1581 Resignatio census in et super tota et integra villa Kakawa

Resignatio census in et super tota et integra villa Kakawa

Comparentes personaliter coram iudicio terminorum terrestrium particularium [k. 579] Calissiensium nobiles Venceslaus patruus et Albertus, Stanislai filius, nepos illius, Domiechowsczy, non compulsi non coacti neque aliquo devio errore seducti, sani mente et corpore existentes amicorumque suorum salubri usi consilio ac matura intra se deliberatione prehabita sponte, libere et manifeste recognoverunt.

Quia ipsi in et super tota et integra villa et hereditate sua Kakawa districtus Calissiensis, cum omni eiusdem villae ac hereditatis iure, dominio et proprietate, et omnibus illius utilitatibus, usibus fructibus, redditibus, proventibus, censibus, attinentiis, pertinentiis <et ob>ventionibus universis, ita late, longe et circumferentialiter prout eadem villa et hereditas in suis metis et limitibus est distincta et dislimitata,

censum spiritualem duarum marcarum pecuniarum Polonicalium consuetarum, pro quolibet foesto Circumcisionis Domini anni singulis sub pignore domini capitanei Maioris Poloniae generalis fore solvendum, incipiendo ipsam solutionem a proxime venturo foesto Circumcisionis Domini, pro summa capitali triginta marcarum pecuniarum Polonicalium consuetarum, reverendo Alberto a Rosossycza praeposito conventus sancti Nicolai in Calisz et suo conventui moderno et pro tempore existenti, in vim ac titulum iustae reemptionis alias nawyderkoff resignaverunt, per praefatum praepositum ac suum conventum modernum et pro tempore existentem censum praefatum levandi, tenendi, habendi et possidendi ac in usus suos beneplacitos libere convertendi.

Super quo memoriale iudicio est solutum.

Or.: Kalisz Z. 21, rezygnacje/indukta, 1537; 1539; 1542; 1547; 1550; 1552-1555; 1557-1558; 1565; 1571; 1580; 1583-1584; 1586, k. 577v-578.

NN. Wacław i Wojciech s. Stanisława, stryj z bratankiem (nepos) Domiechowscy sprzedają ks. Wojciechowi z Rososyczy prepozytowi konwentu św. Mikołaja w Kaliszu czynsz kościelny 2 grz. od 30 grz., zapisany na wsi Kakawa w pow. kaliskim.

1663 Translatio summae florenorum centum altaristae Depositionis Christi de Cruce ex agro Lokiewicza in ulesinam Gadowskiego seu cantoris

Novus scabinatus sequitur

sub famatis Simone Motłoch advocato, Martino Ianyszka, Gregorio Karas, Ioanne Rembanski organario, Valentino Sztybura, Iosepho Mizgała et Stephano Feckowicz scabinis, feria sexta post festum sancti Martini proxima [16 XI] in praetorio anno Domini M. DC. LX. III. iuratis.

Translatio summae florenorum centum altaristae Depositionis Christi de Cruce ex agro Lokiewicza in ulesinam Gadowskiego seu cantoris.

Actum feria tertia ipso festo sanctae Barbarae Virginis et Martyris [4 XII] 1663.

Coram officio actisque advocatialibus Gostinensibus famati Simonis Motłoch advocati, Martini Janyszka subdelegati et aliorum scabinorum personaliter comparentes famatus Joannes Gadowski civis Gostinensis, ecclesiarum in Gostin cantor, ipse per se, honesta vero Sophia consors ipsius legitima per eundem maritum suum tanquam tutorem coniugalem, ambo in simul et quilibet eorum coniugum seorsive in praesentia etiam admodum reverendi domini Alberti Staniewski altaris Depositionis Christi de Cruce in aedibus Beatissimae Mariae Virginis extra Gostin altaristae sani mentibus ac corporibus existentes recognoverunt.

Quia summam florenorum centum pro urgenti sua necessitate a famato Joanne Lokiewicz cive Gostinensi levaverunt et perceperunt. Quae summa per honestam olim Hedvigim Heyduczka de Maiori Strzelcze altari praedicto donata est et in agro płossa dicto praememorati domini Joannis Lokiewicz, eundo ad aedes Beatissimae Virginis Mariae inter płossas famatorum Gregorii Gano et Simonis Motłoch de anno Domini millesimo sexcentesimo quadragesimo nono feria sexta post dominicam Misericordiae proxima [23 IV 1649] actis advocatialibus inscripta et assecurata erat.

Eandem itaque summam praesenti actu saepe dictus Joannes Lokiewicz cum consensu reverendi domini altaristae transfert et transfundit in bona praedictorum coniugum. Quam iidem coniuges exnunc in omnibus bonis suis mobilibus et immobilibus, in domo videlicet in circulo fori, in ulesina cum prato inter ulesinas Josephi Więckowicz et Gregorii Gano eundo ad oppidum Crobia secus viam, et in horto versus novas valvas existentibus, cum censu annuo florenorum septem annuatim post dominicam Resurrectionis Domini proxima solvendo inscripserunt, obligaverunt et assecuraverunt, prout actum per praesentem in vim reemptionis inscribunt, obligant et assecurant ad totalem eiusdem summae cum censu in alia bona munda translationem, dominum autem Joannem Lokiewicz de [s. 52] summa praedicta cum censu is idem reverendus dominus altarista quitetat temporibus perpetuis.

Quod maioris roboris gratia actis est insertum et susceptum.

Or.: Gostyń, Acta advocatialia Gostinensia, 1659-1679, sygn. I/42, indukta, s. 51-52.

Jan Gadowski mieszczanin gostyński, kantor kościołów w Gostyniu, wraz z żoną Zofią, w przytomności i za zgodą ks. Wojciecha Staniewskiego, altarysty ołtarza Złożenia z Krzyża w kościele NMP pod Gostyniem (obecnie Święta Góra), przenoszą sumę 100 zł z roli Jana Lokiewicza mieszczanina gostyńskiego na swoje dobra.

Gadowscy odebrali od Jana Lokiewicza sumę 100 złp. Te 100 zł w 1649 r. zapisała na ów ołtarz Jadwiga Hejduczka ze Strzelec Wielkich. Wówczas odebrał je (jako wyderkaf) Lokiewicz, a płatność czynszu altaryście i zwrot sumy zabezpieczył na swojej roli zwanej płosą, położonej przy drodze do kościoła NMP między płosami mieszczan Grzegorza Gano i Szymona Motłocha. Teraz obowiązek płacenia czynszu od tej sumy (w wysokości 7 zł rocznie) przejmują Gadowscy, zabezpieczając to na swym domu w rynku gostyńskim, na ulesinie z łąką między ulesinami Józefa Więckowicza i Grzegorza Gano przy drodze do Krobi oraz na ogrodzie położonym ku Nowym Wrotom (Valva Nova) w Gostyniu.

1601 Madeiowie vendunt censu Borinii hospitali

Madeiowie vendunt censum Borinii [?] <hospitali>

Ad iudicium actaque praesentia personaliter venientes famati Albertus Madey pellio et Anna Stawireiowna coniuges cives Calissienses, ille quidem per se, haec autem per honestum Adream [!] Kubinski frenificem generum suum civem itidem Calissiensem, tutorem de consensu praesentaneo mariti sui ad acta hunc assumptum et iudicialiter approbatum, personaliter sibi adstantem et ad infrascripta omnia consentientem, sani mente et corpore, ambo insolidum et quisque illorum seiunctim, unus pro altero pro toto confideiubendo pro interesse suo publice benevoleque recognoverunt.

Quia vendiderunt, prout actu praesenti vendunt et iudicialiter resignant in vim reemptionis alias na wyderkaw in et pro summa ducentorum florenorum Polonicalium, quemque triginta grossis Polonicalibus computando, ex manibus venerabilis Andreae Rąmczyk Borinius custodis ecclesiae collegiatae Calissiensis Beatae Mariae Virginis et in utraque Dobrcza villis civitatis Calissiensis haereditariis plebani nec non in oppido Borek diecessis [!] Posnaniensis in ecclesia parochiali tituli sancti Stanislai Poloni Martiris altaris in laudem Dei optimi maximi eiusque genitricis Mariae Virginis atque sanctorum Andreae Apostoli et Laurentii Martiris noviter extructi et per eum fundati altaristae realiter et in effectu levatorum,

pauperibus pro sustentatione victus et relevanda inopia ipsorum hospitalis Borcensis penes fundum Martini Rąmczyk nunc et aliis pro tempore [s. 674] in eodem hospitali existentibus, censum annualem quatuordecem florenorum Polonicalium quotannis pro dominica Septuagesimae in manus praefati Andreae Rąmczyk usque ad extrema vitae eius tempora ad manualem ipsius recognitionem, quae eiusdem valoris velut authentica quietatio erit, post eius vero decessum ipsi quem ille in loco suo ordinaverit, persolvere temporibus perpetuis, sub vadio simili interposito irremisibiliter luendo ob ipsius census non persolutionem.

Quam quidem originalem summam suprapraefatam simul cum censu praefato empto et resignato inscribunt et assecurant in lapidea sua propria aciali in circulo Calissiensi penes lapideam famati Bartholomei Łabęcz civis Calissiensis sitta aliisque bonis suis omnibus mobilibus et immobilibus summisque pecuniariis omnibus habitis et habendis, successores suos de eisdem bonis praefatis onerando et obligando in vim reemptionis ut praemissum est, praedictis pauperibus hospitali Borcensis nunc et pro tempore existentibus, in manus eiusdem fundatoris certo soluturos.

Inscribendo se et successores suos onerando de aliis omnibus bonis suis mobilibus et immobilibus in circum circa et extra civitatem Calissiensem consistentibus habitis et habendis, in summa et censu supra praedictis bonis inscriptis et resignatis perpetualiter annuatim persolvendis, praedictos pauperes hospitalis Borcensis ab omnibus impedimentis iuridicis omnium et singularum personarum cuiuscunque status, sexus et conditionis existentium, ab omnibus inscriptionibus prioribus et posterioribus, summisque omnibus spiritualibus et secularibus si que ibidem emerserint, suo proprio sumptu quoties tantum fuerit opus tueri, evincere et eliberare in primo citationis termino tanquam peremptorio, ita quod praefati pauperes nunc et pro tempore existentes posint [!] pacifice et integre quolibet anno censum praefatum quatuordecem florenorum Polonicalium sine quovis impedimento ex manibus eiusdem fundatoris et post decessum illius a suo ordinario curatore vel curatoribus instituendis percipere et sub manuali recognitione levare.

Quae omnia in praesenti inscriptione expraessa [!] iidem recognoscentes et sui successores virtute praesentis obligationis submittunt se cum successoribus suis firmiter manu tenere et adimplere, sub vadio ducentorum florenorum Polonicalium eisdem pauperibus nunc et in posterum existentibus luendo et persolvendo.

Pro quo quidem vadio luito vel inscriptioni praesenti aliqua in parte contraventione ipsi recognoscentes vel ipsis deceden(dis) eorum successores ad judicium advocatiale Calissiense citati in primo citationis termino tanquam peremptorio stare parere debebunt, prout se actu praesenti cum successoribus submittunt facturos ac omnibus eiusdem inscriptionis contentis satisfacere vadioque luito exoluto omnia contenta inscriptionis praesentis complere, nulla re exquisita iudiciaria et extraiudiciaria nullisque dilationibus, protestationibus [?], appellationibus etiam si de iure concessibilibus excogitatis et excogitandis praemissa evadendo vel etiam terminum peremptorium quovis modo et ratione differendo, nullo denique iuris colore et quavis diuturnitate temporis, etiam si longissima, praemissis obstante, sub amissione totius suae causae, immo quidquid contra [s. 675] praesentem inscriptionem et ipsius contenta infringendo vel aliqua ex parte labefactando, sive dictum sive factum fuerit, id totum debet esse irritum et inane.

Cum eo adiuncto, ut si iidem recognoscentes vel ipsorum successores eam summam originalem emundantes bona sua a censu praefato pauperibus vel ipsorum ordinariis curatoribus pro tempore existentibus reponere voluerint, avisationem 12 septimanis ante terminum solutioni incidendo praemittere tenebuntur, ut eidem summae pauperes cum suis ordinariis curatoribus, quibus idem fundator ius patrocinatus eiusdem hospitalis contulerit, alium fundum certum quantitate praecii summam originalem excedentem inveniant et super inscriptionem praemissam in vim reemptionis sub censu simili annuatim persolvendo eam summam comittant.

Quam inscriptionem judicium praesens ita ut in se continetur authoritate sua confirmavit, robur habere perpetuae firmitatis. Super quo memoriale judicio solutum est.

Or.: Kalisz wójtowska, Liber resignationum, reformationum etc., 1578-1619, indukta, APP sygn. 45, s. 673-675.

Wojciech Madej kuśnierz kaliski z żoną Anną Stawirejówną zapisują czynsz roczny 14 złp. od 200 złp. na utrzymanie ubogich szpitala w Borku Wielkopolskim. Sumę wypłaca im Andrzej Romczyk (Rączyk?) Boryński (Borinius), kustosz kolegiaty NMP w Kaliszu, pleban na obu Dobrcach (Dobrzec Wielki, Dobrzec Mały) wsiach dziedzicznych Kalisza oraz altarysta ufundowanego przez siebie ołtarza śś. Andrzeja Apostoła i Wawrzyńca Męczennika w kościele parafialnym pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Borku. Szpital przy gruncie niejakiego Marcina Romczyka/Rączyka. Czynsz zapisany (tj. zabezpieczony) na kamienicy Madejów narożnej w rynku kaliskim, przy kamienicy Bartłomieja Łabędzia mieszczanina kaliskiego. Gdyby Madejowie chcieli zwrócić sumę, mają o tym zawiadomić szpital z 12-tygodniowym wyprzedzeniem, tak by opiekunowie szpitala zdążyli znaleźć inny grunt zapewniający mu dochód.

1643 Relatio intromissionis in hortum Andreae Dusza

Relatio intromissionis in hortum Andreae Dusza

Coram officio spectabilis domini advocati civitatis Costensis comparentes personaliter famati Stanislaus Złotnicky et Gregorius Kucik scabini jurati civitatis Costensis in vim relationis suae officiosae recognoverunt.

Quia ipsi de mandato spectabilis domini advocati, satisfaciendo decreto spectabilis consulatus civitatis eiusdem Costensis, famatum Christophorum Woycicky scabinum civem Costensem tanquam xenodochii Sanctissimi Corporis Christi provisorem in summa triginta marcarum Polonicalium censuum videlicet per famatum Andream Dusza alias Snella civem Costensem supranominato xenodochio [s. 233] retentorum, in hortum praenominati Andreae Dusza in antiqua civitate suburbio civitatis Costen situm feria quarta post festum Sacri Pentecosten proxima [27 V] nemine impugnante intromiserunt.

Actum feria sexta post festum Sacri Pentecosten proxima [29 V] 1643.

Or.: Kościan wójtowskie, Acta advocatialia civitatis Costensis, 1634-1663, indukta, sygn. 141, s. 232-233.

Wwiązanie Krzysztofa Wójcickiego, zarządcy (provisor) szpitala (xenodochium) Bożego Ciała w Kościanie, w ogród Andrzeja Duszy "na Starym Mieście przedmieścia miasta Kościan" wobec nie spłacenia przezeń szpitalowi 30 grzywien czynszów, stosownie do dekretu rady miejskiej.

1759 Rlgsus Mysterski M. Morawski quietat

Actum in castro Posnaniensi feria secunda post dominicam Judica quadragesimalem proxima anno Domini millesimo septingentesimo quinquagesimo nono [2 IV 1759].

Religiosus Mysterski magnificum Morawski quietat.

Religiosus admodum reverendus pater Franciscus Misterski collegii Posnaniensis Societatis Jesu minister, suo et totius ejusdem collegii pro quo in forma juris plenissima pacem cavet ac sese suo [?] cum venerabili collegio inscribit [nomine], sanus existens, recedendo etc. recognovit.

Quia ipse magnificum Albertum Dzierzykray Morawski [s. 121] subjudicem terrestrem Vschovensem, olim generosi Stanislai Dzierzykray Morawski filium, illiusque successores de summa trium millium quingentorum florenorum Polonicalium per eundem magnificum Morawski subjudicem terrestrem Vschovensem actis praesentibus sabbatho post festum Omnium Sanctorum proximo anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo [4 XI 1730] olim religioso admodum reverendo Joanni Witkowski protunc collegii Posnaniensis Societatis Jesu rectori ac toti collegio ex provisione per septem florenos Polonicales a quolibet centum florenorum Polonicalium quotannis pendente [s. 122] inscripta et ad solvendum assecurata,

in anno vero millesimo septingentesimo quinquagesimo septimo die vigesima quinta Augusti silentibus protunc actis capitanealibus castrensibus Posnaniensibus ad quietationem manualem per praefatum collegium Posnaniense Societatis Jesu in rem praelibati magnifici Morawski exhibit(am) toties dicto collegio Posnaniensi realiter et in effectu una cum omnibus provisionibus ab eadem summa originali ad annum superius exaratum millesimum septingentesimum quinquagesimum septimum provenientibus persoluta et enumerata

quietavit, [s. 123] absolvit et liberum misit, prout quidem corroborando suprascriptam quietationem manualem in anno millesimo septingentesimo quinquagesimo septimo subsecutam praesentibus quietat, absolvit et liberum mittit, inscriptionem praefatam officiosam cum ejus contentis ob plenariam collegio suo praestitam satisfactionem summaeque praemissae originalis cum provisionibus realem persolutionem cassat, mortificat et annihilat in aevum.

Ex protocollo castrensi Posnaniensi extractum.

(-) Correxit Ziemięcki.

(-) Legi: Łabiński.

Odp.: Papiery Morawskich. Akta poznańskie 1744-1783, s. 120-123.

O. Franciszek Misterski, minister kolegium jezuitów w Poznaniu, kwituje Wojciecha Dzierżykraj Morawskiego podsędka ziemskiego wschowskiego, s. ol. Stanisława, z sumy 3.500 złp. Sumę tę odebrał Morawski od kolegium, reprezentowanego przez rektora, o. Jana Witkowskiego SJ, w 1730 roku, do spłaty z czynszem rocznym 7%. Spłacił ją w całości z odsetkami w r. 1757, na co z powodu nieczynnej kancelarii grodzkiej poznańskiej (silentibus actis) jezuici wystawili jedynie ręczny kwit. Teraz kwitują go urzędowo.

1779 Gnosi Morawscy Vbli Contui Obornic. Os Sancti Francisci Transfunderunt

Actum in castro Posnaniensi sabbatho post festum Natalis sancti Joannis Baptistae proximo, die scilicet vigesima sexta mensis Junii, anno Domini millesimo septingentesimo septuagesimo nono.

Gnosi Morawscy venerabili conventui Obornicensi ordinis sancti Francisci transfundunt.

Generosi Adalbertus et Valentinus, fratres inter se germani Morawscy, atque Ignatius Kowalski suo et generosae Joannae de Morawskie consortis suae legitimae, pro qua cavet, nomine, olim generosi Josephi Kierski successores legitimi, sani mentibus corporibusque existentes, recedendo etc. recognoverunt.

Quia ipsi totam et integram quotam pecuniariam centum quinquaginta florenorum Polonicalium ex summa majori trecentorum florenorum Polonicalium pululantem, censum [s. 387] videlicet a summa capitali mille centum florenorum Polonicalium per anteriores bonorum villae Niemieczkowa haeredes ecclesiae collegiatae Szamotuliensis concionatori inscripta provenientem, per olim admodum reverendum Jacobum Jarocki ecclesiae ejusdem collegiatae Szamotuliensis concionatorem actis castrensibus Posnaniensibus feria secunda ante festum sancti Petri in Vinculis anno millesimo septingentesimo vigesimo sexto [29 VII 1726] in personam olim generosi Josephi Kierski cessam et transfusam, nihil ex eadem quota pro se recognoscentibus suisque successoribus reservando et excipiendo, cum pleno, totali integroque jure suo, venerabili conventui Obornicensi ordinis sancti Francisci Minorum Conventualium [s. 388] pro fabrica ejusdem conventus cedunt et transfundunt, actu praesenti.

Ex protocollo castrensi Posnaniensi extractum.

(-) Correxit Ziemięcki.

(-) Legi: Łabiński.

Odp.: Papiery Morawskich. Akta poznańskie 1744-1783, s. 386-388.

GG. Wojciech i Walenty, bracia między sobą rodzeni Morawscy oraz Ignacy Kowalski w swym i G. Joanny z Morawskich imieniu, sukcesorowie ol. G. Józefa Kierskiego, sumę 150 złp. czyli czynsz od sumy głównej 1.100 złp. przelewają na potrzeby klasztoru (pro fabrica conventus) franciszkanów konwentualnych w Obornikach. Ta suma główna pierwotnie była zapisana kaznodziei kolegiaty w Szamotułach przez dziedziców Niemieczkowa. W 1726 r. ks. Jakub Jarocki, kaznodzieja tej kolegiaty, przelał ją aktami gr. pozn. na osobę tegoż Józefa Kierskiego.

1634 Rogozinska monialibus ordinis sancti Francisci debet cum provisione

Rogozinska monialibus ordinis sancti Francisci debet cum provisione.

Coram officio et actis praesentibus castrensibus Calissiensibus personaliter comparens generosa Anna de Otok Zalieska, olim generosi Martini Rogozinski consors relicta, a districtu tum et jure terrestri suis propriis, in quibus possessionata est, recedendo et se cum bonis summisque pecuniariis omnibus ac successoribus suis huic praesenti capitaneali castrensi Calissiensi jurisdictioni actus praesentis ratione subiiciendo et incorporando, mente corporeque sana existens palam ac benevole recognovit.

Se in bonis summisque pecuniariis suis omnibus teneri debitamque <esse> veri, certi, liquidi legitimique debiti noningentorum florenorum, grossis triginta computatorum, pecuniae Polonicalis consuetae religiosis ad deodicatis Franciscae Glembocka priorissae conventus sancti Francisci Calissii extra portam Torunensem siti modernae ac pro tempore existenti totique conventui monialium Calissiensium.

Quam pecuniae summam praefata Anna recognoscens eidem priorissae modernae et pro tempore existenti totique conventui monialium Calissiensium debebit et eius [?] successores tenebuntur dare, solvere atque hic circa acta praesentia castrensia Calissiensia in parata pecunia reponere in et pro crastino festi Natalis sancti Joannis Baptistae proxime venturo, sub vadio infrascripto.

Insuper praefata Anna <Rogozinska> se successoresque suos de bonis suis suprascriptis omnibus eidem priorissae modernae et pro tempore existenti totique conventui monialium sancti Francisci Calissien(sium) mediante suprascripta recessione inscripsit et submisit se, inscribitque et submittit praesentibus. Quia si et in quantum summa praefata noningentorum florenorum pro tempore superius expresso exoluta non fuerit vel ipsae moniales Calissienses a suprascripta Anna eam levare noluerint, extunc debebit successoresque illius tenebuntur suprascriptis monialibus ab ea summa originali quotannis quolibet anno, quoad penes se vel suos successores eadem summa originalis extiterit et persoluta non fuerit, a quibuslibet [s. 2044] centum florenis per octo florenos Polonicales pro quolibet crastino festi Natalis sancti Joannis Baptistae, usque ad quietationem senioris virginis monialis conventus eiusdem ordinis sancti Francisci Calissien(sis) una cum sorore virgine ex conventu autenticam coram officio castrensi Calissiensi recognoscendam pendere et realiter persolvere, eam ipsius pensionis solutionem a proxime venturo crastino festi Natalis sancti Joannis Baptistae incipiendo et eam singulis annis et crastinis festi eiusdem Nativitatis sancti Joannis Baptistae usque ad persolutionem praefatorum noningentorum florenorum pecuniae Polonicalis continuando.

Quae quidem omnia et singula praemissa tam in toto quam in parte praefata Anna eisdem monialibus facere complereque debebit vel sui successores tenebuntur, solutionem quidem summae praefatae principalis sub noningentorum florenorum, grossis triginta computatorum, <pecuniae Polonicalis> et census eiusdem sive pensionis sub eidem pensioni correspondentibus et <ad> annum quemlibet sese referentibus vadiis per eandem recognoscentem in se bona quaevis sua ac successores suos libere praesentibus assumpto, et in casu non solutionis summae vel pensionis eiusdem anni alicuius ad quemlibet annum seorsim ad solvendum succumbendo.

Pro quibus quidem vadio seu vadiis ipsaque summa principali sive pensione praefata citata praefata [!!] Anna vel illius successores per praedictas moniales literali citatione in judicium sive officium praesens capitaneale castrense Calissiense sive etiam in capitaneale castrense {Calissi} Syradiense, quibus se cum bonis summisque pecuniariis recensitis omnibus ac successoribus suis submittit et incorporat, tum in primo citationis termino tanquam peremptorio debebit suique successores tenebuntur stare, juri parere, respondere, inscriptioni praesenti ac omnibus eius contentis, tum pro citatis omnibus a judicio vel officio dum causae officii iudicabuntur non recedendo, toties quoties opus fuerit satisfacere ac decretum judicii sive officii totumque juris progressum usque ad finalem executionem pati,

omnibus controversiis, exceptionibus, protestationibus, inhibitionibus, evasionibus, [...]bus, appellationibus et earum quibusvis [s. 2045] praescriptionibus, tum dillationibus in genere omnibus procul repulsis et eisdem uti abrenunciando, nullos denique defectus inscriptioni praesenti nec toti eam consequenti processui judiciario obiiciendo, nec modo quovis judiciario et extraiudiciario exquisito et exquirendo se contra praemissa omnia suis cum successoribus tuendo ac protegendo, sub amissione suae totius suorumque successorum causae, nulla in praemissis omnibus terrestri praescriptione obstante.

Or.: Kalisz Gr. 129, inskrypcje/indukta, 1634, s. 2043-2045.

G. Anna z Otoku Zaleska, wdowa po G. Marcinie Rogozińskim, winna jest 900 złp. „pobożnym i Bogu oddanym” Franciszce Głembockiej przeoryszy konwentu franciszkanek (bernardynek) w Kaliszu za bramą Toruńską oraz całemu konwentowi tychże. Jeśli nie spłaci ich do najbliższego zajutrka po św. Janie Chrzcicielu lub jeśli konwent odmówi ich przyjęcia [bo będzie chciał żyć z procentu od nich], Rogozińska ma płacić bernardynkom po 8 złp. od każdych 100 złp. na każdy zajutrek po św. Janie, póki bernardynki całej sumy nie odbiorą i w osobie starszej konwentu wraz z towarzyszką przed aktami grodzkimi kaliskim nie skwitują.

1673 Inscriptio census altaristae Confraternitatis SSmi Rosarii

|| Albertus Dobrzelewski || praepositus infulatus Lascensis, archidiaconus Posnaniensis, scholasticus Vladislaviensis, Gnesnensis Lanciciensis canonicus, S. R. M. secretarius, vicarius in spiritualibus et officialis Posnaniensis generalis.

Universis et singulis quorum interest vel in futurum quomodolibet interesse poterit significamus. Quomodo admodum reverendus Gaspar Hannig parochus Powicensis, cupiens saluti animae suae et consanguineorum ac amicorum suorum providere pro sua pietate qua in Beatissimam Mariam Virginem ferebatur, duo millia florenorum Polonicalium ad confraternitatem Sacratissimi Rosarii in ecclesia parochiali Swięciechoviensi pro auctione dotis altaristae proventuumque assignavit, destinavit et realiter commonstravit.

Qui hanc piam suam intentionem quantocitius volens ad debitum deducere effectum, praesentata nobis inscriptione inprimis et ante omnia pro iuris debito ex cancellaria officii praesentis literas cridae in vim citationis generalis contra omnes et singulos ex adverso ad dictam auctionem ius et interesse quomodolibet se habere praetendentes recepit. Ex quarum in termino contextu in diem hodiernam incidente comparens personaliter reverendus Gaspar Szuberth dictae confraternitatis altarista, praefati admodum reverendi fundatoris procurator inscriptus, reproductis et exhibitis literis cridae sic ut praemissum est emanatis et debitae exequutioni demandatis accusataque contumacia omnium et singulorum ex adverso ad dictam fundationem seu auctionem ius et interesse se quomodolibet habere praetendentium in termino hodierno non comparentium, nec effectum literarum cridae impedientium, inscriptionem summae in omnibus et singulis illius punctis, clausulis, articulis et conditionibus approbari, confirmari, ratificari, summam una cum censu immunitati et libertati Ecclesiae adscribi, domum seu habitationem, horreis ac ossorio ecclesiae parochialis contiguam ac vicinam, per olim admodum reverendum Bartholomaeum Sanner parochum Swięciechoviensem propriis sumptibus extructam, per admodum vero fundatorem altaristae memoratae confraternitatis Sacratissimi Rosarii donatam eidem altaristae applicari, incorporari, inviscerari, divina vero officia iuxta mentem et intentionem fundatoris per altaristam pro tempore existentem perpetuis temporibus peragenda ordinari, praemissisque omnibus decretum perpetuae firmitatis robur habiturum attribui et interponi [s. 4v] petiit et postulavit. Cuius inscriptionis tenor de verbo ad verbum sequitur estque talis:

„Proconsul et consules oppidi Swieciechow testamur famatum virum Bartholomaeum Bernert civem Swieciechoviensem in curia nostra coram nobis comparuisse et recognovisse.

Quia ipse summam capitalem duorum millium florenorum Polonicalium, quemlibet florenum triginta grossis computando, de manibus admodum reverendi domini Gaspari Hannig parochi Powicensis levavit, numeravit realiterque et in effectu recepit, de cuius summae capitalis receptione dictum admodum reverendum dominum Hannig quietavit, quietatque praesentibus.

Quam quidem summam capitalem duorum millium modo suprascripto levatam et pro auctione altaristae confraternitatis Sacratissimi Rosarii in ecclesia parochiali Swięciechoviensi sitae per praefatum admodum reverendum dominum Hannig, idque pro absolvendis per eundem altaristam iuxta mentem domini fundatoris obligationibus ad altare tituli sancti Ioannis Baptistae in eadem ecclesia Swieciechoviensi situm, per nominatum admodum reverendum dominum Hannig comparatum, assignatam in bonis suis immobilibus, videlicet fundis, agris, pratis, domo certis vicinitatibus consistentibus, ipsorumque omnibus pertinentiis et attinentiis ex censu annuo reemptionali sex florenorum a quolibet centum, per quolibet quartuali per triginta florenos, per se suosque successores nimirum dictorum bonorum immobilium haeredes et possessores annuatim ad manus altaristae dictae confraternitatis Sacratissimi Rosarii pro tempore existentis, praevia illius quietatione manuali, solvendo (salva reemptione eiusdem summae et census de bonis suprascriptis) inscripsit, obligavit et assecuravit, bonaque praefata summa supramentionata inoneravit et eidem obnoxia reddidit.

Actum in curia nostra Swieciechoviensi anno Domini millesimo sexcentesimo septuagesimo tertio, die nona mensis Augusti.

(-) Ioannes Labe proconsul oppidi Swieciechoviensis.

(-) Gaspar Hencel consul.

(-) Adam Brinner consul.

(-) Martinus Kutfisera notarius iuratus oppidi Swieciechoviensis.

Locus sigilli.”

Nos vero, tam piam praedicti fundatoris intentionem ac zelum debitis favoribus pro munere nostro prosequen(tes), visa eadem inscriptione, attenta contumacia citatorum si et in quantum interessatorum in termino hodierno non comparentium, licet ultra horam audientiae solitam expectatorum, eosdem contumaces pronunciavimus et in eorum contumaciam inscriptionem in omnibus et singulis punctis, clausulis, articulis et conditionibus approbavimus, confirmavimus et ratificavimus, praedictamque summam duorum millium [florenorum] Polonicalium cum censu ab eadem proveniente immunitati et libertati Ecclesiae adscripsimus, eamque iuxta mentem praedicti fundatoris confraternitati Sacratissimi Rosarii in ecclesia parochiali Swieciechoviensi pro melioratione dotis et conditionis altaristae, una cum domo applicavimus, incorporavimus, invisceravimus.

Divina vero officia iuxta mentem et intentionem fundatoris taliter disposuimus [s. 5] et onera constituimus, videlicet: ut altarista confraternitatis pro tempore existens perpetuis futuris temporibus pro maiori veneratione Beatissimae Virginis Mariae ac commoditate et devotione fratrum ac sororum in omnibus festis Beatissimae Virginis Mariae ad populum celebribus, in festo Nativitatis, Resurrectionis, Ascensionisque Christi Domini, item dominica Passionis, dominica Pentecostes et dominica Sanctissimae Trinitatis aut feria secunda proxime sequenti, praedictarum festivitatum partem Sacratissimi Rosarii publice in ecclesia parochiali Swieciechoviensi cum populo ad audiendum Verbum Dei congregato cum elucidatione misteriorum decantet, et singulis mensibus die sibi bene viso unam missam de Requiem pro defunctis consanguineis et amicis fundatoris ad altare sancti Ioannis Baptistae in recensita ecclesia Swięciechoviensi absolvat, ordinavimus et praemissis omnibus decretum perpetuae firmitatis robur habiturum attribuimus et interposuimus, uti quidem approbamus, confirmamus, ratificamus, adscribimus, applicamus, ordinamus, attribuimus et interponimus. In cuius rei fidem praesentes manu propria sub sigillo pensili officii nostri subscripsimus.

Actum Posnaniae die Veneris decima quinta mensis Februarii anno Domini millesimo sexcentesimo septuagesimo quinto, indictione Romana decima tertia, pontificatus sanctissimi domini nostri domini Clementis decimi eius nominis feliciter moderni anno ipsius coronationis quarto. Praesentibus perillustri ac admodum reverendis dominis:

- Nicolao Zalaszowski U. I. D., canonico Posnaniensi, praeposito Kostrynensi, S. R. M. secretario,

- Ioanne Woniecki cathedralis poenitentiario, B. M. V. in summo Posnaniensis collegiatae ecclesiarum canonico et aliis plurimis circa audientiam,

- ac excellente Ioanne Ciarnuchowski artium magistro, philosophiae doctore, sacra authoritate apostolica publico et causarum consistorii Posnaniensis notario.

(-) Albertus Dobrzelewski officialis Posnaniensis generalis.

1783tio die 12 Martii inductum in acta consistorii generalis Posnaniensis, de quo fidem facio.

(-) Josephus Sniadecki notarius apostolicus, cancellariae consistorii generalis Posnaniensis regens, mpp.

Or.: Akta miasta Święciechowa, APP, sygn. I/1, nlb.

Uw.: Foliacja jednostki własna: oryginał 1-3r, transumpt 4-5r.

Opis z inwentarza APP: "Poznań, 15 II 1675. Wojciech Dobrzelewski, proboszcz-infułat łaski, archidiakon poznański, scholastyk włocławski, wikariusz i oficjał generalny poznański, poświadcza i zatwierdza zapis 2000 złp. przez Kaspra Hanniga proboszcza powidzkiego na rzecz Bractwa Różańcowego przy ołtarzu św. Jana Chrzciciela w kościele parafialnym w Święciechowie, przy czym burmistrz i rada Święciechowy 9 VIII 1673 w Święciechowie zobowiązują się płacić procenty. Dobrzelewski ustanawia odpowiednie przepisy dla bractwa z tego tytułu. + Notatka o wpisaniu 12 III 1783 do akt konsystorza poznańskiego."

Wspomniany dokument z 1673 r. przytoczono przez konsystorz w całości. Wbrew opisowi z inwentarza APP, płacącym czynsz roczny od zapisanej mu wyderkafem sumy jest Bartłomiej Bernert mieszczanin święciechowski oraz jego następcy (czynsz został zapisany na jego dobrach), a nie burmistrz i rada miasta, którzy jedynie potwierdzają fakt zapisu czynszu.

1679 Venditio binarum Domuum per Admdm Rndos Dnos

Venditio binarum domuum per admodum reverendos dominos Laurentium Pilenum canonicum in summo B. V. M. et parochum sancti Adalberti et Joannem Więckowicz canonicum quoque in summo B. M. Virginis ac praepositum ecclesiae sancti Joannis Baptistae nec non religiosum Raymundum Łącki syndicum generalem conventus Posnaniensis Ordinis Praedicatorum uti veros et legitimos executores testamenti olim admodum reverendi domini Adalberti Jachymowski admodum reverendo domino Laurentio Wieczorkowski praeposito Rydzynensi facta anno millesimo sexcentesimo septuagesimo nono, die 2da mensis Maii.	Sprzedaż dwóch domów przez przewielebnych księży: Wawrzyńca Pilenusa kanonika NMP in summo i proboszcza św. Wojciecha, Jana Więckowicza również kanonika NMP in summo oraz prepozyta kościoła św. Jana Chrzciciela, jak również pobożnego Rajmunda Łąckiego syndyka generalnego konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodziejów, jako rzeczywistych i prawnych wykonawców testamentu niegdy przewielebnego księdza Wojciecha Jachimowskiego, przewielebnemu księdzu Wawrzyńcowi Wieczorkowskiemu prepozytowi rydzyńskiemu, przeprowadzona roku 1679, dnia 2 maja.
Inter admodum reverendos dominos Laurentium Pilenum canonicum in summo B. M. Virginis et parochum sancti Adalberti extra moenia [s. 581] civitatis Posnaniae tum et Joannem Wienckowicz canonicum quoque in summo B. M. Virginis ac praepositum sancti Joannis Baptistae nec non religiosum Raymundum Łącki syndicum generalem conventus Posnaniensis Ordinis Praedicatorum uti vere legitime ordinatos executores testamenti olim admodum reverendi domini Adalberti Joachimowski canonici in summo B. M. Virginis praepositique Omnium Sanctorum Posnaniensis et parochi Głuszynensis ab una, et admodum reverendum dominum Laurentium Wieczorkowski praepositum Rydzynensem parte ab altera contractus initus et indubitata dispositio ac venditio binarum domuum poenes ecclesiam parochialem Rydzynensem sitarum conscripta est in eam rotham.	Pomiędzy przewielebnymi księżmi: Wawrzyńcem Pilenusem kanonikiem NMP in summo i proboszczem św. Wojciecha za murami miasta Poznania, Janem Więckowiczem również kanonikiem NMP in summo oraz prepozytem św. Jana Chrzciciela, jak również pobożnym Rajmundem Łąckim syndykiem generalnym konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodziejskiego jako rzeczywiście i prawnie ustanowionymi wykonawcami testamentu niegdy przewielebnego księdza Wojciecha Joachimowskiego kanonika NMP in summo i prepozyta Wszystkich Świętych w Poznaniu oraz proboszcza głuszyńskiego z jednej i przewielebnym księdzem Wawrzyńcem Wieczorkowskim prepozytem rydzyńskim z drugiej strony zawarto kontrakt i niezachwianą umowę oraz sprzedaż dwóch domów przy kościele parafialnym rydzyńskim położonych, w brzmieniu jak niżej.
Nempe volentes supra memorati admodum reverendi executores omnibus punctis et conditionibus in testamento supra nominati pie defuncti admodum reverendi Adalberti Joachimowski expressis de condigno satisfacere et explere, vendiderunt ergo bina haec aedificia cum omnibus eorum attinentiis et pertinentiis uti duo per incendium tempore belli Suetici devastata loca, uti antea in uno famati Jacobi Fulecki, in altero famati Joannis Tybel domus aborum [!] propriae steterant, quae omnia insimul pie defunctus admodum reverendus dominus Gasparus Joachymowski emit et circumsepta in unam aream convertit, prout et duo stabula adhoc spectantia, excepta domuncula parva, quam saepe nominati admodum reverendi domini Jachymowscy famato Sebastiano Grynwald et coniugi ipsius ambo testamento suo legarunt, admodum reverendo domino Laurentio Wieczorkowski praeposito Rydzynensi in et pro summa florenorum mille quadringentorum monetae currentis Polonicalium.	Mianowicie wyżej wspomniani przewielebni wykonawcy, chcąc wszystkie punkty i warunki w testamencie wyżej wzmiankowanego śp. przewielebnego Wojciecha Joachimowskiego wyrażone należycie wypełnić i uczynić im zadość, sprzedali oba te budynki wraz ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami, jako to dwa place spustoszone przez pożar w czasie wojny szwedzkiej, z których na jednym sławetnego Jakuba Fuleckiego, na drugim sławetnego Jana Tybel domy własne stały, co wszystko razem śp. przewielebny ksiądz Kasper Joachimowski kupił i ogrodziwszy w jeden plac obrócił, jak i też dwie stajnie do nich należące, wyjąwszy mały domek, który wspominani tu często przewielebni księża Jachimowscy sławetnemu Sebastianowi Grynwald i jego żonie obaj testamentem swoim legowali, przewielebnemu księdzu Wawrzyńcowi Wieczorkowskiemu prepozytowi rydzyńskiemu za sumę złotych polskich 1400 w monecie obiegowej.
Quam peccuniae summam, iuxta initum contractum et amicabilem compositionem, iam memoratus emptor persolvere obligatur in eum modum, videlicet exnunc ipso die initi contractus persolvit memoratis dominis executoribus florenos quinquaginta, iisdem pro dominica infra Ascensionem Domini [14 V] anni praesentis 1679 persoluturus est florenos centum. Anno itidem praesenti pro festo sancti Joannis Baptistae [24 VI] proxime venturo tenetur persolvere illis etiam florenos ducentos.	Którą to sumę pieniężną, podług zawartego kontraktu i ugody polubownej, wspomniany już nabywca zobowiązuje się wypłacić w ten mianowicie sposób, iż zaraz, w dzień zawarcia kontraktu, spłacił tym księżom wykonawcom złotych 50, a do niedzieli po Wniebowstąpieniu Pańskim [14 V] roku bieżącego 1679 ma im zapłacić złotych 100. Również w roku bieżącym [24 VI] na świętego Jana Chrzciciela blisko przyszłego ma im zapłacić złotych 200.
Ecclesiae vero parochiali Rydzynensi in utroque hoc fundo remanet summa originalis cum provisione retenta multisque ab annis non persoluta florenorum centum. Ecclesiae quoque Clodensi B. M. Virginis sub titulo Visitantis Elisabeth transcripti [?] sunt ex hoc fundo floreni trecenti [s. 582] et remanent apud memoratum dominum emptorem, pro quacunque restaurationis magis necessariae indigente ad placitum liberumque arbitrium illius.	Zaś dla kościoła parafialnego rydzyńskiego na obu tych gruntach zostaje suma oryginalna z prowizją zatrzymaną i od wielu lat nie płaconą złotych 100. Nadto kościołowi w Kłodzie pod wezwaniem NMP Odwiedzającej Elżbietę zapisano z tego gruntu złotych 300, które zostają u wspomnianego księdza nabywcy na wszelkie niezbędne remonty, stosownie do jego woli.
Item famato Sebestiano Grynwald et coniugi ipsius exsolvere debet florenos ducentos. Item Andreae Fulecki florenos ducentos ratione iuris connexialis [?] persolvet, ad haec bona demum pharmacopolis Lesnae quidquid praetensionis ob porrecta medicamenta in infirmitate pie defuncti admodum reverendi Gaspari Joachymowski habuerint, persolvere debet, uti et nonnullis hominibus in Dąmbecz villa existentibus, qui varia in his bonis debita, ut requirant, habent, omni pacabili exsolutione satisfacere praesentis contractus authoritate obstringitur.	Do tego sławetnemu Sebastianowi Grynwald i jego żonie wypłacić ma złotych 200. Nadto Andrzejowi Fuleckiemu ma wypłacić złotych 200 ze względu na prawo [...] w razie [?] jakichś pretensji do tych dóbr aptekarza leszczyńskiego co do lekarstw podanych w chorobie śp. przewielebnemu Kasprowi Jachimowskiemu. Podobnie mocą niniejszego kontraktu zobowiązuje się [nabywcę], by pewnych ludzi ze wsi Dąbcze, którzy – jak twierdzą – mają na tych dobrach zapisane różne długi, wszelką możliwą spłatą zaspokoił.
Qui contractus, ut in omnibus suis clausulis, articulis, ligamentis et nexibus suum etiam haberet valorem et pars una alteri sub vadio mille quadringentorum florenorum contractum hunc servaret, maioris roboris ergo supra memorati admodum reverendi domini executores una cum admodum reverendo domino emptore horum bonorum propriis subscripserunt se manibus sub actu ut supra.	Aby zaś kontrakt ten we wszystkich swoich zastrzeżeniach, punktach, ograniczeniach i zobowiązaniach zachował ważność, a jedna strona wobec drugiej postanowień kontraktu pod zakładem 1400 złotych dotrzymała, dla większej powagi wzwyż pomienieni przewielebni księża wykonawcy wraz z przewielebnym księdzem nabywcą tych dóbr własnymi podpisali się rękoma pod aktem jak wyżej.
(-) Laurentius Pilenus ecclesiarum B. M. Virginis in summo Posnaniae canonicus ac parochialis sancti Adalberti parochus, mp. (-) Joannes Więckowicz canonicus B. M. in summo Posnaniae et sancti Joannis Baptistae ecclesiarum praepositus, mp. (-) Xiądz Raymund Lącki syndik generalny konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodzieyskiego, mp.	(-) Wawrzyniec Pilenus, kościołów: NMP in summo w Poznaniu kanonik, a parafialnego św. Wojciecha proboszcz, ręką własną. (-) Jan Więckowicz kanonik kościoła NMP in summo w Poznaniu i prepozyt kościoła św. Jana Chrzciciela, ręką własną. (-) Ksiądz Rajmund Lącki syndyk generalny konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodziejskiego, ręką własną.

Or.: Akta miasta Rydzyna, Acta causarum civium..., 1641-1714, indukta, sygn. I 47, s. 580-582.

Uw.: Wpis oblatowano w księdze wójtowskiej pod rokiem 1689.

1685 Zapisanie summy złotych dwóchset kościołowi farnemu pawłowickiemu należących

Zapisanie summy złotych dwóchset kościołowi farnemu pawłowickiemu należących przez Jana Ulmana na domie i dobrach swoich.	Zapisanie summy złotych dwóchset kościołowi farnemu pawłowickiemu należących przez Jana Ulmana na domie i dobrach swoich.
Actum Rydzynae anno Domini millesimo sexcentesimo octoagesimo quinto, die vero vigesima septima Septembris.	Zdziałano w Rydzynie roku Pańskiego 1685, dnia zaś 27 września.
Coram officio nostro advocatiali Rydzynensi nempe coram spectabili ac famato Bartholomaeo Wyrwanczykowicz advocato protunc existente et scabinis eius iuratis assistentibus personaliter comparens Joannes Ulman sanus mente et corpore, non coactus neque ullo devio errore circumventus benevole recognovit prout actu praesenti recognoscit.	Przed urzędem naszym wójtowskim rydzyńskim, mianowicie przed sławetnym Bartłomiejem Wyrwanczykowiczem wójtem natenczas będącym i przysiężną jego ławicą1 obecnie stanąwszy Jan Ulman będąc zdrowy na ciele i na umyśle, nie przymuszony ani żadnym błędem postronnym zwiedziony dobrowolnie zeznał, jako i aktem niniejszym zeznawa.
Se recepisse ab admodum reverendo domino Andrea Valeriano Rucki parocho Pawłowicensi summam ducentorum florenorum Polonicalium monetae currentis (centum fundationis generosi domini Stephani Grochowicki et centum fundationis pro bacalaureo) pertinentem ad ecclesiam parochialem Pawłowicensem, quam in domo et bonis suis omnibus inscripsit, prout actu praesenti inscribit, tenebiturque a praedicta summa Joannes Ulman praefato admodum reverendo domino parocho Pawłowicensi, quolibet anno, solvere censum per duas rathas: prima ratha pro festo Trium Regum [6 I] florenos septem, altera pro festo sanctae Margarithae Virginis [13 VII] itidem florenos septem.	Że odebrał od przewielebnego księdza Andrzeja Waleriana Ruckiego proboszcza pawłowickiego sumę 200 złotych polskich monety obiegowej (100 zł fundacji urodzonego pana Stefana Grochowickiego i 100 fundacji dla bakałarza) należącą do kościoła parafialnego pawłowickiego, którą na domu i dobrach swoich wszystkich zapisał i aktem niniejszym zapisuje, i powinien Jan Ulman od tej sumy rzeczonemu przewielebnemu księdzu proboszczowi pawłowickiemu na każdy rok oddawać czynsz w dwóch ratach: pierwsza rata na święto Trzech Króli – złotych 7, druga na święto św. Małgorzaty Panny także złotych 7.
Si vero praedictam summam ducentorum florenorum de bonis suis, successu temporis, levare et alio transferre vellet, tenebitur hac de re certiorem reddere praefatum reverendum dominum parochum duodecim hebdomadis ante tempus. Quae omnia maioris vigoris ergo prothocollo nostro advocatiali inserta esse voluimus. Anno et die ut supra.	A jeśliby sumę tę 200 złotych chciał z biegiem czasu zwrócić i na kogo innego przenieść, tedy powinien to będzie rzeczonemu wielebnemu księdzu proboszczowi 12 niedziel przed czasem awizować. Co dla lepszej wiary do ksiąg naszych wójtowskich wpisać nakazaliśmy. Roku i dnia jak wyżej.

Or.: Akta miasta Rydzyna, Acta causarum civium..., 1641-1714, indukta, sygn. I 47, s. 530.

¹ W przekładzie polskim stosuję formy używane przez tego samego skrybę w aktach polskich (por. s. 550).

1779 Instrument Redukcyi Mszów Świętych

Andreas Stanislaus Kostka Młodziejowski Dei et Apostolicae Sedis gratia episcopus Posnaniensis et Varsaviensis, supremus Regni cancellarius, Ordinum Aquilae Albae et Sancti Stanislai eques.

Universis et singulis quorum interest, intererit aut quomodolibet interesse poterit, significamus expositum nobis esse nomine et pro parte admodum reverendi Josephi Prazmowski praepositi Oratorii Sancti Philippi Nerei congregationis Gostinensis principalis recurrentis.

Quod praefatae congregationi:

- anno 1721 feria secunda post festum sancti Aegidii Abbatis in castro Posnaniensi inscripta sit summa trium millium florenorum in bonis Strzelcze cum onere absolvendi annuatim centum quinquaginta missas,

- anno vero 1756 sabbatho postridie festi sanctae Hedvigis in castro Posnaniensi summa quatuor millium florenorum in iisdem bonis cum onere absolvendi annuatim centum quatuor missas lectas et septem decem cantatas,

- anno 1754 feria secunda in vigilia festi Visitationis B. M. V. in Costen summa trium millium florenorum in synagoga Lesnensi cum onere absolvendi annuatim ad altarae [!] sanctae Barbarae septuaginta sex missas lectas et tres cantatas,

- anno 1723 die 17-a Martii summa duorum millium florenorum per Joannem Libowicz inscripta, in synagoga Lesnensi locata, cum onere absolvendi nonaginta duas missas lectas annuatim et duo anniversaria,

- anno 1684 feria secunda ante festum sanctae Margarethae in bonis Boianowo summa octo millium quingentorum sexaginta florenorum inscripta cum onere absolvendi annuatim tercentas duodecim missas lectas,

- anno 1731 feria secunda ante festum sancti Thomae Apostoli in bonis Swięciechowa summa quatuor millium florenorum cum onere absolvendi annuatim centum quinquaginta sex missas lectas et anniversarium unum, [s. 274]

- anno 1768 feria quinta ipso die festi Praesentationis Beatissimae coram actis proconsularibus Gostinensibus in oppido Gostyn summa mille florenorum cum onere absolvendi triginta qinque [!] missas per annum,

- anno 1742 feria secunda ante festum sancti Jacobi Apostoli in Costen per magnificum Koszutski in bonis Smogorzewo summa duorum millium florenorum inscripta cum onere absolvendi quinquaginta tres missas lectas et unum anniversarium per annum,

- anno 1724 feria tertia ante festum sancti Michaelis in castro Posnaniensi per generosam Constantiam Daleszyńska super bonis Mchy summa duorum millium florenorum cum onere absolvendi annuatim quinquaginta duas missas,

- anno 1696 feria secunda ante festum sancti Bartholomaei Apostoli in castro Posnaniensi per generosum Dzierzanowski in bonis Dzięczyno summa mille quingentorum florenorum cum onere absolvendi annuatim sexaginta missas.

Quia vero census annuus lege publica Regni diminutus est et praefatae congregationi tantum ex supradictis summis mille octoginta septem floreni proveniunt, qui numero mille quadringentarum novem missarum lectarum, viginti cantatarum et quatuor anniversariorum per annum absolvendorum non correspondent, humiliter nobis supplicavit, quatenus hac in parte de opportuno juris remedio providere dignaremur.

Nos, quibus facultas reducendi et moderandi onera missarum in ecclesiis dioecesis nostrae a Sancta Sede Apostolica die 2-da Januarii anno 1777 ad quinquennium concessa est, attento eo quod impositis obligationibus census mille octoginta et septem florenorum non correspondeat, authoritate Apostolica nobis concessa et delegata, praefatas obligationes reductioni sbiiciendas [!] esse duximus, ac ita ut abhinc congregatio Gostinensis quotannis tantum:

- quinquaginta tres missas lectas pro anima magnifici Koszutski,

- quadraginta sex missas lectas et duodecem cantatas [s. 275] pro fundatoribus,

- quadraginta septem missas lectas et tres cantatas ad altare sanctae Barbarae pro fundatoribus,

- viginti novem missas lectas et anniversaria duo pro anima Joannis Libowicz,

- centum quinquaginta missas lectas pro animabus fundatorum,

- sexaginta septem missas lectas et anniversarium unum pro animabus fundatorum,

- octodecem missas lectas pro animabus fundatorum,

- triginta duas missas lectas et anniversarium unum pro anima magnifici Koszutski,

- trigintas [!] quinque missas lectas pro animabus fundatorum,¹

- triginta quinque missas lectas pro anima generosae Constantiae Daleszyńska,

- et viginti sex missas lectas pro anima generosi Dzierzanowski

absolvere teneatur, reducimus et moderamus, ac pro reducto et moderato haberi volumus, atque ad absolvendas hujusmodi obligationes reductas et moderatas, supra dictam congregationem sub onere conscientiae obstringimus et obligamus, mandantes ut in sacristia tabella onerum per nos, sicut praefertur, reductorum et moderatorum describatur, et de illorum adimplemento tam nobis quam pro tempore existenti illustrissimo loci ordinario Posnaniensi et Varsaviensi nec non visitatori suo, toties quoties opus fuerit, ratio reddatur. In quorum fidem praesentes, manu nostra subscriptas, sigillo nostro communiri jussimus.

Datum Varsaviae die 5-ta Novembris 1779.

(-) Andreas Stanislaus episcopus.

(-) Ignatius Borakowski, curiae episcopalis regens [?]²

Or.: Święta Góra, Dokumenta Starożytne Kongregacyi Xięży Filippinów pod Gostyniem, sygn. A/5, s. 273-275.

Kop.: Święta Góra, Dopisy Do Rękopisma Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniem, sygn. A/11, s. 123-124, wpis CLXXI (skąd tytuł).

Wzmianka: Święta Góra, Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniém..., sygn. A/11, s. 217.

Opis za WBC: Ordynacja (postanowienie) biskupa poznańskiego Andrzeja Stanisława Kostki Młodziejowskiego, wydana na prośbę prepozyta Kongregacji Oratorium Św. Filipa Neri na Świętej Górze w Gostyniu, ks. Józefa Prażmowskiego, w sprawie kanonicznego zwolnienia z odprawienia ponad połowy mszy św., jakie zobowiązani byli odprawić gostyńscy filipini z tytułu dziesięciu legatów otrzymanych w latach 168?–1768 na łączną sumę 31 060 złp, a zapisanych przez różnych benefaktorów na dobrach Bojanowo, Dzięczyna, Mchy, Smogorzewo, Strzelce, Święciechowa oraz na Synagodze leszczyńskiej, w związku z ustawowym obniżeniem w kraju wysokości czynszu rocznego (procentów od sumy kapitału) [z 7% do 3,5% - przyp. Acta Castrensia] i tym samym zmniejszeniem wpływów z tychże legatów do kwoty jedynie 1 087 złp rocznie.

¹ Dotyczy jakiegoś zapisu pominiętego przez skrybę w liście zobowiązań między zapisem z 1742 a zapisem z 1724 roku, zobowiązującego kongregację do odprawiania – jak wynika z kalkulacji – 319 mszy czytanych rocznie.

² cancellariae episcopalis registrator?

1663 Decretum inter venerabilem prem Petrum Głodzinski sacellanum Ssmae Trinitatis et honestum Matthiam Kwiatkowski

Actum coram spectabili officio civitatis Magnae Cosmin protunc spectabili domino Gregorio Fałdrowski proconsulo, famatis domin(o) Andraea Czepe caeterisque consulibus supra scriptis juratis, feria quarta ante dominicam Judica [11 III] anno 1663.

Decretum inter venerabilem patrem Petrum Głodzinski sacellanum Sanctissimae Trinitatis et honestum Matthiam Kwiatkowski.

In causa et actione inter venerabilem patrem Petrum Głodzinski sacellanum Sanctissimae Trinitatis parte ab una, tum successores famati olim Jacobi Pozdzieszek ac Matthiam Kwiatkowski advocatum protunc Cosminensem parte ab altera, idque occasione summae originalis centum florenorum ecclesiae Sanctissimae Trinitatis adiacentium, officium praesens decretum statuit ac decernit. [s. 175]

Quandoquidem ex controversiis satis patuit, hanc praefatam summam centum florenorum, ex fundatione et legatione admodum reverendi patris Stanislai Brandysz canonici Camenecensis, ecclesiae Sanctissimae Trinitatis in civitate Magna Cosmin famatum dominum Jacobum Pozdzieszek domino Matthiae Kwiatkowski ad fideles manus dedisse, supra quam summam nulla extat obligatio,

ideo officium praesens iniungit, dominus Matthias Kwiatkowski advocatus protunc Cosminensis summam originalem centum florenorum de manu praedicti domini Jacobi Pozdzieszek receptam ut reponat, seu in bonis suis obliget cum censu solito a praefata summa, salva tamen recuperatione summae originalis in bonis famati Matthiae Staniewski uti successoris eorundem bonorum paternorum, in quibus extat obligatio ante aliquot annos in iisdem bonis facta.

Quod decretum pars actorea pro rato et grato suscepit.

Źródło: Koźmin, radziecka 1632-1684, sygn. I-7, protokół, s. 174-175.

Sprawa przed sądem burmistrzowskim w Koźminie pomiędzy księdzem Piotrem Głodzińskim kapelanem kościoła Trójcy Przenajświętszej z I i spadkobiercami Jakuba Poździeszka oraz Maciejem Kwiatkowskim wójtem koźmińskim z II, o sumę 100 zł zapisaną temuż kościołowi Trójcy Przenajświętszej.

Sumę tę, z fundacji i legatu ks. Stanisława Brandysza kanonika kamienieckiego śp. Jakub Poździeszek wręczył Maciejowi Kwiatkowskiemu, ale ten nie złożył żadnego zobowiązania co do czynszu płatnego od tej sumy na rzecz kościoła. Dlatego urząd burmistrzowski nakazuje mu albo sumę tę zwrócić spadkobiercom Poździeszka, albo „zapisać na swoich dobrach” (czyli zapisać kościołowi czynsz od niej, zabezpieczając spłatę sumy podstawowej swoimi dobrami). W przypadku zwrotu sumy przez Kwiatkowskiego, pozostanie ona zabezpieczona na dobrach Macieja Staniewskiego jako sukcesora dóbr ojcowskich po Poździeszku, zgodnie z zapisem zobowiązania wykonanym przed kilku laty.

1756 Mansionaristae Costenses haeredes bonorum Karczewa quietant

Mansionaristae Costenses haeredes bonorum Karczewa quietant.

Admodum reverendus Antonius Sobiechowicz, qua venerabilis collegii mansionaristarum ecclesiae parochialis Costensis mansionarista et generalis causarum procurator, suo et totius eiusdem collegii nomine, pro cuius ratihabitione cavet ac se praesens [?] inscribit, sanus etc. recedendo etc. recognovit.

Quia ipse illustres magnificos Czapskie thesaurarios terrarum Prussiae invicem coniuges, bonorum Karczewa haeredes, tum et magnificum Joannem Daneykowicz Ostroski thesaurarium districtus Pinscensis, eorundem bonorum posessorem, de censibus annuis ecclesiasticis a summa originali duorum millium quingentorum florenorum Polonicalium per olim generosum Petrum Żegocki capitaneum Costensem praefatorum bonorum Karczewa protunc haeredem actis castrensibus Posnaniensibus feria secunda post festum Visitationis B. V. M. proxima in anno 1643 praeasserto [?] obligatione [?] suo collegio super praefatis bonis reemptionaliter [?] alias na wyderkauff inscripta, ad crastinum festi Natalis sancti Joannis Baptistae in anno <praesenti proxime praeteritum 1756 censibus praemissis> eidem collegio suo seu mansionaristis provenientibus [?] dieque hodierna persolutis et realiter enumeratis per medium computando [?], salva summa eadem [?] originali et provisionibus in futuros annos ab eodem proxime praeterito crastino festi Natalis sancti Joannis Baptistae pendendis, quietaverunt, absolverunt et liberos ac immunes miserunt, prout quidem etc. actu praesenti.

(-) X. Antonius Sobiechowicz suo et aliorum nomine.

Źródło: Kościan, grodzka Gr. 101, inskrypcje/protokół, s. 234, nr 365.

Tytuł z regestów rocznych (s. 259).

Ks. Antoni Sobiechowicz w imieniu kolegium mansjonarzy (mansjonarystów) kościańskich kwituje Czapskich skarbników ziem pruskich, dziedziców dóbr Karczewa oraz Jana Daneykowicza-Ostrowskiego, skarbnika pińskiego, a dóbr tych posesora, z rocznych czynszów kościelnych od sumy 2.500 złp. zapisanej temuż kolegium przez Piotra Żegockiego starostę kościańskiego, podówczas dóbr tych dziedzica, przed aktami grodzkimi poznańskimi w roku 1643.

Wypada nadmienić, iż ów Jan Daneykowicz-Ostrowski był autorem "Swady polskiey y łacińskiey", które to dzieło obok licznych mów zawiera roty przysiąg składanych przy obejmowaniu ważniejszych stanowisk Rzeczypospolitej, jak również wzory niektórych pism, osobliwie przywilejów.

1696 Zapis 1500 złotych na Dzienczynie

Actum in judiciis kapturowe nuncupatis per generosos judices in conventu particulari Sredensi cum judicio terrestri Posnaniensi et officio castrensi itidem Posnaniensi ad id deputatos, feria secunda ante festum sancti Bartholomaei Apostoli [20 VIII] proxima anno Domini millesimo sexcentesimo nonagesimo sexto, sub interregno in castro Posnaniensi celebratis.

Generosus Boguslaus Dzierzanowski olim generosi Joannis Christophori bini nominis Dzierzanowski filius recedendo etc. inscribit in bonis suis generaliter omnibus, praecipue vero in bonis villae Dzienczyna in palatinatu Posnaniensi, districtu vero Costensi consistentibus summisque quibusvis pecuniariis habitis et habendis admodum reverendo Stanislao Majewski congregationis Gostinensis sancti Philippi Nerei praeposito totique eidem congregationi Gostinensi nunc et in futurum pro tempore existenti summam mille quingentorum florenorum Polonicalium

in scultetia villae Czaykowo districtus Costensis antea haerentem, nunc vero de manibus generosi Joannis Miaskowski eorundem bonorum Czaykowa possessoris levatam, pro crastina die festi Natalis sancti Joannis Baptistae proxime venturi hic sub simili vadio solvendam.

In quantum vero summam eandem mille quingentorum florenorum Polonicalium is eidem recognoscens dicto admodum reverendo praeposito totique eidem congregationi Gostinensi nunc et in futurum pro tempore existenti, uti creditoribus suis pro tempore et termino superius expressis, non persolverit, et quamdiu summa memorata de consensu et voluntate eorundem creditorum suorum penes se recognoscentem extiterit,

ex tunc is idem recognoscens debebit ac suis cum successoribus tenebitur eisdem creditoribus suis pensionem seu provisionem annuam quotannis et pro qualibet crastina die festi Natalis sancti Joannis Baptistae, a quolibet centum per septem florenos Polonicales ad manus manualemque sive officiosam dicti admodum reverendi praepositi dicti congregationis Gostynensis nunc et in futurum pro tempore existentis, sive etiam ejusdem congregationis Gostynensis plenipotentis vel procuratoris causarum quietationem, dare, pendere et exsolvere eam dictae provisionis annuae solutionem a proxime ventura crastina die festi Natalis sancti Joannis Baptistae incipiendo, et eam singulis annis et crastinis festi praetacti diebus usque ad realem et effectivam summae ejusdem originalis exsolutionem continuando et explendo, idque sub vadio seu vadiis cuilibet pensioni seu provisioni annuae pro aliquo anno retentae correspondentibus.

Citatus hic sive etiam in omni judicio et officio Regni etiam kapturali Posnaniensi respondebit peremptorie.

L. S.

Ex protocollo castrensi Posnaniensi [s. 60] extractum.

(-) Drużyński mp.

Źródło: Święta Góra, „Dopisy Do Rękopisma Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniem”, sygn. A/11, s. 59-60, wpis LXIV (odpis z wyciągu zatytułowany "Zapis 1500 złotych na Dzienczynie.")

Bogusław Dzierżanowski, syn niegdy Jana Krzysztofa, bierze od Jana Miaskowskiego, posesora dóbr Czajkowa, sumę 1.500 złp. dotąd zapisaną na sołectwie czajkowskim, a od teraz zabezpieczoną na dobrach wsi Dzięczyna, należną gostyńskiej kongregacji filipinów, tutaj reprezentowanej przez czwartego jej przełożonego, ks. Stanisława Majewskiego (1695-1698). Od tej pożyczki będzie płacona Kongregacji prowizja w wysokości 7%.

Z racji trwającego po śmierci Jana III Sobieskiego bezkrólewia zapis sporządzono przed sądem kapturowym, którego sędziów wybrano na sejmiku w Środzie Wielkopolskiej.

Dokument wspomniany w „Zbiorze wiadomości o Świętej Górze pod Gostyniem” na s. 94 (oryg. 186).