Zapiski z ksiąg ziemskich kaliskich opublikowane w Kodeksie Dyplomatycznym Wielkopolski

 Zapiski z ksiąg ziemskich kaliskich opublikowane w Kodeksie Dyplomatycznym Wielkopolski

KDW I, nr 553

Poznań, 2 lutego 1285

Premisl secundus dux Polonie 1285 Febr. 2, apud Posnaniam; confirmat donationem hereditatis Zawodzie, a duce Boleslao Iaszkoni subdapifero ducissae factam, eamque pluribus munit privilegiis.

Kop.: Kalisz. Archiw. Rządowe. Inscript.terrestr. et decreta a. 1580, lib. 17, fol. 614.

KDW I, nr 574

Kalisz, 9 marca 1287

Premisl secundus dux Polonie 1287 Mart. 9, apud Kalis; roborat venditionem montis in hereditate Rypinek, quem Rupinius filius Iaszkonis Iudaeis de Kalisz pro sepultura resignaverat.

Kop.: Kalisz. Archiw. Rządowe. Inscript.terrestr. et decret. a. 1580, lib. 17, fol. 614.

KDW IV, nr 2069

(1743^a.)

Ołobok, 14 października 1377

Nicolaus subcamerarius Kalisiens. 1377 Oct. 14, in Olobok; inter villam Rososzyca et bona coenobii de Ołobok limites statuit.

Kop.: Kalisz. Archiw. Rządowe. Inscriptiones et Resignationes a. 1537-1586, f. 193.

KDW VI, nr 237

Odolanów, 27 czerwca 1373

Bartosz Wezenborg z Odolanowa nadaje wójtostwo w Odolanowie Mikołajowi zw. Nawac.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 10, k. 268v - luźna karta z księgi ziemskiej kaliskiej z lat 1449

- 1454.

KDW VII, nr 569

Koronowo, 21 maja 1406

Król Władysław Jagiełło zakazuje powoływać przed sądy Wichnę, wdowę po wojewodzie kaliskim Sędziwoju z Szubina.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 1, k. 115. Wpis w 1407 (?) r.

KDW VII, nr 593

Niepołomice, 14 listopada 1407

Król Władysław Jagiełło zakazuje powoływać przed sądy Stachnę, wdowę po kasztelanie gnieźnieńskim Janie z Sokołowa.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 1, k. 122v. Wpis w 1407 r.

KDW VII, nr 678

Medyka, 19 października 1411

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić terminy sądowe Wichny wdowy po Sędziwoju z Szubina i jej zięcia Macieja z Łabiszyna oraz unieważnia zapadłe już wyroki.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 2, k. 69v. Wpis 19 stycznia 1412.

KDW VII, nr 687

Kraków, 29 stycznia 1412

Król Władysław Jagiełło zakazuje powoływać przed sądy Dobrochnę, wdowę po Filipie z Dojutrowa.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 2, k. 80v. Wpis 22 marca 1412.

KDW VII, nr 727

Kalisz, 2 maja 1414

Wymienieni sędziowie polubowni rozsądzają spór o majątek pomiędzy Filipem z Gałązek a Katarzyną z Grzybowa.

Or.: nieznany; zaopatrzony był czterema pieczęciami.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 2, k. 175v. Wpis 14 maja 1414.

KDW VII, nr 728

Kalisz, 15 maja 1414

Filip ze Skokowa kasztelan ksiąski i Pasek z Dobczyna łowczy kaliski jako sędziowie polubowni rozsądzają spór pomiędzy Katarzyną wdową po Macieju z Sośnicy i Pachną żoną Dobiesława z Sośnicy.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 12v - 13. Wpis w 1414 r.

KDW VII, nr 732

Staw, 12 czerwca 1414

Dobrogost z Kamiennej sprzedaje czynsz wymienionym altarystom kościoła w Iwanowicach.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 43v - 44. Wpis 7 grudnia 1422.

KDW VII, nr 769

Gliniany, 7 października 1415

Król Władysław Jagiełło zakazuje powoływać przed sądy Annę, wdowę po staroście gniewkowskim Borowcu.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 2, k. 245v. Wpis w 1415 r.

KDW VIII, nr 774

Skulsk, 16 stycznia [1416]

Maciej z Bogwidz zastawia swoje części w Bogwidzach swemu bratu Jakuszowi plebanowi w Skulsku.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 2, k. 240 - 239v. Wpis 28 stycznia 1416 (wg Or.).

KDW VIII, nr 795

Kalisz, 10 stycznia 1417

Pozew starosty generalnego Wielkopolski dla Piotra Tarchały z Wysocka.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 30v. Wpis w 1417 r.

KDW VIII, nr 803

Skalbmierz, 21 marca 1417

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić wszystkie terminy sądowe Przedbora z Przechodów.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 15, k. 3. Wpis w 1417 (?) r.

KDW VIII, nr 811

Szydłów, 29 listopada 1417

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić sprawy sądowe pomiędzy Dobkiem Puchałą i Mikołajem braćmi z Węgier a Marcinem ze Sławska i Piotrem Smolką.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 25v. Wpis 2 grudnia 1417.

KDW VIII, nr 818

[Kalisz, przed 30 marca 1418?]

Starosta generalny Wielkopolski oraz wymienieni żupcy kaliscy proszą uczestników sądu króla w Kaliszu (?) o rozstrzygnięcie opisanego przypadku prawnego.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 54 - 54v. Wpis 26 kwietnia 1418.

KDW VIII, nr 826

Gniezno, 17 czerwca 1418

[Bodzęta z Chłapowa podsędek kaliski] mianuje Lutka z Brzezia swoim zastępcą sądowym na roczku ziemskim w Kaliszu.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 64v. Wpis dnia 21 czerwca 1418.

KDW VIII, nr 830

Ląd, 25 lipca 1418

Król Władysław Jagiełło nakazuje sądowi w Kaliszu rozsądzić spór pomiędzy Dobrogostem i Mikołajem braćmi z Ciemierowa a Przosną i Janem z Siedlemina po upływie roku od śmierci Markusza z Ciemierowa.

Kop.: Poznań, WAP. Kalisz Z. 3, k. 87. Wpis 8 listopada 1418.

KDW VIII, nr 844

Opatów, 8 marca 1419

[Król Władysław Jagiełło] nakazuje zawiesić terminy sądowe zmarłego Przedbora z Przechodów do czasu powrotu marszałka Zbigniewa [z Brzezia] z Węgier.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 170v. Wpis 31 października 1419. Tytuł: Litera regia.

KDW VIII, nr 901

Niepołomice, 23 listopada 1420

Król Władysław Jagiełło nakazuje odesłać sprawy pomiędzy kmieciami wsi arcybiskupich i prokuratorem arcybiskupim a Trojanem z Nietuliska do sądu arcybiskupiego gnieźnieńskiego.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 331. Wpis 11 marca 1421.

KDW VIII, nr 904

Rajsko, 26 grudnia 1420

Marcin z Radliczyc i Rajska wraz z żoną Małgorzatą zastawia swoją wieś Rajsko Grzegorzowi Palecz.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 327. Wpis dnia 12 grudnia 1424.

KDW VIII, nr 911

Gniezno, 2 marca 1421

Starosta generalny Wielkopolski zaświadcza, że Żegota z Czermina zapisał części wsi Borucin i Dobiesław swojej bratanicy Agnieszce i jej mężowi Michałowi niegdyś z Korzkiew.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 44 - 44v. Wpis dnia 12 listopada 1426.

KDW VIII, nr 917

Żarnowiec, 20 kwietnia 1421

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić terminy sądowe kasztelana poznańskiego Mościca ze Stęszewa.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 3, k. 341. Wpis 29 kwietnia 1421. Tytuł: Mandatum.

KDW VIII, nr 923

Ołobok, 31 sierpnia 1421

Wymienieni sędziowie polubowni rozsądzają spór pomiędzy Beatą opatką z Ołoboku a dziedzicami z Leziony.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 271v. Wpis 9 maja 1424.

KDW VIII, nr 992

Kalisz, 28 kwietnia 1424

Wymienieni sędziowie polubowni rozsądzają spór pomiędzy Janem z Iwanowic i Gruszczyc a altarystami kościoła w Iwanowicach.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 272 - 272v. Wpis 9 maja 1424. Liczne błędy gramatyczne i stylistyczne pisarza kopii (?) , kilka słów niezrozumiałych.

KDW VIII, nr 1001

Mogilno, 22 czerwca 1424

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić terminy sądowe przeciw Świętomirowi z Koźlątkowa i Mikołajowi z Sośnicy.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 286v. Wpis 27 czerwca 1424.

KDW VIII, nr 1004

Gniezno, 7 lipca 1424

Król Władysław Jagiełło zakazuje pozywać przed sądy Elżbietę wdowę po Piotrze z Zagorzyna i jej synów.

Kop.: 1. Poznań, WAP, Pyzdry Z. 5, k. 172v - 173. Wpis 5 grudnia 1424; 2. tamże, Kalisz Z. 4, k. 323 - 322v. Wpis 12 grudnia 1424.

KDW VIII, nr 1027

Brześć Kujawski, 25 kwietnia 1425

Król Władysław Jagiełło zakazuje sądowi ziemskiemu w Kaliszu sądzenia sprawy o granice pomiędzy klasztorem w Ołoboku a Mikołajem ze Sławina.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 67v - 68. Wpis w 1425 r.?

KDW VIII, nr 1037

Kościan, 7 lipca 1425

Król Władysław Jagiełło nakazuje sądom w Pyzdrach i w Kaliszu, aby zmusiły wymienionych Żydów do zwrotu dokumentu poręczycielskiego Pawłowi z Pleszewa.

Kop.: 1. Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 405. Wpis w 1425 r. 2. Tamże, Pyzdry Z. 5, k. 245. Wpis 4 września 1425.

KDW VIII, nr 1091

Łęczyca, 24 maja 1426

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić terminy sądowe cysterek z Ołoboku do czasu powrotu opiekuna klasztoru, kasztelana sieradzkiego Marcina z Kalinowy.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 1 - 1v. Wpis przed 25 czerwca 1426.

KDW IX, nr 1131

Gródek, 8 maja 1427

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić roki sądowe przeciw Machnie, wdowie po Mojku ze Śliwnik.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 123. Wpis 27 maja 1427.

KDW IX, nr 1134

Wiślica, 17 sierpnia 1427

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić roki sądowe przeciw arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Wojciechowi Jastrzębcowi.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 169v - 170. Wpis w 1427 r. (?).

KDW IX, nr 1160

Brodnia, 30 marca 1428

Król Władysław Jagiełło [nakazuje ochraniać dobra biskupstwa poznańskiego].

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 235 - 235v. Wpis w 1428 r. Karta uszkodzona.

KDW IX, nr 1163

Stawiszyn, 10 kwietnia 1428

Król Władysław Jagiełło nakazuje roczkowi kaliskiemu rozpatrzenie spraw podczaszego kaliskiego Stanisława Obermuta z Chrostowa.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 272. Wpis przed 1 czerwca 1428.

KDW IX, nr 1167

Gębice, 28 maja 1428

Król Władysław Jagiełło nakazuje roczkowi kaliskiemu, aby anulował wyznaczony Stanisławowi Obermutowi termin, ponieważ miał on sprawę "o większe" w Dobrzyniu.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 300 - 300v. Wpis 1 czerwca 1428.

KDW IX, nr 1168

Gniezno, 11 czerwca 1428

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić roki sądowe arcybiskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Jastrzębca.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 300v - 301. Wpis przed 6 września 1428.

KDW IX, nr 1169

Gniezno, 12 czerwca 1428

Król Władysław Jagiełło nadaje [pewne prawa] Jakubowi opatowi klasztoru [benedyktynów w Mogilnie?].

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 235v - 236. Karta uszkodzona. Wpis w 1428 r.

KDW IX, nr 1183

Sandomierz, 10 września 1428

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić roki sądowe przeciw arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Wojciechowi Jastrzębcowi.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 314v - 315. Wpis 29 października 1428.

KDW IX, nr 1185

Drohobycz, 25 października 1428

Król Władysław Jagiełło nakazuje zawiesić roki sądowe przeciw Stanisławowi Miruckiemu byłemu burgrabiemu kaliskiemu do czasu swego przybycia do Wielkopolski.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 349v. Wpis 16 listopada 1428.

KDW IX, nr 1244

Rypułtowice, 8 sierpnia 1430

Król Władysław Jagiełło zawiadamia sąd ziemski w Kaliszu, że uwolnił Świętomira z Koźlątkowa od długu u Sary Żydówki z Brześcia.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 15, k. 23v. Wpis w 1430 r.?

KDW IX, nr 1292

Koło, 1 lipca 1432

Król Władysław Jagiełło nakazuje sądom, aby nie obciążać poręczycieli Wincentego z Pietrzykowa jego długami u Żydów kaliskich i pyzdrskich.

Kop.: 1. Poznań, WAP, Pyzdry Z. 7, k. 41v - 41a; 2. tamże, k. 42v - 43. Wpisy 2 września 1432; 3. tamże, Kalisz Z. 6, k. 98 - 98v. Wpis 15 lipca 1432.

KDW IX, nr 1315

Pyzdry, 21 lutego 1433

Jan z Oleśnicy marszałek koronny nakazuje sędziemu kaliskiemu Trojanowi z Łekna, aby rozpatrzył sprawę Macieja ongiś sołtysa z Bunina przeciw Budkowi z Bunina.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 15, k. 128. Wpis w 1433 r.? Tytuł: Bunyno.

KDW IX, nr 1366

Kraków, 10 kwietnia 1434

Król Władysław Jagiełło nakazuje sądom wielkopolskim, aby oddalały pozwy szlachty wielkopolskiej przeciw urzędnikom wojewody poznańskiego Sędziwoja z Ostroroga, którzy nie zezwalają na wywóz zboża z Wielkopolski na Śląsk.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 6, k. 266 - 266v.

KDW X, nr 1448

Kraków, 10 marca 1438

Król Władysław III nakazuje staroście generalnemu Wielkopolski, aby pozostawił wdowę po Janie Kurskim w posiadaniu folwarku Kurza z młynem.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 7, k. 298v-299. Wpis w 1438 r.

KDW X, nr 1491

23 stycznia 1440

Wymienieni sędziowie polubowni rozsądzają spory pomiędzy chorążym kaliskim Mikołajem z Pleszewa i Marcinem z Cielczy.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 9, k. 235v. Wpis zapewne w 1446 r., wg or.: litere in pergameno scripte cum sigillis appensis.

KDW X, nr 1546

Kalisz, 27 maja 1441

Rafał z Gołuchowa i Iwan z Czermina poręczają kasztelanowi santockiemu Janowi z Kalinowy, że młody Rafał z Mikuszewa (i Gołuchowa) aż do 3 roku po osiągnięciu pełnoletności będzie przestrzegał transakcji dotyczących wsi Raszewy Wielkie i Małe.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 9, k. 23v-24 (wg Or.; była to: litera pargaminea obligatoria, duobus sigillis appositis roborata).

KDW X, nr 1575

Kalisz, 25 stycznia 1442

Pozew starosty generalnego Wielkopolski dla Wojciecha z Krotoszyna.

Kop.: Poznań WAP, Kalisz Z. 17, k. 59v-60. Wpis w 1442 r.?

KDW X, nr 1627

Pogrzybów, 5 września 1443

Jan z Pogrzybowa zawiera ugodę dotyczącą stawu w Pogrzybowie z Maciejem Jezierskim z Pogrzybowa.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 9, k. 35-35v (wg or.; sądowi przedstawiono due litere pargamenee, unius tenoris ambe sigiliis eorum [tj. Macieja Jezierskiego i Jana z Pogrzybowa] appensis roborate; istniał więc rewersał Macieja Jezierskiego bardzo podobny w treści). Bok karty wystrzępiony, powodujący ubytki tekstu.

KDW X, nr 1634

Plewnia, 24 października 1443

Wymienieni rozjemcy rozgraniczają dobra podkomorzego kaliskiego Piotra Zaksińskiego i Piotra z Plewni.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 9, k. 187v-188. Wpis w 1445 r. Tytuł: Zaxino, Plewnya super granyciis; z tekstu zapiski: quasdam litteras papireas sigillo domini palatini Calisiensis in fidem subimpresso.

KDW XI, nr 1892

Turzysk, 3 czerwca 1415

Król Władysław Jagiełło poleca staroście generalnemu Wielkopolski, by rozstrzygnięcie sprawy pewnej poręki u Żydów kaliskich odłożył do przybycia króla.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 2, k. 221v (góra karty oddarta i oklejona papierem, co powoduje ubytki tekstu). Wpis na roczku poprzedzającym roczek z 24 września 1415 r.

KDW XI, nr 1902

[1417?]

Król Władysław Jagiełło zakazuje sądzić sprawy Iwana z Obiechowa.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 15, k. (luźna) 3v (mocno uszkodzona, postrzępione marginesy, a dół karty urwany). Wpis w 1417 r.?

KDW XI, nr 1960

Poznań, 10 maja 1424

Starosta generalny Wielkopolski poleca sądowi ziemskiemu w Kaliszu uszanować prawa Jadwigi żony Mikołaja Kotlińskiego do oprawy wiennej.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 4, k. 275. Wpis w 1424 r. Tytuł: Litera domini capitanei.

KDW XI, nr 1987

Gniezno, 25 maja 1428?

Sąd ziemski w Gnieźnie zaświadcza, że dzieci Prędoty z Sienna odstąpiły ojcu wydzielone sobie wcześniej dobra.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 5, k. 261. Wpis w 1428? r.

KDW XI, nr 1998

Łowicz, 17 grudnia 1433

Król Władysław Jagiełło poleca sądowi ziemskiemu w Kaliszu zawiesić sprawy kanonika poznańskiego Jana Lutkowica z Brzezia i jego matki Doroty.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 6, k. 221. Wpis w 1434 r. (na rokach, poprzedzających roki z 9 marca 1434 r.). Tytuł: Litera regalis domini Luthkonis canonici Poznaniensis.

KDW XI, nr 2003

Kalisz, 8 lipca 1435

Wymienieni uczestnicy sądu grodzkiego w Kaliszu informują starostę generalnego Wielkopolski o ugodzie zawartej między Florianem z Wrzący a Żydem kaliskim Kawianem.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 13, k. 81-81v. Zewnętrzny margines wystrzępiony, z czego wynikają drobne ubytki tekstu. Wpis ok. 1447-49, wg or. opieczętowanego pieczęcią do pozwów.

KDW XI, nr 2004

Kalisz, 19 listopada 1435

Pozew starosty generalnego Wielkopolski dla Naćka z Czechla.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 15, k. 131 (marginesy oklejone papierem, stąd liczne ubytki tekstu); dok. przedłożony był w sprawie między Naćkiem z Czechla i Żegotą z Czermina. Wpis ok. 1435 r.

KDW XI, nr 2010

Kalisz, 18 lutego 1438

Pozew starosty generalnego Wielkopolski dla Mikołaja z Wiotszyna.

Kop.: Poznań, WAP, Kalisz Z. 7, k. 271v-272. Wpis w 1438 r.

Die 15 iunii. Beatae Jolentae, Viduae.

B. Iolentæ Ducissæ Polonæ, Ord. S. Claræ, Viduæ  B. Jolentæ Viduæ	Bł. Jolenty, księżnej polskiej, Zakonu św. Klary, Wdowy  Bł. Jolanty, Wdowy
Iolénta Jolánta , quæ in Polónis Heléna, in Hungaris Iohélet, ex Bela quarto, Hungáriæ rege, et María, Græcórum imperatóris filia, paréntibus procreáta est; quinquénnis Cracóviam deláta, beátæ Cunegúndi Kingæ eius soróri instituénda tráditur. Bolesláo Maiorispolóniæ duci duci Calissiénsi et Gnesnénsi in matrimónium data, bonis ómnibus opéribus et exémplo refúlsit, atque virum suum ad eam vitæ perfectiónem tradúxit, ut Pii cognómen adéptus sit. Caritáte fervens, víduis, pupíllis, ægrótis, egéntibus semper præsto fuit, plura etiam cum viro monastéria, xenodochía et sacras ædes cóndidit, órdinem Ordinem Minórum per totam Polóniam propagávit.	Jolenta Jolanta1 , u Polaków Helena, u Węgrów Johelet, urodziła się z Beli IV2, króla Węgier i Marii3, córki cesarza greckiego; w wieku pięciu lat oddana została do Krakowa na wychowanie Kunegundzie Kindze4, swojej siostrze. Wydana za mąż za Bolesława, księcia Wielkopolski księcia kaliskiego i gnieźnieńskiego5, zajaśniała dobrymi uczynkami i przykładem, a męża swego przywiodła do takiej doskonałości, że zyskał przydomek Pobożnego. Płonąc miłosierdziem, służyła zawsze wdowom, sierotom i biednym, liczne też wraz ze swym mężem założyła klasztory, szpitale i kościoły, a Zakon Braci Mniejszych rozszerzyła na całą Polskę.
Bolesláo vita functo, et duábus fíliis núptui locátis, vestígia sanctæ Elísabeth eius amítæ suæ amíctæ [!], ac beatárum Constántiæ et Margarítæ sorórum secúta, Sandéciam cum Anna tértia fília libens perréxit, ibíque monastérium Clarissárum a beáta Cunegúnde Kinga excitátum, ingréssa est: ubi cum inédiæ, tum oratióni ita stúduit, ut cæléstem vitam dúcere viderétur. Ab hoc vero ob barbarórum incursiónes égredi coácta, vitam egit pœniténtem pæniténtem in erémo, una cum eádem beáta Cunegúnde Kinga soróre, qua e vivis erépta ,Gnesnam cum fília ad monastérium, quod cum viro suo a fundaméntis eréxerat et prǽdiis pagísque locupletáverat, se confert ad monastérium Gnesnénse se cóntulit. Abbatíssæ suscépto múnere, in egénis infirmísque, queis quibus famulabátur, vere sublevándis, in exácta sui órdinis Ordinis legum custódia, atque in supernárum rerum contemplatióne sic assuévit, ut sanctitátis eius fama in vulgus etiam manáverit.	Po śmierci Bolesława i wydaniu za mąż dwóch córek6, wstępując w ślady świętej Elżbiety7, swej ciotki8, oraz swoich sióstr, błogosławionych Konstancji9 i Małgorzaty 10, chętnie udała się wraz ze swą trzecią córką11 do Starego Sącza i tam wstąpiła do klasztoru klarysek, założonego przez błogosławioną Kunegundę Kingę, gdzie oddała się postom i modlitwie tak dalece, iż zdawało się, że żywot niebiański wiedzie. Zmuszona do opuszczenia klasztoru z powodu najazdu pogan, pokutowała na pustkowiu wraz ze swą siostrą, błogosławioną Kunegundą Kingą, po której śmierci przenosi się z córką do Gniezna, do klasztoru, który wraz z mężem wzniosła od fundamentów i hojnie uposażyła wsiami i folwarkami przeniosła się do klasztoru w Gnieźnie. Po przyjęciu urzędu ksieni, wspieranie biednych i ubogich, którym12 posługiwała, ścisłe wypełnianie reguły Zakonu oraz rozpamiętywanie spraw nadprzyrodzonych weszły jej w zwyczaj tak, że wieść o jej świętości rozeszła się między ludem.
Christi torménta ita secum ánxie versábat, ut illum vidére aliquándo meruísse fertur, sicut fertur, vidére aliquándo meruísset. Morbo tandem corrépta, et Ecclésiæ sacraméntis muníta, alúmnas ad regulárem observántiam efficáci oratióne adhortáta est. Hinc eádem, qua prædíxerat, hora spíritum Deo réddidit tértio Idus Iúnii die undécimo iúnii, anno millésimo ducentésimo nonagésimo octávo. Post mortem mira claritáte circúmdata, una cum sancto Stanisláo, Cracoviénsi Epíscopo, sui órdinis Ordinis abbatíssæ ánimam agénti appáruit, eamque prótinus incolumitáti restítuit. Eius deínde ope et intercessióne quamplúres bonam adépti sunt valetúdinem, aliásque meruérunt a Deo grátias accípere, quod ad eius sepúlcrum pictæ testántur tabéllæ. Atque ita sánctitas eius et miraculórum fama percrébuit, ut non solum apud Polónos, verum et apud éxteras natiónes, eius semper patrocínium magno in prétio hábitum sit.	Mękę Chrystusa rozważała tak gorliwie, że – jak powiadają – dostąpiła raz łaski oglądania Go. W końcu złożona chorobą, po opatrzeniu sakramentami Kościoła w przekonujących słowach zachęciła swoje wychowanice do przestrzegania dyscypliny zakonnej, po czym o godzinie, którą przepowiedziała, oddała Bogu ducha w trzecie Idy czerwca jedenastego czerwca roku tysiąc dwieście dziewięćdziesiątego ósmego. Po śmierci, otoczona niezwykłą jasnością, wraz ze świętym Stanisławem, biskupem krakowskim, ukazała się konającej ksieni swego zakonu i zaraz wróciła jej zdrowie. Wielu potem dzięki jej pomocy i za jej wstawiennictwem odzyskało zdrowie, bądź uzyskało od Boga inne łaski, o czym świadczą tablice wymalowane nad jej grobem13. I rozeszła się sława jej świętości i cudów tak, iż nie tylko u Polaków, lecz i wśród innych narodów zawsze jej pomoc wielce się ceni.
Eiúsdem porro Beátæ immemorábilem atque perseverántem cultum, rite probátum, Leo duodécimus Póntifex máximus anno millésimo octingentésimo vigésimo séptimo confirmávit, eiúsque Offícium et Missam celebrári permísit. < Paulus vero Papa sextus beátam Jolántam, una cum beáto Bogumílo Epíscopo et Confessóre, secundáriam Patrónam archidiœcéseos Gnesnénsis declarávit atque constítuit. >	Wreszcie po należytym dowiedzeniu ciągłości kultu tej Błogosławionej od czasów niepamiętnych, zatwierdził go papież Leon XII w roku tysiąc osiemset dwudziestym siódmym, zezwalając na odprawianie oficjum i mszy o niej. < Zaś Paweł VI ogłosił ją i ustanowił, wraz z błogosławionym Bogumiłem Biskupem i Wyznawcą, drugorzędną patronką archidiecezji gnieźnieńskiej.14 >

Rewizja lekcji brewiarzowej o bł. Jolancie, przeprowadzona w związku z reformą rubryk. Zrewidowaną lekcję zatwierdziła do użytku liturgicznego Święta Kongregacja Obrzędów dnia 20 czerwca 1964 roku (Prot. N. D. 17/963).

Źródła:

– Officia propria SS. Patronorum aliorumque Sanctorum vel Beatorum Poloniae et Sueciae ex indulto Summorum Pontificum recitanda. Pars aestiva, Desclée et Socii, 1908?, s. 53-55 (die 17. Junii)

– Officia propria pro clero dioecesium Poloniae ex indulto SS. Pontificum recitanda. Pars aestiva, Desclée et Socii, 1938?, s. 14-16 (die 15 Iunii)

– Officia propria dioecesium Poloniae. Pars altera, Marietti 1965, s. 35-36 (die 15 iunii)

¹ Bł. Jolenta (ok. 1244 – 1298), księżna kaliska, klaryska (wspomnienie liturgiczne 15 czerwca).

² Bela IV (1206 – 1270), król Węgier od 1235.

³ Maria Laskarina (1206 – 1270), córka Teodora I Laskarysa, cesarza nicejskiego.

⁴ Św. Kinga lub Kunegunda (1234 – 1292), żona Bolesława Wstydliwego, księcia krakowskiego i sandomierskiego, po jego śmierci klaryska w Starym Sączu (wsp. lit. 24 lipca).

⁵ Bolesław Pobożny (między 1224 a 1227 – 1279), książę gnieźnieńsko-kaliski.

⁶ Elżbieta Bolesławówna (między 1261 a 1263 – 1304), żona Henryka V Brzuchatego, księcia legnickiego i wrocławskiego. Jadwiga Bolesławówna (ok. 1266 – 1339), żona Władysława I Łokietka, króla Polski, pod koniec życia klaryska w Starym Sączu.

⁷ Św. Elżbieta Węgierska, także Elżbieta z Turyngii (1207 – 1231), żona Ludwika IV Świętego landgrafa Turyngii, po jego śmierci tercjarka franciszkańska (wsp. lit. 17 listopada).

⁸ W lekcji z 1965 roku błędnie: amíctæ zamiast amítæ!

⁹ Konstancja (zm. po 1287/1288), żona Lwa I Halickiego.

¹⁰ Św. Małgorzata Węgierska (1242 – 1271), dominikanka w Budzie (wsp. lit. 18 stycznia)

¹¹ Anna Bolesławówna (1276 – przed 1300?), klaryska w Gnieźnie.

¹² Rewizja tekstu zastąpiła starołacińskie queis klasyczną formą quibus.

¹³ „Po śmierci wsławił ją Bóg cudami wielkimi, / Wiele może uprosić modlitwami swymi, / Umarli żywot, chorzy zdrowie odbierają, / W utrapieniach będący pociechy doznają.” (Żywoty Świętych Pańskich na wszystkie dni roku, Katowice/Mikołów, 1937)

¹³ Ustęp dodany podczas rewizji.

Formularz wpisów do ksiąg grodzkich bydgoskich (XVIII w.)

Formularz wpisów do ksiąg grodzkich bydgoskich, XVIII w.¹

 1  1r Assignatio tutorum <cum approbatione testamenti>

 2  1v Cessio de bonis cum ratihabitione {cautione} pro alio fratre

 3  2r Abdicatio succollectoratui

 4  2r Cassatio jurium

 5  2r Inscriptio debiti per Judaeos

 6  3r Advitalitas pro uno

 7  3r Arenda cum inequitatione

 8  3v Approbatio protestationis

 9  3v Approbatio variorum actuum

10  3v Approbatio inscriptionis obligatoriae

11  4r Abrenunciatio de bonis tantum paternis

12  4r Advitalitas mutua

13  4v Assignatio dotis filiabus

14  4v Alia assignatio

15  5r Abrenunciatio bonorum paternorum et maternorum

16  5r Similis

17  5v Abrenunciatio filii

18  5v Abrenunciatio similis

19  6r Adductio coniugum in contractu commutatorio

20  6v Assignatio dotis per parentem

21  7r Adductio aliquarum personarum

22  7r Approbatio testamenti

23  7v Approbatio {exportae citationis} <relationis ad cassandum>

24  7v Administratio bonorum

25  8r Approbatio resignationis perpetuae per uxorem

26  8v Approbatio actus granicialis

27  9r Compromissi inscriptio

28  9v Cassatio jurium consortis (tekst)

29  9v Cassatio advitalitatis vel reformationis

30  9v Consensus uxoris super resignationem reemptionalem

31 10r Cassatio jurium (tekst)

32 10r Census submissio

33 10v Census per Judaeos submissio

34 11r Contutoris substitutio seu coassumptitio

35 11v Coassumptio summae obligationis bonorum

36 11v Census inscriptio

37 12v Cessio juris advitalitii super advocatia

38 12v Cessio de scultetia

39 13r Donatio rerum mobilium

40 13r Donatio bonorum immobilium

41 14r Donatio subditi

42 14r Donatio subditi profugi (tekst)

43 14v Donatio subditorum cum evictione

44 15r Deportatio summae evictionalis in alia bona

45 15v Deportatio summae censualis in alia bona cum approbatione ejusdem translationis

46 16v Divisio inter fratres

47 17v Inscriptio summae pro visionibus ad fata

48 17v Debiti inscriptio cum vadio ad certum tempus

49 18r Inscriptio debitorea ex provisione

50 18v Debitum cum consensu liberae inaequitationis

51 18v Donatio sortis maternae et paternae

52 19r Cessio causarum ratione decimarum

53 19v Effidejussio cum cautione

54 19v Exsolutio quartae ex bonis regalibus et visio desolati[...]

55 20r Prolongatio contractus

56 20r Praesentatio homicidae et ejus incarceratio

57 20v Praesentatio equorum cum lucru et effidejussio

58 20v Relevatio aresti

59 20v Praesentatio, taxatio et effidejussio

60 21r Inscriptio debiti per 2 fratres facta cum adductione

61 21r Submissio inscriptionis in fixa et libera bona summae collocand(ae)

62 21v Inscriptio sculteti

63 21v Melioratio seu restauratio quietationis

64 21v Oblata contractus cum roboratione

Źródło: Poznań grodzkie Gr. 1826 (dawne sygn.: Zb. 50; 114 Mrs E 5)

¹ Tytuł formularza i datacja pochodzą najprawdopodobniej od Janiny Bieleckiej.

Numeracja formularzy - moja.

Poczet przełożonych Kongregacji św. Filipa Neri na Świętej Górze

Poczet przełożonych

Kongregacji św. Filipa Neri

na Świętej Górze

       

1. Ks. Stanisław Grudowicz:         4 X 1668 – 19 XI 1684         (37, 58; od s. 75)

2. Ks. Melchior Dyliński:         19 XI 1684 – XI 1687         (98; s. 79, 194, 200)

3. Ks. Stanisław Sanner:         XI 1687 – 9 VI 1695         (100; s. 79, 198)

4. Ks. Stanisław Majewski:         VII 1695 – VII 1698         (105; s. 190, 208, 219, 228)

5. Ks. Grzegorz Wirowicz:         VII 1698 – VII 1701         (106; s. 196, 211, 228)

6. Ks. Wojciech Turkański:         VI 1704 – 6 X 1709         (113; s. 190, 225, 228)

7. Ks. Tomasz Zieleniewicz:         7 I 1710 – 10 I 1716         (120; s. 201, 239, 258, 289)

8. Ks. Łukasz Golski:         10 I 1716 – 17 XII 1717         (128; s. 196, 254)

9. Ks. Ferdynand Zdzieszulski:         3 II 1721 – 23 XI 1723         (144; s. 196, 289)

10. Ks. Michał Żaliński:         8 I 1724 – 11 IX 1724         (147; s. 259, 294, 304, 308)

11. Ks. Mikołaj Gawarecki:         11 IX 1724 – 25 I 1727         (148; s. 242, 297, 328)

12. Ks. Jan Ziembiński:         21 IV 1728 – 5 I 1740         (153; s. 255, 307)

13. Ks. Paweł Waniszewski:         9 I 1740 – 8 I 1743         (161; s. 255, 322, 368)

ponownie ks. Jan Ziembiński:         25 I 1743 – 7 V 1745         (163; s. 326)

14. Ks. Michał Ładyński:         28 V 1745 – IX 1748         (163; s. 259, 316, 327)

15. Ks. Wojciech Szalczewski:         19 IX 1748 – 11 IX 1751         (169; s. 311, 339, 344)

16. Ks. Karol Piotr Behm:         16 IX 1751 – 17 X 1754         (171; s. 339, 343, 367)

ponownie ks. Michał Ładyński:         17 X 1754 – 24 X 1755         (174; s. 349, 367)

17. Ks. Józef Prażmowski:         31 X 1755 – 16 IV 1782         (180; s. 330, 361)

18. Ks. Mateusz Kasperski:         11 VI 1782 – 12 IX 1785         (223; s. 373, 467, 480)

19. Ks. Tomasz Ostrowski:         19 IX 1785 – 16 IV 1792         (229; s. 373, 480)

20. Ks. Jakub Ostrowski:         26 IV 1792 – III 1797         (232; s. 273, 481)

21. Ks. Krzysztof Kwadyński:         22 III 1797 – 23 III 1800         (239; s. 470, 495, 499)

22. Ks. Kasper Szpetkowski:         24 III 1800 – 30 VIII 1827         (253; s. 482, 527)

23. Ks. Kasper Dominikowski         (s. 543)

24. Ks. Wawrzyniec Kuśniak         (s. 543)

Opracowanie na podstawie „Zbioru wiadomości o Świętej Górze pod Gostyniem”.

W nawiasach położyłem miejsca wzmianek o księżach w „Zbiorze”: najpierw numer strony z główną wzmianką (zgodnie z konwencją przyjętą na blogu jest to nr z cyfrowej publikacji), następnie numery stron ze wszystkimi wzmiankami, wzięte z wykazów kapłanów wytrwałych i niewytrwałych w Kongregacji Świętogórskiej.