn. A/11, s. 217.

Opis za WBC: Ordynacja (postanowienie) biskupa poznańskiego Andrzeja Stanisława Kostki Młodziejowskiego, wydana na prośbę prepozyta Kongregacji Oratorium Św. Filipa Neri na Świętej Górze w Gostyniu, ks. Józefa Prażmowskiego, w sprawie kanonicznego zwolnienia z odprawienia ponad połowy mszy św., jakie zobowiązani byli odprawić gostyńscy filipini z tytułu dziesięciu legatów otrzymanych w latach 168?–1768 na łączną sumę 31 060 złp, a zapisanych przez różnych benefaktorów na dobrach Bojanowo, Dzięczyna, Mchy, Smogorzewo, Strzelce, Święciechowa oraz na Synagodze leszczyńskiej, w związku z ustawowym obniżeniem w kraju wysokości czynszu rocznego (procentów od sumy kapitału) [z 7% do 3,5% - przyp. Acta Castrensia] i tym samym zmniejszeniem wpływów z tychże legatów do kwoty jedynie 1 087 złp rocznie.

¹ Dotyczy jakiegoś zapisu pominiętego przez skrybę w liście zobowiązań między zapisem z 1742 a zapisem z 1724 roku, zobowiązującego kongregację do odprawiania – jak wynika z kalkulacji – 319 mszy czytanych rocznie.

² cancellariae episcopalis registrator?

1639 Altaris Depositionis Corporis Christi de Cruce erectio

Andraeas de Szołdry Szołdrski, Dei et Sanctae Sedis Apostolicae gratia episcopus Posnaniensis.

Significamus praesentibus literis nostris, quorum interest vel in futurum interesse poterit, comparuisse coram nobis judicioque nostro spectabilem dominum Albertum Regulum consistorii Posnaniensis notarium cum sufficienti mandato ab honesta Anna Lebiedzina cive Gostinensi, quoad actum infrascriptum, coram actis consistorii Posnaniensis, ad quae se referebat, in personam suam recognita exhibitaque certa donatione summae sexcentorum florenorum Polonicalium, pro fundatione altaris in ecclesia Beatissimae Mariae Virginis extra oppidum Gostin sub titulo Depositionis de Cruce extructi, per praefatam Annam Lebiedzina, coram actis advocatialibus Gostinensibus feria sexta post festum Ascensionis Domini proxima anno praesenti facta,

productis etiam litteris citationis in vim cridae ex cancellaria nostra ad effectum infra praetactum extraditis et debite uti apparebat executis, nomine et in persona honestae Annae Lebiedzina accusasse contumaciam omnium et singulorum jus et interesse ad summam praedictam, censumque ab ea provenientem, nec non bona eodem censu onerata ac fundationem ipsam quovis modo habere se praetendentium, et juxta exigentiam literarum cridae nec per suos legitimos plenipotentes comparentium, nec effectum literarum cridae impedientium,

petiisseque ipsos contumaces reputari et pronuntiari, atque in eorum contumaciam donationem hanc admitti, summam et censum in eadem donatione in vim dotis altari suprascripto ipsiusque altaristae, nunc et pro tempore existenti inscriptam authoritate ordinaria approbari, atque etiam immunitati Ecclesiae adscribi, ministerium hoc in beneficium ecclesiasticum erigi, de jure patronatus ac obligationibus disponi, aliaque omnia ad eum actum quovis modo necessaria fieri et decerni omni meliori modo.

Porro donationis et inscriptionis, de quibus fit mentio, tenor is erat, qui sequitur.

„Actum feria sexta post festum Ascensionis Domini proxima, anno Domini millesimo sexcentesimo trigesimo nono. Coram officio actisque advocatialibus personaliter honesta Anna Lebiedzina civis Gostinensis, ipsa per se et per famatum Valentinum Porwał civem Gostinensem in tutorem ad id assumptum et ab officio approbatum, sana mente et corpore existens, non compulsa, non coacta, sed de libera sua voluntate, sponte ac [s. 31] benevole ac per expressum recognovit.

Quia dedit et irrevocabili donationis titulo donavit summam sexcentorum florenorum in moneta et numero Polonicali ad altare Depositionis Corporis Christi in ecclesia Beatissimae Virginis Mariae ante Gostin, per eandem constructum ejusdemque curatori patri Paulo Guzdzielcio pro tunc existenti suisque successoribus.

Quam summam denominavit et indicavit coram jure, videlicet:

- In bonis Martini Bogacik civis Gostinensis, summam ducentorum et quinquaginta florenorum, una cum censu consueto septem florenorum a quolibet centeno quotannis se sequentibus pro die festo Ascensionis Domini persolvendo, quam summam et censum ad vitam suam pro dominio et necessitate sua reservavit.

- Item in bonis honestorum Alberti et Sophiae Cienkuszków conjugum, summam centum florenorum et quinquaginta, una cum censu septem florenorum ab uno centeno, quam summam praedicta Sophia Cienkuszkowa per famatum Valentinum Porwał ad actum praesentem in tutorem assumptum et per officium advocatiale Gostinense approbatum, in domo sua propria inter domos honestae Annae Kobielina et Thomae Wicherek partibus ab utrisque inscripsit et obligavit.

- Item summam centum florenorum per famatum Cyprianum Straszygość civem Gostinensem in bonis ejusdem inscriptam.

- Demum summam centum florenorum per honestum Thomam Rydzewski civem Gostinensem in bonis omnibus inscriptam et recognitam.

Prout inscriptio et obligatio eorundem debitorum in actis praesentibus Gostinensibus existens latius disponit.

Quam summam supra nominatam una cum censu consueto praedicto altari suoque curatori patri Paulo Guzdzielcio dedit, donavit perpetuo donationis titulo, in pium opus majoremque Dei gloriam, ex arbitrio ejusdem patris Pauli convertendam.

Quae inscriptio donationis admissa et confirmata est habere robur perpetuae firmitatis in omnibus suis punctis, clausulis de forma juris, pro quo memoratum¹ officium est persolutum.

L. S.

Ex actis advocatialibus Gostinensibus extractum.”

Nos igitur postulationem hanc, non solum aequitati consonam, sed etiam pietatis plenam esse attendentes, praedictam donationem in contumaciam non comparentium, nec effectum literarum cridae quovis modo impedientium, admisimus, si et in quantum, summam et censum in eadem donatione in vim dotis altari in ecclesia Beatissimae Mariae Virginis extra oppidum Gostin, sub titulo Depositionis de Cruce extructo, ipsiusque altaristae nunc et pro tempore existenti modo quo supra inscriptam, authoritate ordinaria approbavimus, atque etiam immunitati ecclesiasticae adscripsimus, ministerium hoc in perpetuum beneficium ecclesiasticum ereximus, jus patronatus et praesentandi altaristam, quoties beneficium hoc per cessum vel decessum vacare contigerit, fundatrici, quo ad vixerit, post mortem vero plebano et magistratui consulari Gostinensi, insimul attribuimus, praefatumque altaristam ad recitandam unam Missam qualibet septimana, quamdiu vixerit fundatrix pro peccatis, post mortem vero ejus pro defunctis, nec non ad procurandum vinum et caeram aliaque ad Missae sacrificium necessaria subministranda, obligavimus, et praemissa robur firmitatis perpetuae debere habere decrevimus²,

prout admittimus, approbamus, adscribimus, erigimus, attribuimus, obligamus et decernimus, praemisso et omni meliori modo.

In cujus rei fidem praesentes erectionis literas manu propria subscripsimus et sigillo communiri jussimus. Actum et datum Posnaniae die Lunae vigesima septima mensis Junii, anno Domini millesimo sexcentesimo trigesimo nono, praesentibus testibus: reverendissimo domino Nicolao Dunin³ abbate Obrensi et admodum reverendo domino Alberto Graboski Gnesnensi et Posnaniensi canonico, Sacrae Regiae Majestatis secretario circa praemissa existentibus, ac Michaele Hebdowski authoritate Apostolica publico actorumque curiae nostrae notario.

L. S.

(-) Andreas Szołdrski episcopus Posnaniensis⁴

Źródło: Święta Góra, „Dopisy Do Rękopisma Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniem”, sygn. A/11, s. 30-31, wpis XXVII

¹ Raczej memoriale (pamiętne) – błędny odczyt skrótu?

² Zgodnie z kancelaryjną manierą, część dyspozycyjną (tj. poprzedzającą korroborację) dokumentu kończy szereg czasowników w czasie przeszłym dokonanym (perfectum), np. approbavimus. Określają one decyzję prawodawcy, czynności urzędowe będące przedmiotem aktu. Wcześniej, tuż przed oblatą aktu z księgi wójtowskiej, przewinęły się one w relacji z wniosku, który w imieniu fundatorki altarii złożył notariusz konsystorza, w bezokoliczniku strony biernej (infinitivus praesentis passivi), np. approbari. Wreszcie, po liście czasowników w perfectum następuje lista tych samych czynności (już bez wyliczania ich przedmiotów) w czasie teraźniejszym (praesens), np. approbamus.

³ Mikołaj Dunin herbu Łabędź (zm. 1661), opat cystersów w Obrze.

⁴ Poprawiłem z: Posnaniensi.

Erekcja altarii.

Anna Lebiedzina zapisała była altarii Złożenia z Krzyża w kościele NMP pod Gostyniem (dzisiejsza bazylika świętogórska) czynsz roczny od sumy 600 złp., którą to sumę winni jej byli i opłacali od niej czynsz roczny: Marcin Bogacik, Wojciech Cienkuszek z żoną Zofią, Cyprian Straszygość oraz Tomasz Rydzewski. Dłużnicy ci zgłaszali jednak pretensje do tej sumy, obciążonych nią dóbr i samego aktu fundacji altarii, jednak pozwani w tej sprawie nie stawili się przed sądem kościelnym. Wobec tej kontumacji (niestawiennictwa) biskup poznański Andrzej Szołdrski, zapoznawszy się z wyciągiem zapisu tej sumy z ksiąg wójtowskich gostyńskich (przytoczony w akcie), przychylając się do wniosku notariusza konsystorza poznańskiego, zatwierdza tę zapisaną sumę wraz z jej czynszami jako uposażenie wspomnianej altarii. Przyznaje też prawo patronatu i prezenty altarysty: będzie je mieć dożywotnio Lebiedzina jako fundatorka, a po jej śmierci pleban i rada miasta Gostynia.

W oblatowanym wyciągu darowizny z akt wójtowskich fundatorka (która zresztą własnym sumptem ów ołtarz postawiła) pozostawiła sposób wykorzystania rocznych czynszów decyzji altarysty, natomiast w niniejszym akcie erekcyjnym biskup zobowiązuje go do odprawiania jednej Mszy tygodniowo: z formularza „o odpuszczenie grzechów” (dosł. „za grzechy”, pro peccatis) dopokąd fundatorka żyje, zaś po jej śmierci – za zmarłych. Ma się też starać o wino, wosk i inne rzeczy potrzebne do odprawiania Mszy.

Warto dodać, że ów zapis czynszu to nie wyderkaf, lecz nieodwołalna (jak wspomina przywołany wyciąg z akt wójtowskich) darowizna.

Streszczenie dokumentu również w „Zbiorze wiadomości o Świętej Górze pod Gostyniem” (s. 56).

1845-1865 (?) Novi Decani Creatio

LEO PRZYŁUSKI

Dei Miseratione

ET SANCTAE SEDIS APOSTOLICAE GRATIS

Archiepiscopus Gnesnensis et Posnaniensis Legatus Natus

Praelatus Domesticus, Solio Pontificio Assistens

etc.

Universis et singulis, quorum interest, aut quomodolibet interesse poterit, singulariter vero Clero, tam saeculari, quam regulari Decanatus foranei N., Archidioecesis Nostrae Posnaniensis, notum facimus.

Quia Nos inhaerendo dispositioni S.S. Canonum et Constitutionum, tum consuetudine antiquae, Admodum Reverendum N. N., Nobis de vitae integritate, morumque probitate bene commendatum, in Decanum foraneum N. creandum, deputandum, constituendumque esse duximus, prout quidem cum omnibus juribus, praerogativis ac emolumentis, Decanos foraneos de jure et consuetudine concernentibus, creamus, deputamus ac constituimus per praesentes, dantes concedentesque suprascripto Admodum Reverendo N. N. facultatem ac plenam potestatem nec non officium atque obligationem, Visitationes Ecclesiarum Parochialium et quorumvis beneficiorum in Decanatu N., jurisdictioni Nostrae Ordinariae subjectorum, in eodem Decanatu conformiter ad dispositionem piae memoriae Praedecessoris Nostri quolibet anno expediendi in hac visitatione aeraria, inventaria tam Ecclesiastica, quam oeconomica, nec non aedificia beneficialia lustrandi, regestra redituum et expensarum tam beneficiorum, quam Ecclesiarum examinandi, nec non desuper curandi, ut aedificia plebanalia pro viribus in bono statu serventur et sarta tecta sustententur, item congregationes Decanales instituendi, Literas et Processus a Nobis vel Officio Nostro Consistoriali Posnaniensi emanatos circumferri absque mora ac exequi faciendi, Visitatores Generales intra Decanatum suum comitandi, de statu singularum Ecclesiarum, atque Parochorum diligentia, et Cleri moribus se informandi; de Ecclesiis post mortem seu aliter vacantibus absentiave ab iisdem suorum Rectorum, Nobis seu Officio Nostro Generali referendi, necessitates Ecclesiarum, sacerdotum, ac populi mores explorandi, Nosque et Officium Nostrum, ubi et quando opus fuerit, de omnibus instruendi, instrumenta approbationis ad excipiendas Christi fidelium confessiones quorumvis Curatorum et aliorum Sacerdotum in cura animarum praefati Decanatus laborantium expirata, exigente necessitate et suadente prudentia, ad mensem unum ac semel tantum prorogandi, beneficia quaevis vacantia ad interim seu duas septimanas, donec litterae a Nostro Officio desuper expediantur, commendandi, post defunctos seu alio translatos beneficiatos, de integritate inventariorum Ecclesiarum et beneficiorum providendi, meliorationemque eorum urgendi, denique omnia et singula pro munere suo Decanali in Epistola pastorali p. m. Celsissimi Principis Raczyński Archiepiscopi Gnesnensis, Praedecessoris Nostri, ad Decanos foraneos super eorum Officio anno 1811 die 11. Novembris edita, latius expressa faciendi, et ad effectum deducendi.

Insuper muneris ejusdem erit ad mentem et litteram Instructionis Nostrae die 2. Januarii 1852 editae, scholas Parochiales sui Decanatus quotannis visitare, ac relationem de visitatione peracta Nostro Officio in scripto transmittere, atque invigilare, ut Rectores Ecclesiarum per se ipsos juventutem scholarum in rudimentis religionis instruere non negligant, nihilque praetermittant, quod quocumque modo ad religiose pieque educandam juventutem suarum respective Parochiarum proficiat.

Mandamus itaque in virtute Sanctae Obedientiae universo Clero, aliisque omnibus in Decanatu N. jurisdictioni Nostrae Ordinariae subjectis, ut dictum Admodum Reverendum N. N., nunc autem Decanum Nostrum foraneum N. constitutum, pro tali recognoscant, habeant et recipiant, Eique in omnibus licitis et honestis, obediant cum reverentia.

In quorum fidem praesentes a Nobis subscriptas sigilli Nostri Majoris impressione communiri fecimus.

Datum in Palatio Nostro Archiepiscopali ad Ecclesiam Metropolitanam Posnaniensem die ... ...... 18.....

Źródło: ?

Formularz nominacji dziekańskiej z lat 1845-1865 (?).

1462 Collegium Mansionariorum in Kozmin instituitur

Anno D. 1462. Die Mercurii decima Mensis Martii, hora tertiarum vel quasi in Oppido Dolsko Posnaniensis Diaecesis in curia episcopali in stuba alba majori in eadem curia sita

Reverendissimus in Christo pater et Dominus Dominus Andreas Dei gratia Episcopus

ad instantes petitiones Magnifici Domini Hincza de Rogow Castellani sandomiriensis pro augmento Divini cultus Collegium Mansionariorum in Ecclesia parochiali sancti Laurentii in Kosmin in honorem omnipotentis Dei et assumptionis Beatae Mariae Virginis gloriosae et sancti Laurentii creavit, errexit et fundavit, unumque praepositum in proventibus omnibus et singulis dictae Ecclesiae quos Plebani a fundatione ipsius Ecclesiae recipiebant et sex mansionarios, quemlibet in sex marcis mediorum grossorum census annui instituit et creavit. Curam animarum et administrationem spiritualium et temporalium ipsius Ecclesiae Praeposito duntaxat committens. Ita tamen quod ipse praepositus cum dictis sex missionariis, horas beatae Mariae et missam de assumptione Beatae Mariae Virginis singulis diebus, die vero Dominico missam de sancta Trinitate, pro missa Beatae Virginis de mane cum eisdem horis Beatae Mariae annis singulis. Quilibet etiam ipsorum tam praepositus quam mansionarii praefati, duas missas in qualibet septimana, unam feria secunda pro peccatis, et aliam feria quarta pro defunctis Christi fidelibus legere debebit. Ad quod eos Dominus memoratus Episcopus reddidit obligatos conscientiam eorum in eo onerando, hoc etiam specialiter expresso, quod ipsi praepositus cum dictis mansionariis ad Ecclesiam praefatam semper superpeliciati incedunt et singulis processionibus intersint, eorumque alter cum communione ad infirmos, vel cum oleo sacro visitare sit adstrictus, residentiamque circa dictam Ecclesiam facere debeat personalem, et non nisi per se dictas missas et horas decantare teneantur, ipsamque praeposituram et dictas mansionarias pro monucularibus beneficiis instituit et ordinat. Juspatronatus vero dictarum praepositerae et mansionariorum memorato Domino Hincze de Rogowo et suis legitimis successoribus in Kozmin haeredibus duntaxat reservatur. Praesentibus ibidem Stanislao de Młyny Canonico Posnaniensi et Nicolao Plebano in Niegowo officialis Curzeleviensis, testibus circa praemissa vocatis et rogatis.

Źródło: Józef Łukaszewicz, „Krótki opis historyczny kościołów parochialnych, kościółków, kaplic, klasztorów, szkółek parochialnych, szpitali i innych zakładów dobroczynnych w dawnej dyecezyi poznańskiej”, tom II, Poznań, Nakładem księgarni Jana Konstantego Żupańskiego, 1859, s. 120

Na prośbę Hińczy z Rogowa, kasztelana sandomierskiego, ówczesnego dziedzica Koźmina biskup eryguje kolegium mansjonarzy. Każdy z sześciu mansjonarzy uposażony czynszem rocznym 6 grzywien półgroszy. Obowiązki: prepozyt wraz z mansjonarzami mają śpiewać codziennie oficjum o NMP i mszę o Wniebowzięciu NMP, w niedzielę zaś mszę o Trójcy Świętej. Ponadto każdy z księży ma odprawiać po 2 msze czytane tygodniowo: jedną w poniedziałek za grzechy, drugą w środę za zmarłych chrześcijan. Do tego odpowiedni ubiór w kościele (superpeliciati - w komży?), obecność na procesjach, rozdzielanie Komunii chorym i Ostatniego Namaszczenia. Nie mogą się wyręczać innymi kapłanami. Prawo patronatu zastrzega się dziedzicom miasta.

Jak zwykle u Łukaszewicza, wątpliwe lekcje: missionariis, praepositerae.

1468 Altare sub titulo Visitationis BMV. &c. erigitur

In Nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam.

Andreas Dei gratia Episcopus Posnaniensis

Universis tam praesentibus quam futuris quibus expedit tenore praesentium significamus, quomodo inter alias solicitudines nostras, id praecipue nostrae opponitur curae pastorali, ut cultum divinum quantum posse nostro valemus, augeamus, ad quod utique Deo adjuvante totis nostris excubiis intendimus, non haesitantes nos in eo singulare et benignum altissimo exhibituros famulatum.

Cum itaque providi Paulus Caliszky Magister et Albertus Buyak senior fraternitatis pauperum de Gostyn volentes nonnullarum tam saecularium quam spiritualium personarum testamenta et ultimas voluntates ad effectum deducere utque pro his qui jam in Domino dormierunt ut a peccatis solvantur et requiem obtineant sempiternam jugiter altissimo deprecetur, censum annuum septem cum media marcarum monetae bonae receptabilis et in Regno Poloniae currentis, numeri quoque ejusdem quadraginta et octo grossos Marcam in quamlibet computando, in certis bonis haereditariis in oppido Gostyn foro et titulo reemptionis emptum et comparatum prout in literis providorum Praeconsulis et Consulum nec non Advocati et Scabinorum ejusdem Oppidi Gostyn (...) confectis et ipsorum sigillis sigillatis coram nobis exhibitis latius continetur pro altare fraternitatis Pauperum in Ecclesia parochiali sanctae Margarethae (...) in Gostyn de novo erigendo et fundando, dederunt, donaverunt et assignaverunt, nobis debita cum instantia suplicando (...) dictum altare erigere, beneficium Ecclesiasticum nostra auctoritate ordinaria creare digneremus.

Nos itaque qui in propagatione cultus divini intensis delectamus desideriis votis dictorum providorum Pauli Caliszki Magistri et Alberti Buyak senioris fraternitatis pauperum de dicta Gostyn valubribus justis et rationi consonis benigniter acclinati dictum altare ad honorem Omnipotentis Dei et sub titulo Visitationis Beatae Mariae Virginis, sancti Matthaei Apostoli et Mariae Egipciacae in Ecclesia praefata in Gostyn Christi nomine invocato erigimus et in beneficium Ecclesiasticum creamus eidemque altari eiusque pro tempore ministris dictum censum septem cum media marcarum ascribimus, appropriamus, unimus et incorporamus ac nostra ordinaria auctoritate confirmamus per praesentes decernentes, ut dicti census et dotatio, jure, immunitate, et libertate ecclesiasticis subjaceant, ac pro ipsorum repetitione sicut pro aliis censibus ecclesiasticis ad forum judicis ecclesiastici per Altaristas habeatur recursus. Sed quia iste census ut praefertur sub titulo reemptionis existit comparatus, volumus decernentes, quod quandocunque census ipse in toto vel in aliqua parte reemptus fuerit, pecunia principalis soluta in manibus ministri altaris et patronorum pro tempore existentium reponi debet, et alii census quanto celerius fieri poterit per eosdem patronos et altaristam in aliis bonis certis comparari debebunt.

Verum quia beneficium datur propter officium, statuimus quod minister seu altarista dicti altaris et sui successores pro tempore existentes unam missam pro defunctis in qualibet septimana die quo ad id devocionem habuerit per alium legere et complere sint astricti, hoc tamen specialiter expresso, quod quotienscunque aliquem ex fraternitate pauperum praedicta mors contigerit extunc minister dicti altaris pro tempore existens, missam super fratrem defunctum juxta morem dictae fraternitatis decantabit. Et praeterea volumus et ordinamus quod dictus minister seu altarista dicti altaris qui pro tempore fuerit singulis processionibus et thurificationibus, quae in dicta Ecclesia servari solitae sunt superlicietus (?) cum caeteris presbyteris honorifice intersit et pro necessitate ingruente, videlicet sabbato palmorum usque ad sabbatum post festa sanctae paschae proximum et in diebus pentecostes et Nativitatis Christi confessiones cum caeteris presbyteris in dicta Ecclesia in Gostyn audiat irrecuse, rectoremque Ecclesiae praedictae pro tempore existentem in omnibus licitis et honestis obediat.

Juspatronatus vero dicti altaris quotiens ipsum quocunque modo vacare contigerit magistro et senioribus praefatae fraternitatis pauperum de Gostyn pro tempore existentibus perpetuo reservamus et ibidem discretum Johannem de Czeradz dedicto altare ad praesentationem providorum Paulo Caliszky magistri, Alberti Buyak, Johannis Fabri et Johannis Skorupka seniorum fraternitatis pauperum de Gostyn, dicti altaris verorum et legitimorum patronorum per manus nostras capite suo in posterum investivimus et instituimus, prout investimus, de eodem regimen spiritualium et administrationem temporalium sibi in dicto altari comittentes, mandamus vobis Vicariis Ecclesiae praefatae in Gostyn quod praefatum discretum Johannem (...) cum ipso ad dictum Ecclesiam in Gostyn, in qua ipsum altare est erectum personaliter descendentem ipsum in realem dicti altaris possessionem (...)

Actum et datum in Krobya die veneris vicesima secunda mensis Januarii Anno Domini millesimo quadringentesimo sexagesimo octavo. Praesentibus ibidem Venerabilibus et honestis Dominis Johanne de Łukovo Canonico Ecclesiae posnaniensis et Johanne de Strzałkowo, rectore Ecclesiae parochialis in Gostyn, testibus ad praemissa.

Źródło: Józef Łukaszewicz, „Krótki opis historyczny kościołów parochialnych, kościółków, kaplic, klasztorów, szkółek parochialnych, szpitali i innych zakładów dobroczynnych w dawnej dyecezyi poznańskiej”, tom I, Poznań, Nakładem księgarni Jana Konstantego Żupańskiego, 1858, s. XLIV

Opis za SHG:

1468 Andrzej [Bniński] bp pozn. eryguje altarię Nawiedzenia NMP, ŚŚ. Mateusza Apostoła i Marii Egipcjanki w kościele par. w Gostyniu, uposażoną czynszem 7 1/2 grz. zapisanym na różnych posiadłościach w Gostyniu przez Pawła Kaliskiego mistrza i Wojc. Bujaka seniora bractwa ubogich w Gostyniu; toż bractwo otrzymuje pr. patronatu nad altarią (Zb. akt kl. XII 4)

Od siebie dodam:

Obowiązki altarysty: raz w tygodniu msza za zmarłych, po śmierci każdego członka Bractwa Ubogich msza śpiewana za jego duszę, obecność na wszystkich zwyczajowych procesjach i okadzeniach w tej parafii, słuchanie spowiedzi w Wielkim Tygodniu i Oktawie Wielkanocy, na Zielone Świątki i na Boże Narodzenie, posłuszeństwo rządcom kościoła parafialnego.

Poprawiłem: camputando na computando, praefatae paupertatis pauperum na pr. fraternitatis paup.

1738 Relaxatio Interdicti ab Administratore

Josephus Thaddaeus de Kiekrz Kierski,

Dei et Apostolicae Sedis Gratia Episcopus Bolinensis

Suffraganeus Praepositus Cathedralis

Sede vacante Episcopatus Posnaniensis in spiritualibus et temporalibus

Administrator Generalis

Universis et singulis quorum interesse interierit aut quomodolibet interesse poterit, signantes tantum (?) Illustribus et admodum Reverendis Religiosis Praepositis Parochis Commendariis Vicariis, Ecclesiarum Parochialium Regularium vero in Decanatu Vschovensi Rectoribus Guardianis Superioribus totique Clero tam Seculari quam Regulari per et intra eundem Decanatum consistenti ac Populo universo nobis in Christo dilecto Salutem in Domino.

Nuper mense immediate elapso Novembri ob crimen Presbytericidii in persona Religiosi et admodum Reverendi Kryger Societatis Jesu Residentiae Vschovensis Scholarum Praefecti patratum, interdictum ecclesiasticum super Ecclesiis ejusdem Decanatus Vschovensis imposuimus, extendimus et publicari mandavimus. Quod hujus modi atrocitatem et enormitatem delicti recogitantes a simili crimine gravitate poenae deterreantur, licet quidem diuturniori tempore conservari deberet, Nos nihilominus ad supplicationem Cleri et Populi ejusdem Decanatus ob imminenda Festa Nativitatis Christi Domini ne Christi fideles, ob longiorem protensionem hujusmodi Interdicti Ecclesiastici solita devotione destituantur, Authoritate ordinaria hocce interdictum ex benignitate nostra relaxandum revocandumque esse duximus uti quidem relaxamus revocamus per praesentes, mandantes Vobis omnibus suprascriptis quatenus in Ecclesiis vestris tam Secularibus quam Regularibus incipiendo ab imminenti Dominica quae erit dies 21-ma mensis et anni currentis apertis januis, pulsatis Campanis et Universis Christi fidelibus admissis Sacrum Missae Sacrificium et alia divina officia more solito reassumatis et peragatis, Sacramenta Ecclesiastica populo administretis, Corpora mortuorum in Ecclesiis seu Coemeteriis, dummodo aliud non obstet Canonicum impedimentum, ad sepeliendum admittetis caeteraque de jure et consuetudine solita peragatis tenore praesentium relaxato interdicto facultatem damus. Inhibitionem quoque super Fana Lutheranorum et Calvinianorum emanatam relaxamus.

Quam hujus modi relaxationem ut omnibus innotescat via Cursoria per Decanatum transmittendam et publicandam esse volumus. In quorum Fidem. Datum in Cancellaria Officii Administratorialis Posnaniensis, Die 17 mensis Decembris anno Domini 1738.

(-) Josephus Episcopus Bolinensis, Suffraganeus Praepositus Cathedralis Administrator Generalis Posnaniensis

Suprascriptum punctum de Mandato Illustrissimi Administratoris Generalis ita testo:

(-) M Medkowski actuarius Notarius

(-) Michael Antonius Medkowski Apostolicus et Officii Administratorialis Posnaniensis Actuarius Notarius mpp.

Źródło: Odpisy i ekstrakty protestacji dysydentów w sprawach spornych z władzami kościoła katolickiego z lat 1741-1748, APP "Akta Braci Czeskich", sygn. 2017, f. 77

Biskup Józef z Kiekrza Kierski, administrator diecezji poznańskiej, znosi interdykt nałożony 23 listopada tegoż roku. Uzasadnienie: na prośbę kleru i ludu, z powodu zbliżających się świąt Bożego Narodzenia, aby wiernych chrześcijan nie pozbawiać nabożeństw, do których są przyzwyczajeni. Tak więc, od najbliższej niedzieli, tj. 21 grudnia, wraca Msza i sakramenta święte w progi kościołów dekanatu wschowskiego. Znosi się również zakaz sprawowania nabożeństw w zborach luterańskich i kalwińskich.

W przeciwieństwie do odpisu dokumentu wprowadzającego interdykt, w tym liczne abrewiacje. Zaskoczyły mnie skróty: ee od "esse" i inre od "interesse". Z literówek, które popełniono przy sporządzaniu odpisu, warto wspomnieć "ab immanenti Dominica".

1738 Interdictum ob Presbytericidium pro toto Decanatu Wschowensi

Josephus Thaddaeus de Kiekrz Kierski,

Dei et Apostolicae Sedis Gratia Episcopus Bolinensis
Sufraganeus Praepositus Cathedralis,

Sede vacante Episcopatus Posnaniensis in spiritualibus et temporalibus
Administrator Generalis

Illustribus, admodum Reverendis, Religiosis, Venerabilibus, Honorandisque Viris, Decanis foraneis, Praepositis, Parochis, Commendariis, Vicariis, Altaristis, aliis Ecclesiarum Secularium Ministris, Regularium vero Custodibus, Gvardianis, Superioribus, in Decanatu Vschowensi Dioecesis Posnaniensis constitutis, Salutem in Domino.

Magno cum animi nostri dolore accepimus, quomodo paucos ante dies Studiosus Joannes Wąśiewicz, ex oppido Kębłowo oriundus, timore Dei postposito, oblitus gratitudinis Professoribus daebitae, instinctu maligni Spiritus ductus, in detestabilem prorumpens audaciam, Religiosum et Admodum Reverendum in Christo Patrem Michaelem Kryger Societatis Iesu residentiae Vschovensis Presbyterum, et ibidem Scholarum Praefectum, ad hospitium dicti Studiosi advenientem, nihil mali evenire sperantem, ipso introitu, per explosionem bombardae pulvere et globulis onustae, animo deliberato et praemeditato, interficere ausus est.

Ne itaque dicto Presbytericidae scelus hujusmodi patratum impunitum transeat, aliisque simila praesumentibus, in perniciosum vergat exemplum, Nos in talibus, dispositioni Constitutionis Synodalis provincialis inhaerendo, eundem Presbytericidam, in sententiam Excommunicationis Papalis ipso facto incurrisse et incidisse, declaramus, ac locum, ubi praefatum Presbytericidium patratum est, nec non omnes Ecclesias tam Parochiales quam Regulares, in Decanatu Vschowensi consistentes, Ecclesiastico subiicimus interdicto, quocirca significamus, et in virtute Sanctae obedientiae et sub excommunicationis poena, Vobis Supra scriptis executionem mandamus, quatenus, ut idem malefactor omnibus innotescat, durante ejusmodi interdicto, a Divinis officiis vestris in Ecclesiis, exceptis Festis Solemnioribus, videlicet Nativitatis, Pachae, Pentecostes, in quibus licitum erit campanas pulsare, et januis apertis alta voce divina officia celebrare, excommunicatis prorsus exclusis, sed interdictis admissis, a longe ab altari stantibus, cessetis. Populo vero omnibus diebus Dominicis et Festivis, sono percussa tabulae, convocato, exhortatione praemissa, et jejuniis indictis, causam ejusdem interdicti nostri exponatis, et praefatum Presbytericidam, ter pulsatis campanis, et candelis accensis ac demum extinctis, in terramque projectis, excommunicatum esse publice denuntietis denuntiarique curetis. Neque in iisdem Ecclesiis vestris Sacramenta aliqua, excepto baptismo parvulorum et poenitentia morentium, administrare audeatis, sepulturam Ecclesiasticam omnino denegando. Quod quidem interdictum et praemissa omnia volumus per vos inviolabiliter observari ac per Decanatum via Cursoria transmitti, et tam diu exequi, donec aliud a Nobis habueritis in mandatis. Hocce quoque edictum ad Fana tam Sectae Lutheranae quam Calvinianae, in eodem Decanatu Vschovensi existentia, extendimus, et in iisdem, stante ejusmodi interdicto, devotionem earundem Sectarum, pulsum campanarum, sub poenis arbitrariis, tum quoque apercionem forium ad eadem Fana, sub poena obsigillationis eorundem, serio inhibemus.

In quorum fidem. Datum in Cancellaria Officii administratorialis Posnaniensis, Die 23 Mensis Novembris Anno Domini 1738

Źródło: Odpisy i ekstrakty protestacji dysydentów w sprawach spornych z władzami kościoła katolickiego z lat 1741-1748, APP "Akta Braci Czeskich", sygn. 2017, f. 73

W etykietach w stopce wpisu wymieniłem kurię biskupią, choć ściśle biorąc, zarządzenie wydała kancelaria administratora diecezji poznańskiej podczas wakatu po śmierci biskupa Stanisława Józefa Hozjusza (13 XI 1738), biskupa sufragana Józefa z Kiekrza Kierskiego. Dokument ten powstał w reakcji na haniebny czyn studenta Jana Wąsiewicza z Kębłowa, który zastrzelił o. Michała Krygera, jezuitę, prefekta we wschowskiej szkole, gdy ten przybył do niego w odwiedziny. Tymczasowy administrator diecezji ogłasza, że student ipso facto zaciągnął karę ekskomuniki. Nakłada też interdykt na miejsce zbrodni oraz na wszystkie kościoły parafialne i zakonne dekanatu wschowskiego. Jedynie w Boże Narodzenie, Wielkanoc i Zesłanie Ducha Świętego będzie księżom wolno przy drzwiach otwartych śpiewać mszę i używać dzwonów, przy zastrzeżeniu, że wierni stać będą z dala od ołtarza. W parafiach obłożonych interdyktem dozwala się jedynie chrzcić niemowlęta i spowiadać konających. Wszystkim parafianom należy odmówić pogrzebu kościelnego. W niedziele i święta należy, zwoławszy lud za pomocą kołatek (tabulae), głosić kazania, ogłaszać zwyczajowe posty oraz każdorazowo ogłaszać ekskomunikę na Wąsiewicza (oczywiście z biciem w dzwony i rzucaniem świec na ziemię), uprzednio podawszy jej przyczynę. Interdykt obowiązuje do odwołania.

Zarządzenie rozciąga się również na zbory luterańskie i kalwińskie funkcjonujące w tymże dekanacie. Nabożeństwa dyssydenckie oraz bicie w dzwony należy na czas interdyktu zawiesić, pod karą opieczętowania zborów.

W odpisie dekretu ktoś pedantycznie poprawił wiele liter wielkich na małe.

Skorygowałem trzy literówki występujące w tekście: Sede vocante na Sede vacante, Presbyterididae (pierwsze wystąpienie słowa) na Presbytericidae, admistratorialis na administratorialis.

1811 Conventui PP. Reformatorum facultas peragendi Munia Parochialia conceditur

JMJ

Copia Instrumenti

Concessa ab Illustrissimo Officio Conventui Ravicensi Patrum Reformatorum

administrandi Sacramenta, juxta Decretum, Plebi Ravicensi

Timotheus Comes Nałęcz a Gorzeń Gorzeński

Dei et Apostolica Sedis Gratia Episcopus Posnaniensis

Ordinum Aquilae Albae et Sancti Stanislai Eques

Universis et Singulis, quorum interest, aut quomodolibet interesse poterit Significamus.

Quia nos Cohaerentes ad Complanationem inter Admodum Reverendum Carolum Golemowski Curatum Łaszczynensem et Conventum Ravicensem Ordinis Sancti Francisci Strictioris Observantiae ac Communitatem Orthodoxae Fidei Romano-Catholicae Civitatis Ravicensis, sub die Vigesima Quinta Mensis Junii, Anno Currenti initam, ac per nos die Vigesima Mensis Augusti approbatam, et ad Acta Officii Curiae Nostrae Episcopalis Posnaniensis, Vigesima tertia Mensis itidem Augusti per Oblatam porrectam, ad peragenda Munia Parochialia, administranda Sacramenta et alios actus Eadem Complanatione Comprehensos, Admodum Reverendum et Religiosum Valerianum Przybylski, ejusdem Conventus Gvardianum, ac Succedaneos Ejusdem Conventus Gvardianos, per Superiores Ordinis itidem praedestinatos, authorizandam esse duximus, prout /: dantes Eidem Gvardiano protempore existenti ad peragenda eadem Munia et Officia Parochialia, alium idoneum Sui Ordinis Praesbyterum, Sive Praesbyteros facultatem substituendi :/ authorisamus, praesentibus Literis ad Arbitrium Nostrum, sive Officii Nostri Generalis Posnaniensis Valituris. In quorum fidem etc.

Datum in Cancellaria Curiae Episcopalis Posnaniensis, die Septima Mensis Septembris, Anno Domini Millesimo Octingentesimo Undecimo.

(-) F. Borgia Kawiecki Canonicus Cathedrialis Posnaniensis, Judex Surrogatus mpp.

L.S.

Casimirus Stefański Cancellariae Curiae Episcopalis Posnaniensis Regens mpp.

Źródło: Parafia Rawicz, "Liber Copulatorum, Baptisatorum et Sepultorum In Conventu Ravicensi Patrum Reformatorum Strictioris Observantiae Compillatus.", AAP PM 248/5, f. 3

Kuria poznańska zatwierdza (authorisamus) ugodę, zawartą pomiędzy plebanem łaszczyńskim a konwentem OO. Reformatów z Rawicza. Ugodą tą, wcześniej już oblatowaną w aktach kurii biskupiej i zatwierdzoną przez biskupa Gorzeńskiego, zezwolono temuż konwentowi na 7 lat przed jego kasatą na sprawowanie czynności parafialnych wobec mieszkańców Rawicza.

1811 Resignatio Beneficii Curati in villa Gora Decanatu Neomestensi

Copia Resignationis factae

Resignatio Beneficii Curati in villa Gora Decanatu Neomestensi, expedita Anno ab Incarnatione Christi Domini Millessimo Octingentesimo Undecimo, Coronatione vero Sanctissimi Domini nostri, feliciter moderni Pii VII Pontificis Maximi Decimo, Indictione Romana XIV, Die Octava mensis Julii.

Ad Officium et Acta praesentia Tabellionatus Publici Apostolici personaliter veniens AR Laurentius Kozierowski Ecclesiae Parochialis in villa Gora, Decanatu Neomestensi Curatus, mente et corpore sanus existens, produxit Literas ex Cancellaria Officii Generalis Curiae Episcopalis Posnaniensis, de data Poznan, die secunda mensis et anni currentium, ad Illustrem Magnificum Victorem Comitem Szołdrski Bonorum Gora cum attinentiis Haeredem, et Ecclesiae ibidem Patronum et Collatorem directas et expeditas, vigore quarum Literarum, dum et quando facultatem Resignandi suam Parochialem Ecclesiam, quam hucusque in dicta villa Gora regit et possidet, sibi datam coram me infrascripto notario, suo effectus mandandam debite et sufficienter probaverit, ad executionem earundem Literarum in termino hodierno procedi, cum eo, quo par est instantia postulavit. In Praesentia A:R: Matthaei Bomblewski Ecclesiarum Parochialium in Noskowo Curati, in Rusko Comendarii, tum Generosi Adalberti Szymanowski Bonorum praefatorum villae Gora Aeconomi, et aliorum bene multorum.

Et ego Adalbertus Suchowski Publicus Sacra Authoritate Apostolica Notarius, Pempoviensis Praepositus, visis et lectis ejusmodi Literis, habito etiam Partium consensu, nulla vero ex adverso contraventione audita, ante omnia ad perpendenda motiva et rationes sputandas, tum ad expediendum Resignationis actum me conferre proposui, uti etiam me contuli. Et protinus is idem A:R: Laurentius Kozierowski Curatus, procedendo ulterius, ad effectuandum, nempe praesens negotium, imprimis, tam prae senio quo atteritur, quam debilitate virium, cui evidenter subjacet, non amplius ad Regimen Ecclesiae et Beneficii, quibus hucusque praeerat, idoneum se, et habilem esse fassus et testatus est, eamque ob causam, praedictam Ecclesiam et Beneficium sponte, libere, simpliciter, pure, absque ullo pacto seu conditione, non in favorem tertii, sed directe in manus Illustris Patroni et Collatoris Supramemorati resignare. Iisdemque tum omnibus et singulis Redditibus, Censibus, Proventibus, Privilegiis, Titulis, Gratiis, oneribus ac Officiis Administrationem Spiritualium et regimen temporalium rerum concernentibus, nunc et in perpetuum, nullo sibi ad eandem Ecclesiam et Beneficium regressu vel ingressu servato, renuntiare intendit, et se plenarie determinat uti etiam Resignat, et irrevocabiliter renuntiat per Praesentes.

Et ego qui supra Notarius Apostolicus, determinationi ejusmodi insistendo, tam Resignationem praedictae Ecclesiae ac Beneficii, quam Renuntiationem eisdem acceptavi, Fidemque publicam facio, et ex Officio meo praesentibus declaro Ecclesiam Parochialem ac Beneficium in saepe dictis Bonis villae Gora situatum, hucusque per praelibatum A:R: Laurentium Kozierowski possessum, a termino hodierno in manus Illustris Collatoris, Comitis Szołdrski cum data? eidem venia et facultate alium pro jure suo ad eandem Ecclesiam nominandi Presbyterum, per toties dictum A:R: Kozierowski sponte, libere, simpliciter, et in perpetuum resignatum esse et existere, salva nihilominus de anno gratiae sibi Resignanti, pro hac sola vice et ultimario, competenti sorte, quam sibi Ille, actus praesentis vigore praecustoditam haberi intendit, et a qua recedere nequit.

Qui quidem Resignationis actus modo praemisso completus, Praesentibusque, quorum intererat perlectus, manibus eorum propriis subscriptus est, ut sequitur.

Laurentius Kozierowski mpp.

Matthaeus Bąblewski, Curatus in Noskowo, Commendarius in Rusko ut testis mpp.

Adalbertus Szymanowski, Aeconomus Generalis Bonorum Gora et aliorum ut testis manu propria

Adalbertus Suchowski, Notarius Apostolicus, Praepositus Pempoviensis mpp.

Tandem ego qui supra Notarius actus ejusdem extractum, in forma probanti confici et ad Illustrissimum Officium Generale Curiae Episcopalis Posnaniensis, intuitu ulterioris de taliter Resignato Beneficio obtinendae, cum eo quo par est Reverentia remitti feci anno, die, mense et in loco, quibus supra.

(-) A. Suchowski mpp.

LS

Ex Protocollo Notariatus Publici extractum et Sigillo ejusdem communitum testor.

(-) Adalbertus Suchowski, qui supra mpp.

Góra dek. Nowe Miasto, "Liber Baptisatorum" 1805-1835, AAP sygn. PM 090/05, f. 203

Rezygnacja plebana Góry z urzędu i beneficjum wobec notariusza apostolskiego spisana.

sputandas - ?