1609 Testimonium curati morbi oculorum per Joannem Waier Miller Cjrulicum

Testimonium curati morbi oculorum per Joannem Waier Miller cyrulicum 

Proconsul et consules civitatis Posnaniensis. Universis et singulis tam ecclesiastici quam secularis status hominibus, quacunque dignitate, authoritate officioque praeeminentibus, coeterisque omnibus cuiusvis loci et conditionis tam intra inclytum hoc Regnum Poloniae quam extra constitutis, praesentes litteras nostras visuris, lecturis, auditurisve dominis observandissimis, amicis charissimis officiis nostris pro cuiusque status exigentia commendatis atque salutem et omnis boni incrementum a Deo optimo maximo precantes, notum testatumque [k. 89] facimus 

honoratum virum Joannem Waier Miller medicum cyrulicum Pruthenum, praesentium litterarum exhibitorem, dum alias provincias peragrat, suae in arte chirurgica eruditionis profitendae causa in oram quoque hanc et civitatem istam pervenisse atque isto nuper praeterito mercatu Posnaniae ad festum Natalis sancti Joannis Baptistae celebrato hoc dignum laude specimen eruditionis suae exhibuisse, 

quod scilicet honestam Anastasiam in hospitali Sancti Spiritus extra muros Posnanienses sito habitantem, annos aliquot supra quadraginta agentem, oculorum suorum naturali lumine privatam, uno quidem dextro ab adolescentia sua, altero vero dextro [!] a quatuor duntaxat annis cecutientem graviterque laborantem (prout ex testimonio fide dignorum testium atque adeo ipsiusmet Anastasiae coram nobis et residentia nostra consulari comparentis recognitione idipsum accepimus) curaverit et sanitati pristinae restituerit ita quidem, ut oculorum suorum defectibus eiusmodi cedentibus perceptione clara luminis perfruatur, 

petente eodem medico cyrulico, postulantibus ita rationibus illius se hinc alio conferenti huiusmodi testimonium ipsi per nos iuberi authentice extradi. 

Cuiusmodi peticioni velut aequitati consentaneae annuentes, eidem Joanni Waier Miller praesentis testimonii litteras dandas esse duximus, omnibus in universum et singulis diligenter ipsum commendantes, uti praesentibus commendamus pro et cum eo petentes, ut quocunque locorum se contulerit et diverterit, omnibus humanitatis ac benevolentiae officiis uti par est illum prosequi, tum ad quaevis licita et honesta aspirantem ope, consilio favoreque suo iuvare et promovere non dedignentur, facturae dominationes vestrae rem humanitate sua dignam a nobis occasione data officiis suis subinde promerendam. Harum testimonio litterarum quibus sigillum nostrum est subappensum. 

Actum et datum in praetorio Posnaniensi feria quarta ante festum sancti Bartholomaei Apostoli proxima [19 VIII] anno Domini 1609. 

Or.: Poznań radzieckie, Acta consulatus Posnaniensis, 1609-1615, APP Akta miasta Poznania sygn. I 34, k. 88v. 

Burmistrz i rajcy poznańscy zaświadczają, iż pruski cyrulik Jan Weiermiller dał przykład swej biegłości na tutejszym jarmarku świętojańskim, gdy wyleczył oczy 40-tokilkuletniej Anastazji z podmiejskiego szpitala Św. Ducha, ślepej na jedno oko od młodości a na drugie od 4 lat.

1679 Venditio binarum Domuum per Admdm Rndos Dnos

Venditio binarum domuum per admodum reverendos dominos Laurentium Pilenum canonicum in summo B. V. M. et parochum sancti Adalberti et Joannem Więckowicz canonicum quoque in summo B. M. Virginis ac praepositum ecclesiae sancti Joannis Baptistae nec non religiosum Raymundum Łącki syndicum generalem conventus Posnaniensis Ordinis Praedicatorum uti veros et legitimos executores testamenti olim admodum reverendi domini Adalberti Jachymowski admodum reverendo domino Laurentio Wieczorkowski praeposito Rydzynensi facta anno millesimo sexcentesimo septuagesimo nono, die 2da mensis Maii.	Sprzedaż dwóch domów przez przewielebnych księży: Wawrzyńca Pilenusa kanonika NMP in summo i proboszcza św. Wojciecha, Jana Więckowicza również kanonika NMP in summo oraz prepozyta kościoła św. Jana Chrzciciela, jak również pobożnego Rajmunda Łąckiego syndyka generalnego konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodziejów, jako rzeczywistych i prawnych wykonawców testamentu niegdy przewielebnego księdza Wojciecha Jachimowskiego, przewielebnemu księdzu Wawrzyńcowi Wieczorkowskiemu prepozytowi rydzyńskiemu, przeprowadzona roku 1679, dnia 2 maja.
Inter admodum reverendos dominos Laurentium Pilenum canonicum in summo B. M. Virginis et parochum sancti Adalberti extra moenia [s. 581] civitatis Posnaniae tum et Joannem Wienckowicz canonicum quoque in summo B. M. Virginis ac praepositum sancti Joannis Baptistae nec non religiosum Raymundum Łącki syndicum generalem conventus Posnaniensis Ordinis Praedicatorum uti vere legitime ordinatos executores testamenti olim admodum reverendi domini Adalberti Joachimowski canonici in summo B. M. Virginis praepositique Omnium Sanctorum Posnaniensis et parochi Głuszynensis ab una, et admodum reverendum dominum Laurentium Wieczorkowski praepositum Rydzynensem parte ab altera contractus initus et indubitata dispositio ac venditio binarum domuum poenes ecclesiam parochialem Rydzynensem sitarum conscripta est in eam rotham.	Pomiędzy przewielebnymi księżmi: Wawrzyńcem Pilenusem kanonikiem NMP in summo i proboszczem św. Wojciecha za murami miasta Poznania, Janem Więckowiczem również kanonikiem NMP in summo oraz prepozytem św. Jana Chrzciciela, jak również pobożnym Rajmundem Łąckim syndykiem generalnym konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodziejskiego jako rzeczywiście i prawnie ustanowionymi wykonawcami testamentu niegdy przewielebnego księdza Wojciecha Joachimowskiego kanonika NMP in summo i prepozyta Wszystkich Świętych w Poznaniu oraz proboszcza głuszyńskiego z jednej i przewielebnym księdzem Wawrzyńcem Wieczorkowskim prepozytem rydzyńskim z drugiej strony zawarto kontrakt i niezachwianą umowę oraz sprzedaż dwóch domów przy kościele parafialnym rydzyńskim położonych, w brzmieniu jak niżej.
Nempe volentes supra memorati admodum reverendi executores omnibus punctis et conditionibus in testamento supra nominati pie defuncti admodum reverendi Adalberti Joachimowski expressis de condigno satisfacere et explere, vendiderunt ergo bina haec aedificia cum omnibus eorum attinentiis et pertinentiis uti duo per incendium tempore belli Suetici devastata loca, uti antea in uno famati Jacobi Fulecki, in altero famati Joannis Tybel domus aborum [!] propriae steterant, quae omnia insimul pie defunctus admodum reverendus dominus Gasparus Joachymowski emit et circumsepta in unam aream convertit, prout et duo stabula adhoc spectantia, excepta domuncula parva, quam saepe nominati admodum reverendi domini Jachymowscy famato Sebastiano Grynwald et coniugi ipsius ambo testamento suo legarunt, admodum reverendo domino Laurentio Wieczorkowski praeposito Rydzynensi in et pro summa florenorum mille quadringentorum monetae currentis Polonicalium.	Mianowicie wyżej wspomniani przewielebni wykonawcy, chcąc wszystkie punkty i warunki w testamencie wyżej wzmiankowanego śp. przewielebnego Wojciecha Joachimowskiego wyrażone należycie wypełnić i uczynić im zadość, sprzedali oba te budynki wraz ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami, jako to dwa place spustoszone przez pożar w czasie wojny szwedzkiej, z których na jednym sławetnego Jakuba Fuleckiego, na drugim sławetnego Jana Tybel domy własne stały, co wszystko razem śp. przewielebny ksiądz Kasper Joachimowski kupił i ogrodziwszy w jeden plac obrócił, jak i też dwie stajnie do nich należące, wyjąwszy mały domek, który wspominani tu często przewielebni księża Jachimowscy sławetnemu Sebastianowi Grynwald i jego żonie obaj testamentem swoim legowali, przewielebnemu księdzu Wawrzyńcowi Wieczorkowskiemu prepozytowi rydzyńskiemu za sumę złotych polskich 1400 w monecie obiegowej.
Quam peccuniae summam, iuxta initum contractum et amicabilem compositionem, iam memoratus emptor persolvere obligatur in eum modum, videlicet exnunc ipso die initi contractus persolvit memoratis dominis executoribus florenos quinquaginta, iisdem pro dominica infra Ascensionem Domini [14 V] anni praesentis 1679 persoluturus est florenos centum. Anno itidem praesenti pro festo sancti Joannis Baptistae [24 VI] proxime venturo tenetur persolvere illis etiam florenos ducentos.	Którą to sumę pieniężną, podług zawartego kontraktu i ugody polubownej, wspomniany już nabywca zobowiązuje się wypłacić w ten mianowicie sposób, iż zaraz, w dzień zawarcia kontraktu, spłacił tym księżom wykonawcom złotych 50, a do niedzieli po Wniebowstąpieniu Pańskim [14 V] roku bieżącego 1679 ma im zapłacić złotych 100. Również w roku bieżącym [24 VI] na świętego Jana Chrzciciela blisko przyszłego ma im zapłacić złotych 200.
Ecclesiae vero parochiali Rydzynensi in utroque hoc fundo remanet summa originalis cum provisione retenta multisque ab annis non persoluta florenorum centum. Ecclesiae quoque Clodensi B. M. Virginis sub titulo Visitantis Elisabeth transcripti [?] sunt ex hoc fundo floreni trecenti [s. 582] et remanent apud memoratum dominum emptorem, pro quacunque restaurationis magis necessariae indigente ad placitum liberumque arbitrium illius.	Zaś dla kościoła parafialnego rydzyńskiego na obu tych gruntach zostaje suma oryginalna z prowizją zatrzymaną i od wielu lat nie płaconą złotych 100. Nadto kościołowi w Kłodzie pod wezwaniem NMP Odwiedzającej Elżbietę zapisano z tego gruntu złotych 300, które zostają u wspomnianego księdza nabywcy na wszelkie niezbędne remonty, stosownie do jego woli.
Item famato Sebestiano Grynwald et coniugi ipsius exsolvere debet florenos ducentos. Item Andreae Fulecki florenos ducentos ratione iuris connexialis [?] persolvet, ad haec bona demum pharmacopolis Lesnae quidquid praetensionis ob porrecta medicamenta in infirmitate pie defuncti admodum reverendi Gaspari Joachymowski habuerint, persolvere debet, uti et nonnullis hominibus in Dąmbecz villa existentibus, qui varia in his bonis debita, ut requirant, habent, omni pacabili exsolutione satisfacere praesentis contractus authoritate obstringitur.	Do tego sławetnemu Sebastianowi Grynwald i jego żonie wypłacić ma złotych 200. Nadto Andrzejowi Fuleckiemu ma wypłacić złotych 200 ze względu na prawo [...] w razie [?] jakichś pretensji do tych dóbr aptekarza leszczyńskiego co do lekarstw podanych w chorobie śp. przewielebnemu Kasprowi Jachimowskiemu. Podobnie mocą niniejszego kontraktu zobowiązuje się [nabywcę], by pewnych ludzi ze wsi Dąbcze, którzy – jak twierdzą – mają na tych dobrach zapisane różne długi, wszelką możliwą spłatą zaspokoił.
Qui contractus, ut in omnibus suis clausulis, articulis, ligamentis et nexibus suum etiam haberet valorem et pars una alteri sub vadio mille quadringentorum florenorum contractum hunc servaret, maioris roboris ergo supra memorati admodum reverendi domini executores una cum admodum reverendo domino emptore horum bonorum propriis subscripserunt se manibus sub actu ut supra.	Aby zaś kontrakt ten we wszystkich swoich zastrzeżeniach, punktach, ograniczeniach i zobowiązaniach zachował ważność, a jedna strona wobec drugiej postanowień kontraktu pod zakładem 1400 złotych dotrzymała, dla większej powagi wzwyż pomienieni przewielebni księża wykonawcy wraz z przewielebnym księdzem nabywcą tych dóbr własnymi podpisali się rękoma pod aktem jak wyżej.
(-) Laurentius Pilenus ecclesiarum B. M. Virginis in summo Posnaniae canonicus ac parochialis sancti Adalberti parochus, mp. (-) Joannes Więckowicz canonicus B. M. in summo Posnaniae et sancti Joannis Baptistae ecclesiarum praepositus, mp. (-) Xiądz Raymund Lącki syndik generalny konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodzieyskiego, mp.	(-) Wawrzyniec Pilenus, kościołów: NMP in summo w Poznaniu kanonik, a parafialnego św. Wojciecha proboszcz, ręką własną. (-) Jan Więckowicz kanonik kościoła NMP in summo w Poznaniu i prepozyt kościoła św. Jana Chrzciciela, ręką własną. (-) Ksiądz Rajmund Lącki syndyk generalny konwentu poznańskiego Zakonu Kaznodziejskiego, ręką własną.

Or.: Akta miasta Rydzyna, Acta causarum civium..., 1641-1714, indukta, sygn. I 47, s. 580-582.

Uw.: Wpis oblatowano w księdze wójtowskiej pod rokiem 1689.

1642 Protestatur Diassek

Protestatur Diassek.

W domu uczciwego Jana Diaska, chorego y sbolałego, sławni Simon Rychły woith, Jerzy Palczewicz y Paweł Smiotanczyk ławniczy przysięzni obecznie przyszodszy, przed ktorymi iako urzędem woitowskim pomieniony Diasek sanus mente existens sollennissime protestatus est, prout et per praesentes protestatur in et contra honestum Nicolaum Porcell balneatorem¹.

Ktory iako balwierz podiąwszy sie nogi moiey prawey, którąm strefunku² niesczesnego złomał, leczyc y onę mi wygoic, ubespieczaiąc, gdzie zrazu pilnosci przyłozywszy opatrował mnie nie zgorzy, lec potym na dozorze iego y pilnosci y staraniu mu zeszło. Bo iako slubował mi dobrym słowem wygoic y uleczyc tę nogę, a on mnie tym barzy okaleczeł, iako Waszmosc widzicie. A to pewnie stych przyczyn: [s. 89] bo najpirwey mnie na ręcznie uwiązawszy ciagneł mnie szamosost³, w ktorym ciągnieniu y ręki mi naruszeł, na ktorą po dzis dzien władac dobrze nie mogę. Asz potym co dali, to gorzey. Puchlinę mi srogą do nogi zapuscieł, ze iusz noga była iako czwierc odęta. Y chciał mi dla tey puchliney banki stawiwszy siekac, alem ia mu koniecznie nie dał, mowiąc mi: „bendziecie Panie Janie na tę nogę iako y pirwey chodzic, a nadali na Swięta Wielkanocne”. Kendy Wielkanoc mineła druga, nastempnie ia po staremu kaleką. Potym mi kazał po izbie koniecznie chodzic. A iam nie mogł.

Y siadłem na zydelek iednego dnia, na ktorym godzin szesc musiałem siedziec, y rzekłem: „Pani, dla Boga, kazscie mi szukac Nykla – nie wytrwam! Niech by mnie przyszedł co pręndzy opatrzyc w tym!” Zaledwie przysli sczeladnikiem y kazał mi znowu po izbie etc. chodzic. Iam nie mogł nieborak. Asz sprzymussu łaziełem, bo mnie mielczarz moi wodził. W tymem upadł ku ziemi, kosc trzasła i rzekłem: „Panie Nykiel! Zle naruszeła mi sie barzy ta noga.” Y polozeli mnie na łosko, a w nodze mnie poczęło szarpac, iako by mnie po kosciach szydlami zgał. Nazaiutrzc przyłozeł mi plaster iakis, ktory mi potym y ze skorą zaledwie od nogi odarł. Y kiedy iusz widział, ze zle, ze mi nic leczenie iego nie pomagało, zwłoczeł mnie dzien ode dnia, asz mnie zatym odstąmpieł.

Zona widząc mnie sbolałego, zem kaleka po staremu, a Nykiel mnie iusz odstąmpił, płacząc wysła przed dom y uirzała Nykła przed aptekarzem stoiącego y rzekła mu: „Panie Nykiel, panięta zazywaią rozmaitych lekarzow. Iezli by sie tesz moi Pąn nie mogł gdzie indzie udac, wszakze nie mąmy dzieci. Łozę ia kosz by mi w iedny koszuli zostac!” A on iey rzekł: „Nie czyncie tego! Uczynię ia sąm, temu dosyc bendzie dobrze.”

Dla czego iterum atque iterum⁴ protestuiąc sie prawnie z nim czassu swego o to czynic chce. Nie tylko o bol moi nieznosny, ktorego mi przyczyniał, o okaliczenie sie wieczne, ale y o wydatki moie wszelakie, ktorem iusz wydał y ktore wydawac bendę tak innym lekarzom, iako y na prawo na nim tego wszystkiego requirowac⁵ bendę, bo mi slubował, zem miał na tę nogę chodzic, a temu dosyc nie uczynił. Salvis omnibus et illaesis iuris remediis et beneficiis iurium reservatis hac protestatione mea in id mediante, dum tempus et occasio permittent.⁶

Actum die 14 mensis Februarii anno quo supra⁷ [1642].

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowskie 1641-1652, czystopis, sygn. 1531, s. 88-89

O stanie chirurgii urazowej w mieście Grodzisku.

¹ Będąc zdrów na ciele i umyśle jak najsolenniej protestował się, jako i niniejszym protestuje się przeciw przeciwko uczciwego Mikołajowi (Nyklowi) Porcell, balwierzowi.

² przez przypadek.

³ samoszóst – w sześć osób.

⁴ raz po raz (łacińska formuła kończąca akt protestacji).

⁵ Łac. requirere – domagać się.

⁶ Z zachowaniem wszelkich środków i korzyści prawu zastrzeżonych, za pośrednictwem tej mojej protestacji, gdy czas i sposobność pozwolą.

⁷ Zdziałano 14 lutego, roku jak wyżej.

1633 Inventarium post defunctum Gregorium Berkner uxoremque ipsius

Inventarium post defunctum Gregorium Berkner uxoremque ipsius. [s. 335]

Przyszedszy przed urząd radziecki miasta Grodziska uczciwy pan Abrąm, pan Jąn Sperka y pan Jerzy Rymarz mieszczanie grodziczcy, opiekunowie pozostałych potomkow po niebosczyku swietey pamięci Balczerze Berknerze mieszczanie grodzickim, prosieli aby im wszystkie rzeczy tak ruchome iako y nieruchome po tym to zmarłym y po małzonce iego niebosczyczy pozostałe zinwentowac urzędownie y inwentarz dostateczny spisac urząd radziecki pozwolił, czego urząd widząc y bacząc słuszną potrzebę na prosbę y ządanie ich inwentarza im nie denegował y owszem, on uczynic nakazał.

Dostateczne porachowanie stało sie przes pp. opiekuny wyzey mianowane przy lanczwoicie do tego actu wezwanym wszystkich rzeczy pozostałych po niebosczyku mianowanym Balczerze Berkner y po zmarły małzonce iego w ten sposob:

- Naprzod stołow dlugich w izbie dwa, a w sieni trzeci okrągły, czwarty do szat wałkowania.

- Safka w izbie za stołem z gąmkiem [?], druga szafka do szklenic chowania.

- Łozek sklepistych dwoie.

- Zydelkow małych dwa, trzeci większy zydeł u krawca Valenta [?], stołek prostey roboty.

- Zwierciadło wielgie iedno.

- Lichtarzow o piąci essach [?] z rurkami w izbie zawiessistych dwa: ieden zelazny a drugi mosięzny.

- Miss wielgich cenowych dziewięnc, srednich [...]escie, pułmisskow trzydziesci y dwa, quadratowych pięnc.

- Przystawek siedm.

- Talerzy cenowych dwa.

- Hantwaszow¹ cenowych dwa.

- Konewek cenowych w kwartę p[...], w pułkwarty cztery, w kwaterkę trzy, w pułkwaterkę cztery.

- Roznych konwiey pięnc.

- Wanienka do masła cenowa z wierzchem.

- Zbankow dwa z wierzchami cenowymi, ieden w zdbąn a drugi w grosz piwa.

- Miednic rozmaitych mosięznych tak małych iako y wielgich trzynascie [?], mnieyszych szesc.

- Mosięzna konewka iedna.

- Mozdzierzow dwa: mnieyszy stłuczkiem, a większy przes tłuczka.

- Kurek do wina mosięzny.

- Krow dwie.

- Swini troie.

- Koni trzy.

- U p. Abrahama złotych trzydzesci y ieden.

- Garniec gorzałczany spokrywką y z rurami.

- Kotłow dwa miedzianych, sktorych ieden w łazience.

- Hantwasz miedziany balwierski.

- Ponewek [?] dwie, trzecia mała.

- Garnczow miedzianych do wody grzania dwa, welgi y mały; trzeci garniec do gorzałki mały.

- Pokrywka balwierska do grzania y miednica zła.

- Tyglow zielaznych dwa.

- Patela miedziana.

- Warzocha miedziana.

- Rostow zielaznych dwa, ieden zły.

- Dryganek [?] zielazny.

- Roznow dwa, trzeci mały, zły.

- Flasz trzy przes srzob.

- Sklienic małowanych trzy.

- Kieliszek małowany.

- Talerzy drzewianych siedmnascie.

- Motyczka zielazna.

- Piłłek bałwierskich dwie, iedna z nich z blatem zielaznym.

- Scabela² dwoie.

- Koło toczone w izbie do szat szuszenia.

- Swiderkow dwa.

- Sztrag ieden.

- Ząmkow trzy proznych: dwa do komor, trzeci do skrzynie.

- Obczągi.

- Xiąg balwierskich pięcioro, mnieyszych dwoie.

- In octavo xiązek siedm, wszystkie w skrzyni.

- Signet srebrny.

- Passek w czętki srebrny na rzemięnia z zamyklami.

- Pas męski rzemięnny spiącią braiczarkow srebrnych y z dziurkami.

- Rozenki męskie oprawne srebrem.

- Pas złoczysty u falbierza w zastawie.

- Łyzek srebrnych siedm u pana Abrahama.

- Rozenek dwie białłogłowskich srebrnych w zastawie y trzy pierczenie złote.

- Guzow srebrnych dwadziescia osm.

- Passek srebrny mały u Lempasika w sumie złotych trzydziestu y szesci y nad to niebosczyk wziął chłopcu ssukna na ubiory za złotych trzy.

- Guzow srebrnych złocistych dwadziescia y czapraska.

- Dwa sznury korali rozmaitych małych y wielgich.

- Pięnc sznurecek perełł małych.

- Obrussow drelichowych trzy.

- Ręcznikow dwa.

- Poszew miąszych [?] dziewięnc paczessnych, grubszych trzy.

- Przescieradł ieakich [?] szesc.

- Poszew czwelichowych trzy.

- Poszewek na zagłowki roznych dziewiętnascie.

- Pierzyn wierzchnich pięnc, spodnich cztery.

- Zagłowkow iedenascie.

- Szuknia białłogłowska muchaierowa czarna.

- Czapek białłogłowskich dwie.

- Dwa przodki lisie do szubki.

- Dom w Rynku nie załomany, z nakryciem dobrym.

- Dworek z ogrodkiem podle s. Anny.

- Mielczuch z ogrodem dobrze nakryty y porządny na Nowym Miescie.

- Pszennego słodu cwierten [?] cztery y wierteli trzy.

- Tarczic na mielczuchu trzynascie.

- Łat trzy wiertelow dwa z zielazem oprawnych.

- Łozek prostych szesc.

- Chmielu glinickiego wierteli trzy.

- Kamien toczny.

- Kołł do woza dwie okowanych posliednich. [s. 336]

- Kołł bossych starych cztery.

- U Sliatały Wawrzynca za woz okowany złotych dwadziescia cztery.

- Barkow dwoie, poiedynkowy ieden.

- Skrzynia do chowania szat.

- Skrzynek małych cztery.

- Skrzynia srzednia.

- Szaffa w domu wielga.

- Spizarnia.

- Warsztath balwierski do mycia.

- Brotwana zielazna.

- Rozmiarow dziewięnc.

- Pułrozmiarkow cztery.

- Litow [?] dwa piwnych.

- Dzbanow dwa do gorzałki.

- Wanna do piwa.

- Sządkow do gorzalki trzy.

- Sztanew zaparznych dwie.

- Gorzalki prosty w sądku trzy zbany.

- Alabard ieden.

- Liedzie dwie do siczki [?].

- Kobieł w drogę słomiana.

Inszych statkow w domu po trosze, iako: waski pułczwartkę, szapliki [?] cwierci, cebrow trzy, konewka od wody, tylko ze sie te statki rozesschły y drugie porosstępowały.

Actum in praesentia supra nominatorum personarum die 15 mensis Martii anno ut supra [1633].

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowskie 1627-1641, czystopis, sygn. 1530, s. 334-336

Opis warsztatu balwierskiego po Baltazarze Berkner.

¹ Handwasch – misa do mycia rąk?

² Scabellum (łac.) – podnóżek.

1745 De monstris humanis

In Palatinatu Posnaniensi mulier dedit in lucem filium, ut carbo nigrum. Koralewicz in Additamento ad Chronica Minorum S. Francisci. In Civitate Lesna Majoris Poloniae, mulier enixa est filiam gravidam puella. Partus hic admirandus ut fidem inveniat, confirmatur exemplis hominum et animalium. (...)	W województwie poznańskim niewiasta wydała na świat syna czarnego jak węgiel (Koralewicz w Dodatku do kroniki [Braci] Mniejszych św. Franciszka1). W mieście Leszno w Wielkopolsce niewiasta urodziła ciężarną córkę2. By te niezwykłe narodziny znalazły wiarę, potwierdzimy je przykładami ze świata ludzi i zwierząt. (...)
In Biała pago Palatinatus Posnaniensis, natus est infans caput Vituli praeferens: in pago Trzcianka ejusdem Palatinatus prodiit proles cum gemino capite, Naramowski [s. 462] in Facie Rerum Sarmaticarum.	We wsi Biała w województwie poznańskim urodziło się dziecko z głową cielęcia. We wsi Trzcianka w tymże województwie, dziecko z bliźniaczą głową (Naramowski w Facies Rerum Sarmaticarum3).

Źródło: Gabriel Rzączyński, Auctarium historiae naturalis curiosae Poloniae, Gdańsk, 1745, s. 461

http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=478&from=publication

Fragment rozdziału opisującego ludzkie monstra, w tym przypadki foetus in foetu i craniopagus parasiticus.

¹ Aleksy Koralewicz (ok. 1656-1722), reformata, Additament do kronik Braci mnieyszych S. Franciszka albo Genealogia Reformy..., Warszawa, 1722.
² Przypadek ten za Rzączyńskim przywołuje Ernst August Wilhelm Himly (Geschichte des foetus in foetu, Hannover, 1831, s. 14-15): https://archive.org/details/geschichtedesfoe00himl
³ Adam Ignacy Naramowski (1681—1736), jezuita, Facies rerum Sarmaticarum in facie Regni Poloniae magnique Ducatus Lituaniae gestarum, Wilno 1724-1726.