1683 Decretum Illustris a Magnifici Dni Haeredis in Poniec contra subditos de villa Karzec

Decretum illustris a [!] magnifici domini haeredis in Poniec contra subditos de villa Karzec.¹

Actum feria quarta ante festum sancti Stanislai Episcopi proxima [5 V 1683].

Przed wielmożnego Jegości Pana Jegości Pana [!] Krysztofa Unruga starosty gniźnińskiego, dziedzica miasteczka Ponieca, wsiów Karca etc. etc. pracowity Marcin Haława z Jakubem chałupnikiem z Karca poddani bez żadny przyczyny, ale tylko z szczery złości z tyże wsi Karca uszedszy, pojmani, przywiedzioni i do więzienia wtrąceni, którzy wielkie karanie dla swego swawolnego a złości szczegulny uchodzenia zasłużeli, jednak na instancją² wielu ludzi godnych miełosierny [!] wielmożego Jegości pana dziedzcznego [!] nad sobą dekret otrzemali w ten sposób, aby naprzód oba w tę rotę opisaną niży przysięgli. Jakubowi chałupnikowi zaś, aby sprawiedliwości mistrz³ u uszu [?] spodkiem po kawałku urzynał, przy prędze nosa urznięcie, przez wielkie instantiae jemuż od wielmożnego Jg. Pana dziedzicznego darowane dla poprawy.

Przysięgi rota:

„Ja Marcin Haława, ja Jakub hapnik [!], przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy Święty Jedynemu, że wiernym będę poddanym wielmożnemu Jegości Panu Krysztofowi Unrugowi staroście gniźniskiemu [!], dziedzicowi wsi Karca i sukcesorom jego, robociznę co mnie należy odprawować będę i nie gdzie indzie, tylko w Karcu mieszkać chcę i będę do śmierci. I jeżelibym wiedział, żeby miał który poddany uciec z Karca, tedy bez odwłoki podstarościemu opowiedzieć będę powinien. A strzeż Boże, żebym sam z Karca uciekł, a wielmożny Jegoć pan dziedziczny dostałby mnie, tedy bez wszelakiego miełosierdzia wolno będzie mnie dać wielmożnemu Jeg. panu dziedzicznemu obiesić albo kazać stracić. Dzieci moje nie gdzieindzie rządzić będę, tylko w Karcu. Tak mi Panie Boże dopomóż i Syna twego niewinna męka.”

Quo juramento coram officio praesenti advocatiali praestito ex Jacobo hałupnic ex contione fact[...] actis connotari perillustris ac magnificus dominus haeres totum inhibuit.⁴

Or.: Akta miasta Poniec, Acta advocatialia Ponecensia, 1667-1706, indukta, sygn. I 44, s. 74.

¹ Dekret jaśnie wielmożnego pana dziedzica na Poniecu przeciw poddanym ze wsi Karzec.

² z łac. ad instantiam – na wniosek.

³ kat.

⁴ Którą to przysięgę przed urzędem niniejszym wójtowskim złożoną, przez Jakuba chałupnika pod dyktando (?) ułożoną, prześwietny wielmożny pan dziedzic polecił w całości zanotować w aktach.

1705 Joannes Leynert porrexit ad acticandum in acta praesentia venditionem hanc quae sequitur

Joannes Leynert porrexit ad acticandum in acta praesentia venditionem hanc quae sequitur.¹

Wielmożny a nasz wielce Miełościwy Pan
Jemć Pan Zygmąt Unrug starościc wałecki
na Poniecu pan i dziedzic [s. 509]

suprema et absoluta authoritate sua² przedaje grunt, to jest łąkę swoję własną vulgo Ziębińska nazwaną, od wszelkiego długu wolną, blisko borku z jednej strony podle rowu publicznego, przez który wody zściągają się z pastewników miejskich do zarzycia z drugich stron między łąkami pracowitych Tomasza Franki i Marcina Huzyka obywatelów śmiełoskich, także miejską, tak długo i szeroko, jako z dawna w granicach swoich zostawała i teraz zostaje, z czynszem pomienionego wielmożnego Jemci po {pięci} <sześci> szóstakach bitych, uczciwemu Janowi Leynertowi i Ewie małżonkom, miesczanom ponieckim, za summę sto sześćdziesiąt tymfów (z której summy) ex nunc ³ sto tymfów ciże ukupicielowie płacą, z których odebrania wielmożny Jemć onychże kwituje. Ostatek zaś, to jest sześćdziesiąt tymfów, przez niedziel cztery a data praesentis⁴ zapłacić i rzeczywiście wyliczyć bez wszelkiej ekskuzy⁵ oddać będą powinni.

Na której to łąki posesyją i intromisyją⁶ częstomiany⁷ wielmożny Jemć ukupicielom daje i pozwala wszelaką moc i władzą do spokojnego dziedzictwa i bezpiecznego zażywania wiecznymi czasy i sukcesorom ich takim sposobem, że łąkę wyży opisaną ukupicielom wolno będzie zawsze dać, przedać, zafrymarczyć albo zastawić, komu będą chcieli.

Które to przedanie i nowo nadane prawo, ażeby tym większą wagę i walor swój na zawsze miało, na potwierdzenie jego imię swoje własne przy przyłożeniu pieczęci swojej cherbownej [!] podpisuję.

Działo się w Poniecu die 13 Novembris anno Domini 1705.

Locus sigilli.

(-) Zygmunt Unrug.

Kop.: Akta miasta Poniec, Acta advocatialia Ponecensia, 1667-1706, indukta, sygn. I 44, s. 508-509.

¹ Jan Leinert przedłożył celem wciągnięcia do akt niniejszych akt sprzedaży, ten, który następuje.
² najwyższą i zupełną władzą swoją.
³ teraz.
⁴ od dziś.
⁵ wymówki (z łac.)
⁶ na dzierżenie oraz urzędowe wprowadzenie w posiadanie.
⁷ zapewne kalka z łac. saepefatus (często wzmiankowany).