1558 Resignacio per preptum Obornicen. Sokolniczkiemu facta

Resignacio per prepositum Obornicensem Sokolniczkiemu facta.

Actum in castro Posnaniensi feria sexta post octavam Sacratissimi Corporis Christi proxima anno Domini millesimo quingentesimo quinquagesimo octavo [17 VI 1558], coram magnifico domino Janussio a Kosczielecz palatino Siradiensi et Maioris Polonie generali Naklensique capitaneo, presentibus nobilibus Procopio Zbenkowsky, Petro Comirowsky, Joanne Borzimowsky, Joanne Kiethlinsky, Nicolao Skrzethusky etc.

Veniens personaliter honorabilis Mathias Wawrosky prepositus in Obornyky, non compulsus, non coactus etc., sanus mente et corpore etc. Totalia et integra bona sua domus et arearum circa eandem domum ex utraque parte adiacentium, ante castrum Posnaniensem penes domum providi Jacobi vitreatoris alias skliarza in civitate Posnaniensi in platea dicta Podgorką vicinaliter iacentia, necnon sortes ville et hereditatis Pieranye in districtu Juniwladislaviensi sitte,

in summa quadringentorum florenorum, per triginta grossos computando, peccuniarum Polonicalium generoso olim Laurentio Sokolnyczky notario castri Posnaniensis consanguineo suo quomodolibet obligata seu alias summae prefatae taliter ut premissum est in bonis prefatis inscriptae, que videlicet bona super ipsum iure naturalis suctessionis post prefatum olim generosum Laurencium Sokolnyczky [s. 535v] castrensem Posnaniensem notarium devoluta sunt,

cum omni iure, dominio et proprietate etc., necnon cum omnibus dictorum bonorum utilitatibus etc., nullis exceptis, ita late, longe etc.,

dono perpetuo et irrevocabili nobili Stanislao Sokolnyczky consanguineo suo et ipsius suctessoribus legittimis dedit, donavit, inscripsit et iuxta terre consuetudinem in perpetuum resignavit, seu alias omne et totum jus suum, quod ex vi eiusdem suctessionis post prefatum generosum Laurentium Sokolnyczky ad bona prefata et summam pretactam competit et competere poterit, in personam ipsius Stanislai Sokolnyczky et eius suctessorum transfudit et transportavit, prout presentibus transfundit et transportat.

Jamque ex nunc dedit et admisit prefatus prepositus in Obornyky eidem Stanislao Sokolnyczky realem intromissionem et actualem possessionem predictorum bonorum, per ipsum Stanislaum Sokolnyczky et eius suctessores eadem bona tenen(di) etc.

Or.: Poznań Gr. 19, rezygnacje/indukta, 1552-1560, s. 535-535v.

Teki Dworzaczka:

Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek

8618 (Nr 1396) 1558

X. Maciej Wawrowski, prob. w Obornikach, dom i plac koło zamku pozn. na ulicy Pod Górką i cz. wsi Pieranie p. inowrocł. w 400 zł. ol. G. Wawrzyńcowi Sokolnickiemu, pis. gr. pozn., krewnemu swemu, zastaw., i inną sumę tam zap., dobra spadłe nań po ol. G. Sokolnic. daje krewnemu swemu Stanisławowi S-mu (f. 618)

1592 Słuszkowszczy coniuges Wawrowskiemu obligant

Słuszkowszczy coniuges Wawrowskiemu obligant.

Comparentes personaliter coram officio et actis praesentibus castrensibus Calissiensibus nobiles Joannes Słuszkowski et Catherina Galewska sive Siąska coniuges, ipsa quidem Catherina cum consensu personali nobilium Petri patris et Stanislai filii, fratris vero sui germani Siąskich sive Galewskich, a districtu iureque terrestri suis propriis in quibus possessionati sunt recedendo et se cum bonis omnibus ac successoribus suis huic capitaneali castrensi Calissiensi iurisdictioni actus praesentis ratione submittendo et incorporando, mentibus corporibusque sani palam ac manifeste recognoverunt.

Quia totam et integram medietatem bonorum sortium villae ac haereditatis Wawry in districtu Calissiensi existentem, ipsis ibidem iure ac modo concernentem, cum omni eorundem bonorum iure, dominio et proprietate et cum omnibus utilitatibus, usibus fructibus, redditibus, proventibus, censibus, emolumentis, attinentiis, pertinentiis generaliterque obventionibus universis, ita etiam late, longe et circumferentialiter prout bona praefata in suis metis et limittibus ab antiquo distincta et dislimitata consistunt et ea ipsimet coniuges tenuerunt et possiderunt, nihil omnino sibiipsis suisque successoribus iuris, dominii et proprietatis et quorumvis usufructuum in eisdem bonis reservando seu excipiendo.

Nobili Mathiae Wawrowski ac illius successoribus in summa quingentorum et triginta florenorum pecuniae Polonicalis consuetae, quemlibet florenum grossis triginta computando, iam ab eodem Mathia levata et percepta, de qua eum quietaverunt quietantque praesentibus hinc et a data praesenti ad sex annorum decursum, et in defectu eorundem bonorum in eodem sexiennio exemptionis et summae praefatae integrae exolutionis extunc ad aliud sexiennium et sic consequenter de sexiennio in sexiennium annis sese continue et immediate sequentibus usque ad plenariam et integram ipsorum bonorum de manibus ipsius Mathiae Wawrowski aut ipsius successorum coram officio et actis praesentibus castrensibus Calissiensibus exemptionem summaeque praedictae persolutionem obligaverunt, invadiaverunt jureque ac modo obligatorio inscripserunt prout quidem obligant, invadiant et inscribunt praesentibus.

Ita tamen et cum ea conditione, quia si et in quantum idem Mathias Wawrowski in decursu primi et proximi vel alicuius tandem sequentis sexiennii eius praesentis obligationis pecuniam praefatam habere ac sese de eisdem bonis exemi voluerit aut sui successores voluerint, extunc {protque} praefati coniuges Słuszkowskie aut illorum successores ante eiusdem sexiennii decursum, quo talem exemptionem ex praescripto praesentis inscriptionis ipse Mathias fieri vellet vel sui successores fieri vellent, per ministerialem terrestrem competentem ac duos nobiles quem et quos habere poterit et qui illi iam exnunc per officium praesens adduntur et deputantur medio anno de ea exemptione facienda [?] et summae praedictae persolutione avisabit et certiorem faciet talique avisione praemissa [?] praedicti coniuges aut successores eorum memoratum Mathiam aut illius successores de bonis praedictis eximere [?] et summam praefatam sine ulla procrastinatione circa officium [s. 595] et acta praesentia sub vadio infrascripto persolvere debebunt successoresque illorum extradierint [?].

Si [?] quae quidem bona praesentibus obligata praenominati coniuges Słuszkowszczy, ipsa quidem Catherina cum eo quo supra consensu, eidem Mathiae aut eius successoribus debebunt aut illorum successores tenebuntur, prout quidem se suosque successores de bonis suis omnibus inscribunt intromissionem realem et actualem tenutam possessionemque pacificam per ministerialem terrestrem competentem ac duos nobiles praefato Mathiae iam ex nunc de iure et officio praesenti additos [?] iuxta iuris et consuetudinis formam et vigore obligationis praesentis capiendo et assumendo.

Insuper praenominati coniuges Słuszkowszczy, ipsaque Catherina cum eo quo supra consensu et assistentia, se suosque successores de et super bonis suis omnibus eidem Mathiae Wawrowski ac eius successoribus praesenti inscriptione inscripserunt et obligaverunt, inscribuntque et obligant praesentibus bona praefata praesentibus obligata in toto et in parte et ipsum Mathiam ac eius successores ratione eorundem bonorum toties quoties opus fuerit tueri, evincere, expedire, eliberare et per omnia indemnia ipsumque Matiam indemnem ac illius successores indemnes reddere ab omni homine status, sexus et cuiusvis conditionis existente ipsum Mathiam ac illius successores in praefatis bonis iure impediente et impedire volente, nec non ab omnibus et singulis inscriptionibus, obligationibus, reformationibus, dotalibus, advitalitatibus, resignationibus perpetuis et reemptionalibus, citationibus, adcitationibus, concitationibus, lucris, perlucris, iuris processibus, debitis et oneribus quibusvis, censibus spiritualibus et secularibus omnibus, iis prioribus et posterioribus, generaliterque autem ab omnibus et singulis damnis et impedimentis iuridicis, tum et terminis quibusvis, quorumcunque hominum status, sexus et conditionis cuiusvis existentium, nullis penitus exceptis, nec etiam ipsimet coniuges Słuszkowszczy eundem Mathiam Wawrowski ac illius successores in eisdem bonis iniuriaturi nec [...]dem impedimento [?] quovis [?] in eorum possessione pacifica facturi erunt et eorum successores non iniuriaturi nec facturi erunt, ita ut praedictus Mathias cum successoribus suis bona praefata praesentibus sibi obligata quiete et pacifica absque omni impedimento iuridico usque ad sui sive suorum successorum de eisdem bonis exemptionem summaeque praefatae plenariam et integram exsolutionem tenere, habere, possidere ac illis utifrui possit.

Quae quidem omnia et singula praemissa in toto et in parte praefati coniuges Słuszkowszczy cum successoribus suis eidem Mathiae Wawrowski aut illius successoribus facere, complere et exequi debebunt, sub vadio quingentorum et triginta florenorum pecuniae praefatae in se bona quaevis sua et successores suos libere praesentibus assumpto, in eventu non completionis tam in toto quam in parte omnium et singulorum praemissorum ad solvendum succumbendo.

Pro quo quidem vadio tum et pro omnibus sive singulis praemissis tam in toto quam in parte non completis citati praefati coniuges Słuszkowszczy vel eorum successores per eundem Mathiam Wawrowski aut eius successores literali citatione huc in judicium sive officium praesens capitaneale castrense Calissiense, quibus se praesentibus cum bonis omnibus ac successoribus suis submittunt et incorporant, tum in primo citationis termino tanquam peremptorio debebunt successoresque eorum tenebuntur stare, parere, respondere et pro citatis omnibus a judicio vel officio, dum causae officii iudicabuntur, non recedendo, toties quoties opus fuerit satisfacere ac decretum judicii sive officii totumque iuris progressum usque ad finalem exequutionem pati; terminum ipsum primum peremptorium et omnia praemissa [s. 596] nullis diffugiis, dilationibus, exceptionibus tam contra praesentem inscriptionem quam etiam processum, ac si male obtentus esset, inferendo; appellationibus, motionibus ad prosequend(as) easdem, adcitationibus, inhibitionibus, evasionibus, actione pro maiori, conventione generali aut particulari, bello seu alio quovis servitio militari laudato et laudando, literis regalibus, vera vel simplici infirmitate, successorum minorennitate, statutis laudatis et in futurum laudandis, diverticulis et coloribus iuris quibusvis quaesitis, excogitatis et excogitandis, poenisque de iure et consuetudine decerni solitis evadendo, neque sibi ad quietationem de omnibus praemissis ulteriorem dilationem duntaxat ad proxima causarum officii judicia accipiendo, nihilque penitus sibi in auxilium contra praesentem inscriptionem et ex ea emanatam citationem totumque processum assumendo, sub amissione suae totius causae.

Quibus omnibus praemissis se benevole praedicti coniuges Słuszkowszczy et ipsa quidem Catherina cum eo quo supra consensu submiserunt ac ea omnia in se bona quaevis sua ac suos successores libere praesentibus assumpserunt, nulla terrestri praescriptione in praemissis obstante.

Eorundem inter se inscriptio.

Comparentes personaliter coram officio et actis praesentibus castrensibus Calissiensibus nobiles Joannes Słuszkowski, Katherina Galewska sive Siąska coniuges, ipsa quidem Catherina cum eiusdem mariti sui ac nobilium Petri patris et Stanislai filii, fratris vero sui germani Siąskich sive Galewskich personali consensu et assistentia ab una et Mathias Wawrowski partibus ab altera, a districtu jureque terrestri suis propriis in quibus possessionati sunt recedendo et se cum bonis omnibus ac successoribus suis huic capitaneali castrensi Calissiensi jurisdictioni actus praesentis ratione submittendo et incorporando, mentibus corporibusque sani palam ac manifeste recognoverunt.

Quia debebunt successoresque eorundem sibi ipsis ac suis successoribus {suis} invicem mutuo et respective intercisam certam ratione rerum infrascriptarum Polonico idiomate conscriptam, sigillisque ac subscriptione ipsorum Mathiae Wawrowski et Joannis Słuszkowski communitam et ad acta praesentia castrensia Calissiensia in parata charta porrectam, cuius est is qui sequitur de verbo ad verbum tenor:

„Stało się jest pewne postanowienie między szlachetnymi pany Janem i Katarzyną Siąską albo Galewską małżonkami Słuszkowskimi z jednej, a drugiej strony z szlachetnym panem Maciejem Wawrowskim. Naprzód tym sposobem, iż ciż to panowie Jan i Katarzyna małżonkowie Słuszkowszczy ślachetnemu panu Maciejowi Wawrowskiemu zastawieli połowicę dóbr cęsci swych Wawrzech w kaliskim powiecie leżące do sześci lat, a to w summie piąci set złotych i trzydzieści złotych monety i lidzby polski, w każdy złoty licząci po groszy trzydzieści, z zasiewkiem dostatecznym ozimim i jarym do tej połowice należący folwarku, także i ogród, który się poczyna od ogroda Jadamowskiego aż po małą stodołę tych że panów Słuszkowskich, i ze wszytkim budowanim, stodołam i z oboram, jako teraz w podwórzu dostatecznie stoi.

Item¹ puszczają mu ciż to panowie Słuszkowszczy kmiecia przezwiskiem Jakuba Mojżesza do roboty i zagrodnika Stacha przezwiskiem Wąsa, którego to poddanego pan Maciej Wawrowski nie ma obciążać robotami, tylko dni trzy, a we żniwa czterzy. A ogrodnik ma tak robić, jako jest dawny zwyczaj.

W rolach takowe postanowienie między sobą uczynili, iż ten to pan Maci [s. 597] Wawrowski będzie powinien brać zboże z połowice folwarków, począwszy od Dzywowki [?] we wszystkie trzy polia, jako do tej połowice jemu należeć będzie i także na potym zawsze od tej stronej powinien sobie siać będzie aż do sześci liat w każde polie. A iż w jednym polu roli [...], tedy panowie Słuszkowszczy przydawają temu panu Maciejowi Wawrowskiemu przydziałki z obudwu stron Dzywowki, co przed tym do rezydencyjej ich nalieżały, zostawując sobie kopaninę w dole [?] w tej Dzywowce.

Rąbić w gajach ten to pan Maciej Wawrowski nie powinien będzie, tylko paszą wolną dlia bydła, także pastwisko na Siedliskach jemu wolne być ma, oprócz szkody.

Item mierzwa z obory tychże to panów Słuszkowskich, która jemu zastawiona jest, będą powinni na poły nią się rozdzielić tylko tego roku i na rolie swe spólnie wywieść.

Item ciż to panowie Słuszkowszczy puszczają łąki wszystkie na Wawrzech, któreby jemu do połowice w końcu folwarków będące nalieżeć miały, temu to panu Maciejowi Wawrowskiemu.

Item, gdy będzie wychodziła zastawa w sześć lat, ten to pan Maciej Wawrowski zasiewek dostateczny, ozimi i jary, tak jako wziął, powinien będzie oddać tym to panom Słuszkowskim i potomkom ich ten pan Maci Wawrowski i wszystko tam in toto quam in parte² według intercyzej tej oddać sobie powinni będą.

Item gdzieby (Boże uchowaj!) Pan Bóg przepuścieł na tego pana Macieja szkodę w budowaniu przez ogień pioronowy albo samsiedzki, tedy ex utraque parte³ będą powinni wysadzić po dwu przyjaciół, a co i wynajdą między nimi, na tym mają przestać nemine contradicente⁴.

Rumacyjej⁵ do wywożenia rzeczy swych tak panowie Słuszkowszy [!] małżonkowie teraz, jako i po wyściu sześci lat po wykupnie z tych dóbr pan Maci Wawrowski, będą mieli trzy niedzielie.

A to się działo w Wawrzech w piątek nazajutrz po świętym Wociesze [29 IV] roku tysiącznego pięćsetnego dziewiędziesiątego [!] wtórego.

(-) Maci Wawrowski, manu propria.

(-) Jan Słuszkowski, manu propria.”

in toto et in parte et in omnibus eius contentis, clausulis, articulis, conditionibus, beneficiis et punctis tenere, adimplere illique plene ac integre satisfacere, idque sub vadio quingentorum triginta florenorum pecuniae Polonicalis consuetae, quemlibet grossis triginta computando, per easdem partes et quamlibet earum seorsim in se bona sua et successores suos libere praesentibus assumpto; in causu [!] non tentionis aut exequutionis in toto vel in aliqua parte dictarum intercisarum aut earum, quae in se <praescripta> habent, ad solvendum succumbendo.

Pro quo quidem vadio ac dictarum intercisarum in toto vel in parte non tentione citata aliqua partium praedictarum intercisas praedictas non observans nec adimplens aut illius successores per alteram partem easdem intercisas adimplen(do) aut illius successores literali citatione huc in judicium sive officium praesens capitaneale castrense Calissiense, quibus se praesentibus utraque partium cum bonis omnibus ac successoribus suis submisit et incorporavit, tum in primo citationis termino tanquam peremptorio talis pars citata illiusque successores tenebuntur stare, parere, respondere et pro citatis omnibus a judicio vel officio, dum causae officii iudicabuntur, non recedendo, toties quoties opus fuerit satisfacere ac decretum judicii sive [s. 598] officii totumque iuris progressum usque ad finalem exequutionem pati; terminum ipsum primum peremptorium et omnia praemissa nullis diffugiis, dilationibus, exceptionibus tam contra praesentem inscriptionem quam etiam processum, ac si male obtentus esset, inferendo; appellationibus, motionibus ad prosequend(as) easdem, adcitationibus, inhibitionibus, evasionibus, actione pro maiori, conventione generali aut particulari, bello seu alio quovis servitio militari laudato et laudando, literis regalibus, vera vel simplici infirmitate, successorum minorennitate, statutis laudatis et in futurum laudandis, diverticulis et coloribus iuris quibusvis quaesitis, excogitatis et excogitandis, poenisque de iure vel consuetudine decerni solitis evadendo, neque sibi ad quietationem de omnibus praemissis ulteriorem dilationem tantummodo ad proxima causarum officii iudicia accipiendo, nihilque penitus sibi in auxilium contra praesentem inscriptionem et ex ea emanatam citationem totumque processum assumendo, sub amissione suae totius causae.

Quibus omnibus praemissis se benevole utraque partium praenominatarum seorsimque quamlibet et dicta Catherina cum eo quo supra consensu submisit ac ea omnia in se bona quaevis sua ac successores suos libere praesentibus assumpsit, nulla terrestri praescriptione in praemissis obstante.

Or.: Kalisz Gr. 79, inskrypcje/indukta, 1592, s. 594-598.

NN. Jan Słuszkowski i Katarzyna Galewska czyli Siąska małż., ona za zgodą NN. Piotra ojca i Stanisława syna a jej b-ta rodzonego Siąskich, 1/2 dóbr wsi i dz-ctwa Wawry w pow. kaliskim N. Maciejowi Wawrowskiemu w 530 zł na 6 lat zastawiają.

Pod tymże zapisem zastawnym oblata kontraktu zastawnego („intercyzy”) między stronami, oczywiście s. v. 530 zł.

¹ Item – ponadto.

² tam in toto quam in parte – tak w całości, jak i w części.

³ ex utraque parte – z obu stron.

⁴ nemine contradicente – przy braku sprzeciwu.

⁵ Rumacja (łac. rumatio) – usunięcie siłą opornego dłużnika z nieruchomości. Tutaj w znaczeniu: czas na wyprowadzenie się z zajmowanej posiadłości.

1658 Quietant Twardzikowie executores olim providi Sebastiani Gano Cossoviensis sculteti

Quietant Twardzikowie executores olim providi Sebastiani Gano Cossoviensis sculteti.	Twardzikowie kwitują wykonawców [testamentu] niegdy opatrznego Sebastiana Gano sołtysa w Kosowie.
Actum feria sexta ante dominicam Invocavit proxima 1658.	Działo się w piątek przed niedzielą „Invocavit” [roku] 1658.
Coram officio actisque proconsularibus Gostinensibus personaliter comparentes providus Bonaventura Twardzik cmeto de villa Brzezie et honesta Anna honesti Alberti Jarmuzek civis Gostinensis consors cum assistentia eiusdem mariti sui tanquam tutoris naturalis ad actum praesentem assumpti et ab eodem officio approbati, sani mentibus et corporibus existentes, non compulsi neque coacti, sed benevole ac libere, palam verbisque expressis recognoverunt, prout praesentibus recognoscunt	Przed urząd i akta burmistrzowskie gostyńskie osobiście stanąwszy opatrzny Bonawentura Twardzik kmieć ze wsi Brzezie oraz uczciwa Anna, małżonka uczciwego Wojciecha Jarmużka mieszczanina gostyńskiego w asyście tegoż męża swego jako naturalnego opiekuna do aktu niniejszego wybranego i przez tenże urząd zatwierdzonego, zdrowi na umyśle i ciele będąc, nie zmuszeni czy przymuszeni, lecz dobrowolnie i swobodnie, otwarcie i wyraźnie zeznali, jak też niniejszym zeznają
se levasse ac recepisse summam florenorum ducentorum de manibus famati Joannis Lokiewicz proconsulis pro tunc Gostinensis executoris vero testamenti olim providi Sebastiani Gano Cossoviensis sculteti, quam summam praefatam ducentorum florenorum famatus olim Joannes Worecki notarius et civis Gostinensis de manibus providi olim Martini Twardy cmetonis Brzeznensis parentis praedictorum recognoscentium mutuo acceperat et in prato versus molendinum Kania nuncupatum inscripserat et obligaverat, quod pratum cum aliis bonis post praedictum olim Joannem Worecki dictus olim Sebastianus Gano emit et obtinuit.	iż wzięli i przyjęli sumę 200 złotych z rąk sławetnego Jana Lokiewicza obecnie burmistrza gostyńskiego i wykonawcy testamentu niegdy opatrznego Sebastiana Gano sołtysa w Kosowie, którą to sumę wspomnianą 200 złotych sławetny niegdy Jan Worecki pisarz i mieszczanin gostyński z rąk opatrznego niegdy Marcina Twardego kmiecia w Brzeziu, ojca rzeczonych zeznających, pożyczył był i na łące naprzeciw młyna zwanego Kania zapisał i zastawił był, którą to łąkę z innymi dobrami po wspomnianym niegdy Janie Woreckim rzeczony Sebastian Gano kupił i nabył.
Ex qua summa florenorum ducentorum Polonicalium numerata percepta et in effectu levata idem Bonaventura Twardzik et Anna Jarmuszkowa tanquam naturales successores post praedictum Martinum Twardy parentem suum existentes, eundem dominum Joannem Lokiewicz et alios coexecutores eiusdem post saepe dictum Sebastianum Gano et eius successores quietarunt quietantque actum per praesentem, nihil iam amplius sibi debere ab eisdem executoribus ex eisdem bonis Woreckiego dicentes. Quam summam praetactam dictus Joannes Lokiewicz propriam eisdem recognoscentibus numeravit, et ante omnia debita eandem sibi ex eisdem bonis Woreckiego recepisse promisit.	Z tejże sumy 200 złotych polskich przeliczonej, przyjętej i rzeczywiście podjętej tenże Bonawentura Twardzik i Anna Jarmuszkowa, jako naturalni spadkobiercy po rzeczonym Marcinie Twardym ich ojcu, tegoż pana Jana Lokiewicza i innych współwykonawców po tymże często wzmiankowanym Sebastianie Gano i jego następcach pokwitowali i kwitują niniejszym aktem, oświadczając że wykonawcy [testamentu] nie są już im nic winni z tychże dóbr Woreckiego. Którą to wspomnianą sumę rzeczony Jan Lokiewicz policzył jako własność tychże zeznających i zapewnił, że jest to pierwszy dług ściągnięty (?) z dóbr Woreckiego.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I 22, s. 215

1637 Fideiussio pro honesto Cypriano Straszygość

Fideiussio pro honesto Cypriano Straszygość

Actum feria quarta post festum s. Luciae anno Domini millesimo sexcentesimo trigesimo septimo.

Coram eodem officio proconsulari oppidi Gostin constituti personaliter famati atque honesti: Paulus Ganczyk, Gregorius Gano et Stanislaus Frasunek cives Gostynenses omnes in simul et quilibet eorum seorsive se inscripserunt, obligaverunt fideque iusserunt ac principaliter posuerunt (omnibus exceptionibus atque conditionibus iuris remediis in favorem fideiussorum aditis praesentem obligationem quocumque modo impedire valentibus per expressum renunciando) pro famato Cypriano Straszygoźdź principali debitore civeque Gostinensi, venerabili patri Paulo Guzdziolcio fraternitatis literatorum Gostynensium altaristae in summa centum florenorum polonicalium peccuniae mutuo acceptorum, quemlibet triginta gr. sigillatim numerando, capitalis (?) peccuniae, quam summam praefatam una cum censu consueto octo florenorum suprascripti fideiussores debent et tenebuntur ad simplicem requisitionem totaliter et ex integro praedicto patri Guzdziolcio solvere hinc pro die et festo s. Thomae Apostoli in anno Domini millesimo sexcentesimo trigesimo octavo, sine ullis tergiversionibus iuridicis.

Et ibidem comparens personaliter famatus Cyprianus Straszygoźdź principalis debitor, cautionem evictionis praestitit in et super bonis omnibus mobilibus et immobilibus habitis et habendis, videlicet in domo vel diversorio in maiori suburbio penes diversorium honesti Mathiae Dalik (?) constituto, praefatis fideiussoribus in summa praefata centum florenorum polonicalium, si eandem pro die et festo s. Thomae Apostoli in anno sequenti 1638 solvere neglexerit, ex tunc debebit et tenebitur dare realem intromissionem et pacificam possessionem in domum suam vel diversorium suprascriptum praedictis fideiussoribus suis, quam domum vel diversorium iidem fideiussores tenebunt, possidebunt et modo obligatorio, cum omni iure, proprietate et dominio, cum omnibus utilitatibus et usufructibus ad praedictam domum vel diversorium quocunque modo spectantibus et pertinentibus usque ad plenariam solutionem summae praefatae. Quae quidem inscriptio et obligatio admissa est et confirmata habere robur firmitatis perpetuae de forma iuris.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I 22, s. 4

Poręczenie za Straszygościa. Mieszczanie gostyńscy Paweł Gańczyk, Grzegorz Gano i Stanisław Frasunek poręczają za Cypriana Straszygościa, również mieszczanina gostyńskiego, który winien jest ks. Pawłowi Guździołkowi (łac. Guzdziolcius), altaryście bractwa literackiego w Gostyniu 100 zł wraz z czynszem 8 zł. Pożyczka ma być spłacona w przeciągu roku.

Wierzytelność będzie zabezpieczona wobec wierzyciela przez porękę, a wobec poręczycieli – przez zastaw. Straszygość składa więc zobowiązanie do przekazania (cautio evictionis) swojego domu lub karczmy (na Wielkim Przedmieściu, koło karczmy Macieja Dalika) w ręce poręczycieli, jeśli w ciągu roku długu nie ureguluje.

1604 Obligatio bonorum per Spectabilem ac Famatum Cristophorum Siemsicki

Obligatio bonorum per Spectabilem ac Famatum Cristophorum Siemsicki civem Posnaniensem Spectabili D. Alberto Fricio civi Posnaniensi occasione sexcentorum florenorum debiti officiose facta

Actum Grodiscii ante foestum Nativitatis Dni Nri Iesu Christi anno 160quarto.

Coram Judicio Bannito (per Famatum Martinum Lipinski advocatum Grodiscensem, Bartholomaeum Dzwig, Stanislaum Paiączek, Albertum Wąchała, Joannem Slatałka, Heliam Czichosz, Lucam ferrifabrum, scabinos iuratos) causa necessitatis exposito atque empto, personaliter comparens Famatus Cristophorus Siemsicki civis Posnaniensis, cum coniuge sua legittima Elisabetha sani mente ac corpore existentes, non compulsi non coacti, neque aliqo devio errore seducti, publice ac per expressum recognoverunt se teneri ac debere veri certi et liquidi in communemque usum mutuati debiti sexcentos florenos numeri Polonicalis in quemlibet 30 gr. computando ac numerando, Spectabili Dno Alberto Fricio civi Posnaniensi suisque successoribus.

Quam quidem sumam sexcentorum florenorum praefatus Cristophorus Siemsicki cum coniuge sua Elisabethe ipsemet per se, coniunx autem per tutorem ad hoc cum consensu mariti sui specialiter assumptum ac de iure Advocatiali roboratum, Spectabilem ac Famatum Dnm Stephanum Pharmacopolam civem ac proconsulem Grodiscensem, praesentibus obligant ac inscribunt in bonis suis, nominatim vero in domo sua lapidea inter lapideas Joannis Szynk ab una, atque Bartolomei sagittarii partibus ab altera magnae plateae Posnaniensi (?) situata, se sine ulla contradictione iurisque strepitu pro dominica Septuagesimae proxime ventura in anno sequenti 1605 totaliter ac realiter soluturos.

Casu vero quo non solverint aut solvere neglexerint, ex tunc in crastino id est feria 2da post dominicam Septuagesimae proxime ventura debebunt tenebuntur praesentibusque se obligant dare realem intromissionem pacificamque posessionem praedicto suo creditori in praefatam domum suam lapideam per Dnum Advocatum et Scabinos Civitatis Posnaniensis, cum omni iure, dominio, proprietate, nec non cum omnibus dictorum bonorum utilitatibus, et usu fructibus, ex eadem domo provenientibus, nihil excipiendo, ex summaque praefata in usu fructu nil defalcando, ita late longe et circumferentialiter prout dictorum bonorum haereditas se ab antiquo extendit,

renunciando in hoc omnibus subterfugiis, dilationibus, motionibus, apellationibus, evasionibus, legalibus impedimentis, litteris (?) regalibus, absentiae, verae ac simplici infirmitati, diverticulis, et coloribus iuris, quaesitis exquirendis excogitatis ac excogitandis, nullosque defectus praesenti inscriptioni obiiciendo, et penitus nil iuris remediorum et diverticulorum in auxilium sibi contra praemissa assumendo, imo data sibi intromissione et pacifica posessione,

debebunt ac tenebuntur praefatum Dnum Albertum Fricium Pharmacopolam eiusque successores, occasione huiusce domus, eiusque pacificam posessionem, tam a se ipso, quam ab omni alio homine cuiuscunque status et conditionis in praedictis bonis iure impedimentibus, aut impedire quomodolibet volentibus, nec non ab omnibus et singulis iuribus, inscriptionibus prioribus et posterioribus, reformationibus, dotibus, et dotaliciis, advitalitatibus, debitis, obligationibus, citationibus, concitationibus, lucris perlucris et terminis quibusvis, et generaliter ab omnibus et singulis damnis impedimentisque iuridicis, omnium personarum, tueri, defendere evincere, eliberare, toties quoties sibi opus fuerit, nulla re exquisita ipsum evadendo,

ita quod praefatam domum lapideam ab omni impeticione iuridica quarumcunque personarum tenebit possidebit et habebit modo obligatorio in praefatis sexcentis florenis a praefato die dominico Septuagesimae usque ad decursum unius anni, id est ad dominicam Septuagesimae in anno 1606, et sic annis continue se sequentibus, usque ad totalem et plenariam solutionem praedictorum sexcentorum florenorum.

Quam summam cum praedictus Cristophorus aurifaber, praefato Alberto Fricio reponere voluerit ante (?) exemptionem praefatae domus, eum prius duodecim hebdomadis per se vel per alios concives suos certiorem facere debet. Quod si non fecerit aut facere neglexerit, iterum ad annum sequentem vigore obligationis idem Dnus Albertus Fricius ea bona in posessione pacifica iuxta praemissa habere debet.

In quae omnia praemissa se benevole praedictus Cristophorus Siemsicki aurifaber cum coniuge sua Elisabethe submissit. Quam obligationem D. Albertus Fricius actis nostris praesentibus ingrossari petiit quod de iure obtinuit. Super quo Judicio memoriale solutum est.

Źródło: Grodzisk Wlkp., Liber Actionum Scabinalium 1594-1609, sygn. 1529, s. 441

Krzysztof Siemsicki, złotnik z Poznania (wzmiankowany w artykule o rodzinie Schwartzów: http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/gao/9781884446054.article.T076912) winny jest 600 zł Wojciechowi Fryczowi (Fricius), aptekarzowi poznańskiemu. Sumę tę zapisuje na swojej kamienicy (domus lapidea) przy ulicy Wielkiej (platea magna) w Poznaniu, stojącej między kamienicami Jana Szynka i Bartłomieja strzelca, zobowiązując się spłacić dług do najbliższej Siedemdziesiątnicy (Dominica Septuagesimae, Niedziela Starozapustna, pierwsza niedziela Przedpościa tj. na 3 tygodnie przed I niedzielą Wielkiego Postu) czyli do 6 lutego 1605 roku – a więc w 6 tygodni od złożenia zobowiązania.

Jeśli Siemsicki nie spłaci długu w terminie, Wojciech Frycz wchodzi w użytkowanie kamienicy na okres roku; podobnie w kolejnych latach. O planowanym wykupie zastawu Siemsicki musi uprzedzić Frycza 12 tygodni wcześniej.

Obie strony stawiły się przed urzędem osobiście. Niestety zapis nie wyjaśnia, dlaczego sporządzono przed go w urzędzie miejskim w Grodzisku, a nie w Poznaniu.

Uwaga: pozbawione abrewiacji quomolibet wydłużyłem do quomodolibet.

1639 Hna Elisabeth Gembalina de Villa Brzezie oppignorat ulesinam vel agrum certum sub Pożegowo

Hna Elisabeth Gembalina de Villa Brzezie oppignorat ulesinam vel agrum certum sub Pożegowo

Actum ipso die Cynerum Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Nono

Coram eodem officio actisque Consularibus oppidi Gostyn personaliter comparens Honesta Elisabeth Gembalina de Villa Civili Brzezie dicta Providi Martini Gembala Cmethonis Consors legitima ipsa perse et per Famatum Albertum Zielonek Civem Gostynensem ex Consensu Mariti in tutorem sponte assumptum et ab officio approbatum sana mente et corpore existens fassa est

se oppignorasse Certum agrum sive ulesinam Sub Pozegowo penes agrum seu ulesinam Successorum Joannis Wosiek existentem latitudinis sulcorum quatuordecem et longitudinis prout idem agrum (?) se extendit excepto Prato ibidem Contiguo in suum usum et utilitatem reservato Honesto Simoni Vectori Suburbano Gostynensi in Summa Triginta florenorum polonorum per mediam sexagenam quemlibet Computando ad annos dumtaxat quatuor, et in deffectu non persolutionis Summae praefatae praefatus Simon Vector agrum praedictum tenebit possidebit modo obligationis abhinc ad annos tres Completos, et sex annis se sequentibus usque ad plenariam solutionem praedictorum triginta florenorum.

Quae Inscriptio debiti admissa et Confirmata habere vim et robur perpetuae firmitatis in omnibus et singulis suis punctis de forma iuris.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I/22, s. 11

W samą Środę Popielcową roku 1639 Gembalina, żona kmiecia Gembały z Brzezia, zastawia rolę „czyli ulesinę” pod Pożegowem, o szerokości 14 zagonów, położoną przy ulesinie spadkobierców Jana Wośka, zastrzegając sobie na swój użytek łąkę do tej roli przylegającą. Zastawnikiem jest Szymon Vector (czyli furman), przedmieszczanin gostyński, który pożycza Gembalinie 30 złp., w każdy złoty licząc oczywiście po pół kopy groszy.

1661 Miąskowa oppignorat Pratum Honesto Ioanni Frazer Scoto

Miąskowa oppignorat Pratum Honesto Ioanni Frazer Scoto

Actum Sabbatho ante Dominicam Passionis Quadragesimalem Anno Domini 1661

Coram Officio Famati Francisci Niklewicz Proconsulis et Martini Janyszka Consulis personaliter comparens Honesta Agnes olim Providi Valentini primarum ad praesens vero Joannis Miąsko sculteti de villa Brzezie secundarum nuptiarum Consors ipsa per se et per Providum Joannem maritum suum tanquam Tutorem suum naturalem libere ac per expressum recognovit.

Quia Pratum duntaxat solum penes Prata Honesti Andreae Miąsko Organarii Gostinensis iuxta aequalem Divisionem cum ipso factam ex una et successorum olim Thomae Wieczorkoski parte ab altera sine horto versus Suburbium maius existens Famato Joanni Frazer Scoto Civis Gostinensi in Summa Florenorum Octuaginta Polonicalis numeri ac monetae ad Annum integrum vel quoadusque Summam praefatam non restituet oppignoravit seu hippotecavit.

Quo Prato non nisi oppignoratitio iure ac titulo utetur seu fruetur. Quae oppignoratio ad Acta est suscepta.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I/22, s. 270

Zastaw (oppignoratio) terminowy, stąd w dokumencie brak wzmianki o czynszu. Uczciwa Agnieszka, primo voto Opatrznego Walentego, secundo voto obecnie Jana Miąsko sołtysa w Brzeziu żona zastawia łąkę (podkreślono: samą, bez zagrody) Sławetnemu Janowi Frazerowi, Szkotowi (Scotus), obywatelowi gostyńskiemu za 80 złp., na rok lub do spłaty długu. Łąka znajduje się naprzeciw Wielkiego Przedmieścia, pomiędzy łąką Andrzeja Miąsko, organisty gostyńskiego (łąka Agnieszki została wydzielona z jego łąki w wyniku równego podziału) a łąką spadkobierców niegdy Tomasza Wieczorkowskiego.

1671 Obligatur Famatus Andreas Turkan Mariannae Skałeckiey

Obligatur Famatus Andreas Turkan Mariannae Skałeckiey

Actum Feria Secunda post Dominicam Quadragesimalem Oculi proxima 1671

Coram Officio Consulari Gostinensi ac in praesentia Famatorum Martini Gospodarek Proconsulis, Joannis Lokiewicz, Dominici Snuglewicz, Valentini Kobuszewski Consulum, personaliter comparens Famatus Andreas Turkan Advocatus Gostinensis recognovit.

Quia debet et tenetur Summam florenorum Centum numeri ac monetae Polonicalis Honestae Mariannae Skałeckiey olim Spectabilis ac Famati Procopi Skałecki et Sabinae Coniugum Civium Posnaniensium Filiae, Honesti Stanislai Rzepkowicz Consorti ex Paterna Divisione concernentem seu servientem, a qua Summa supra memorata (?) Famatus Andreas Turkan tenebitur et erit adstrictus Censum seu Provisionem dare florenorum octo quotannis usque ad persolutionem realem Summae praetactae ab Actu praesenti, quam Summam in omnibus Bonis suis eidem Mariannae obligat et assecurat circa Gostin habitis et habendis, penes quam obligationem assistentiam eidem Mariannae praebuit Famatus Jacobus Cytacki in absentia Mariti sui. Quod autem attinet Calculationem inter eundem Mariannam Skałecka et supra memoratum Andream Turkan sub Actu Feria Quinta post Festum S. Martini Episcopi et Confessoris Anno 1666 factam et in Consularibus Actis existentem id totum approbat et confirmat et ex eadem Summa in Calculo specificata supra memoratum Andream Turkan eiusque Consortem sororem suam eorumque Successores quietat et Sortem suam in praedicta Domo lapidea in Circulo Fori Posnaniensis resignat, Intromissionemque omni meliori modo, Jure, forma et styllo concessit prout concedit actum per praesentem temporibus perpetuis, nihil pro se suisque Successoribus reservando seu excipiendo. Quod maioris roboris ergo ad Acta susceptum est.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I/22, s. 375

Turkan winien jest Uczciwej Mariannie Skałeckiej, córce niegdy Zacnie Sławetnego Prokopa Skałeckiego i Sabiny małżonków obywateli poznańskich, a obecnie małżonce Stanisława Rzepkowicza, 100 złp. z ojcowizny, którą to sumę zabezpiecza na dobrach swoich „około Gostynia”. Od sumy wspomnianej Turkan ma płacić czynsz roczny 8 złp., póki długu nie spłaci. Co zaś się tyczy kalkulacji pomiędzy tymiż Turkanem i Skałecką, oblatowanej w aktach radzieckich w czwartek po św. Marcinie 1666 roku (na s. 325 tejże księgi), Marianna Skałecka [=odtąd domyślny, ukryty podmiot zdania dokumentu] ją zatwierdza, z sumy w niej wspomnianej Turkana i jego żonę a swoją siostrę oraz ich następców kwituje, ponadto rezygnuje (= odstępuje bądź sprzedaje) dział swój we „wspomnianej” (ciekawe gdzie, bo na pewno nie w kalkulacji) kamienicy w Rynku poznańskim.

Z powodu nieobecności męża Marianny, przy akcie powyższego zobowiązania asystował jej Sławetny Jakub Cytacki.

1667 Hippothecat partem Agri Agnes Stelimaszka Honesto Aegidio Lanioni

Hippothecat partem Agri Agnes Stelimaszka Honesto Aegidio Lanioni

Coram Judicio Actisque Consularibus inque praesentia Famatorum Martini Gospodarek Proconsulis Andreae Turkan Francisci Niklewicz Martini Janyszka et Stephani Fecek Consulum personaliter comparens Honesta Agnes Stelimaszka cum assistentia Famati Alberti Sypniewicz Tutoris sui ad actum praesentem assumpti palam, publice ac benevole recognovit.

Quia debet et tenetur Summam florenorum Centum Polonicalis numeri ac monetae Honesto Aegidio Miecznikowicz Lanioni Civi Gostinensi quam summam eidem inscribit et assecurat in Płossa sulcorum sex, stadiorum septem in fundo Civili Brzezie inter Płossas Famati olim Joannis Worecki et Woskowska cmetonis existente, quo agro seu Płossa in Censu tam diu utetur et fruetur praedictus Aegidius quoadusque eidem Summam Principalem praefata Stelimaszka non restituet per se Vel per Successores suos. Quod maioris roboris gratia Actis est connotatum.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I/22, s. 341

Agnieszka Stelimaszka pożycza od Idziego Miecznikowicza, rzeźnika gostyńskiego 100 złp. pod zastaw swojej roli. Rola ta, o szerokości 6 zagonów i długości 7 stajań, znajduje się na gruncie miejskim we wsi Brzezie, pomiędzy rolami („płossami”): Sławetnego niegdy Jana Woreckiego i kmiecia Wośkowskiego. Do spłaty pożyczki Miecznikowicz, jako zastawnik, będzie pobierał z roli czynsz.

1599 Obligatio Abraami Perfidi in Debito Centum florenorum polonicalium

Obligatio Abraami Perfidi in Debito Centum florenorum polonicalium

Actum feria 4 in vigilia Divae Catharinae, Anno Domini 1599.

Coram Officio famati Martini Lipinski advocati iurati, Ad instanciam famatorum Joannis Religa et Joannis Bączyk civium Grodiscanorum, comparens personaliter perfidus Abraam una cum Regina uxore sua, non compulsi non coacti, cupientes praedictos cives eliberare ex debito centum florenorum pro quo [praedicti cives] fideiusserunt seseque interposuerunt, ex mutua utriusque partis comparicione (?) et certi temporis Ratharum distinctione facta, libere et per expressum submisit sese praedictum solvere debitum hoc ordine:

- prima ratha pro foesto trium regum Anni futuri 1600 viginti florenorum

- pro Dominica Laetare 10 fl.

- in spacio duarum septimanarum post foestum invencionis Sanctae Crucis 10 fl.

- post foestum Joannis Baptistae itidem 10 fl.

- post foestum S. Bartholomaei itidem 10 fl.

- post foestum S. Michaelis itidem 10 fl.

- post foestum S. Hedvigis itidem 10 fl.

- post foestum S. Luciae itidem 10 fl.

- pro quadragesimalibus nundinis Poznaniae celebrandis Anni 1601 itidem 10 fl.

Quod si aliquam ratham harum in solvendo neglexerit, extunc in bona sua praedictis civibus intromissionem una cum uxore Regina permiserunt, nullis bonis exceptis, et hoc ex Decretu Nobilis ac generosi D. Gabrielis Krochowski capitanei in Grodzisko quod praesentibus solidatum est.

Źródło: Grodzisk Wlkp., Liber Actionum Scabinalium 1594-1609, sygn. 1529 s. 231

Żyd Abraam wraz z żoną Reginą staje w urzędzie wójtowskim na żądanie swoich poręczycieli, Jana Religi i Jana Bączyka, obywateli grodziskich i podaje terminy spłaty rat swojego długu w niemałej, jak na owe czasy, łącznej kwocie 100 złotych polskich. Ostatnią, dziewiątą ratę ma spłacić w terminie jarmarku, który odbędzie się w Poznaniu w Wielkim Poście 1601 roku. Zezwala na intromisję w swoje dobra w przypadku niewywiązania się ze swoich zobowiązań.

[praedicti cives] – uzupełniono później, raczej tą samą ręką

1594 Obligatio Christophori Drozd Andreae Sarctori et Joanni fratri facta

Obligatio Christophori Drozd Andreae Sarctori et Joanni fratri facta

Coram Officio Advocatiali presidente Famato Martino Lipinski Advocato, Personaliter Constitutus Honestus Christophorus Drozd Civis Grodiscensis spontanea ac libera Voluntate fassus est, se mutuo accepisse pro sua ardua necessitate quindecim florenorum monetae et numeri polonicalis, a Honesto Andrea Sarctore et Joanne Herczyk fratribus, Quos promisit integre cum bona Voluntate solvere, Creditoribus suis supra nominatis obligando sese et bona sua omnia mobilia et immobilia ubilibet existentia et habentia [ipso die S. Egidii proximae venturae], Dato autem Casu, Quod si ad tempus praescriptum solvere neglexerit, ex tunc, iam Creditoribus suis supra nominatis sese subicit in mancipium Quod iidem Creditores Solidaverunt.

Źródło: Grodzisk Wlkp., Liber Actionum Scabinalium 1594-1609, sygn. 1529 s. 15

Uczciwy Krzysztof Drozd, obywatel grodziski pożyczył od braci Andrzeja krawca i Jana Herczyka 15 złp. „na swą nagłą potrzebę”, zobowiązując się do spłaty na świętego Idziego, pod zastaw wszystkich swoich dóbr.

[...] - fragment uzupełniony na marginesie zapisu; odsyłacz ma postać strzałki w górę