1532 Wynyeczskye

Wynyeczskye

Veniens coram juditio terrestri Joannes Galka ministerialis Gneznensis ius restituens a cruce recognovit. Quia postquam ipse prima, secunda, tercia et ultra jus quarta vicibus clamavit ad crucem in loco juramentorum circa crucem consueto nobilem Nicolaum Wynyeczsky ex parte laboriosi Stanislai Brdek cmethonis et subditi venerabilis capituli Gneznensis de villa Nyestronno ut ad crucem veniret et juramentum suum prestandum videret et audiret, quod erga ipsum {Nicolaum} Stanislaum ipse Stanislaus Brdek occasione unius equi in via benivola regali in hereditate villae Wynyecz qua itur de opido Mogylno in villam Nyestronno per villam Wynyecz recepti et macerati iuxta decretum terraestre prout latius disponit facere paratus erat, ibidem stans circa crucem nobilis Paulus Rzagnowsky nuncius eiusdem Nicolai Wynyeczsky recepit eidem Nicolao terminum vera infirmitate ad Deo deposito erga ipsum {Nicolaum} Stanislaum Brdek et juramentum suum.

Et dominus judex terrestris cum dominis juditio terrestri presidentibus, audita prefati ministerialis recognicione et iuris a cruce restitucione, iudicialiter decrevit. Quia super primos et proximos terminos particulares Gneznenses proxime Gneznae celebrandos in loco juramentorum circa crucem ante meridiem consueto ipse {Stanis} Nicolaus Wynyeczsky erga ipsum Stanislaum Brdek in hunc qui sequitur modum <jurabit>: „Sic me Deus adiuvet et sancta crux, quia ego Nicolaus fui infirmus vera infirmitate a Deo deposita tunc temporis quando mihi nobilis Paulus Rzagnowski terminum vera infirmitate circa crucem erga Stanislaum Brdek acquisivit.” Et dum iurabit, extunc juramentum eiusdem Stanislai Brdek audiet prestandum. Quibus peractis, ambe partes habebunt terminum ad jus a cruce audiendi sentenciam [?] domini judicis in causa prefata talem prout hodie habere debuerunt.

Super quo ipse Paulus prefatus adiudicatum solvit.

Or.: Gniezno Z. 14, inskrypcje-relacje-dekrety/indukta, 1532-1535;1563, k. 2v.

Sprawa między pracowitym Stanisława Brdek kmieciem, poddanym kapituły gnieźnieńskiej ze wsi Niestronno, a N. Mikołajem Winieckim o zajęcie i zamęczenie (maceratio) konia na terenie dziedzictwa wsi Wieniec na drodze królewskiej wiodącej z Mogilna do wsi Niestronno. N. Paweł Rzagnowski posłaniec Winieckiego z powodu jego obłożonej choroby (vera infirmitate) przełożył termin rozprawy i złożenia przysięgi w sprawie. Sąd wzywa Winieckiego do Gniezna na najbliższe roczki ziemskie (termini particulares) celem poparcia przysięgą faktu choroby oraz wysłuchania przysięgi kmiecia Brdeka, po czym nastąpi ogłoszenie wyroku.

1604 Tarnowski conx

[k. 100] Actum in terminis terrestribus particularibus Calissiensibus feria secunda post festum Sanctissimae et Individuae Trinitatis proxima [14 VI] anno Domini millesimo sexcentesimo quarto Calissiae celebratis. [k. 185]

Tarnowski contumax

Generosus Andreas Złotkowski de Złotkowy actor, nobilem Stanislaum Tarnowski in Mycielin haeredem in judicium praesens literali citatione citatum. Quia ipse in borris et sylvis ipsius actoris propriis villae et haereditatis Lubien et Biala [k. 185v] multis iteratis vicibus veniendo invito et non permittendo eodem actore solitus est retia ad porcos ferinos, dorcas et alias feras capiendas iacire et partim multas feras diversas diversique generis ferarum propellere, partim ipsius venari consuevit, et ita ipsum actorem in usufructu ferarum augmento et usu impedit pensae contra ipsum ad mille florenorum Ungaricalium damnique totidem, citatione ipsa sua cum copia latius id canente, per ministerialem Regni generalem judicio eidem astantem quater de iuris forma clamato, non tamen comparente, in poena contumaciae admittendo judicio praesenti iudicialiter condemnavit iurique memoriale persolvit.

Et hic idem ministerialis Regni generalis judicio bene notus honestus Valentinus Cieszik de Zbiersko coram eodem judicio personaliter stans, sanus corpore publice recognovit se citationem literalem ratione praemissorum emanatam die dominico Sacri Pentecostes proxime praeterito [6 VI] in curia citati villae Mycielino in mensa hipocausti, praesente familia domus, posuisse et eam publicatam reliquisse. Quam suam relationem actis praesentibus inseri petiit.

Or.: Kalisz Z. 114, dekrety/indukta, 1604-1605, k. 185-185v.

W sprawie między Andrzejem Złotkowskim powodem a Stanisławem Tarnowskim dz-cem na Mycielinie pozwanym, o kłusownictwo na dzikach, sarnach i innej zwierzynie, na szkodę 1.000 zł węgierskich, w borach i lasach wsi powoda Lubień i Biała - ogłoszono kontumację (niestawiennictwo pozwanego).

1499 Crzyvosand

Crzyvosand

Actum in castro Calisiensi feria quarta post festum sancte Katherine [27 XI] proxima anno Domini 1499, presentibus ibidem nobilibus Nicolao Naramowski et Johanne Bydkowski.

Continuatur terminus de consensu parcium talis qualis hodie fieri debuit super prima et proxima judicia domini capitanei hic in Calisz celebranda inter nobiles Margaretham Szakowska ex una et Stanislaum dictum et Dorotheam consortem ipsius legittimam Przydzinska, prout citavit eosdem pro abaccione scropharum, prout citacio cum copia lacius canunt. Ambe partes presentes terminum distulerunt.

Idem

Veniens nobilis Philippus Rrzekyeczski de Rzekthy coram domino burgrabio sponte recognovit, quia sibi nobilis Nicolaus Crzywosand Myonski [?] solvit decem marcas pecuniarum nobili Petro Rrzekyeczski patri ipsius libro castri Calisien(sis) obligatas, quam solucionem decem marcarum ipseidem Philippus Rzekyeczski dicit se memorari.

Or.: Kalisz Gr. 30, inskrypcje-relacje-dekrety/indukta, 1498-1504, k. 149.

Teki Dworzaczka:

Grodzkie i ziemskie > Kalisz > Inskrypcje > XVI wiek

4656 (Nr. 5) 1499

Filip Rzekiecki de Rzekty, zezn., iż Mikołaj Krzywosand Mijomski uiścił ojcu jego Piotrowi Rz. 10 grz. (f. 149)

Acta Castrensia:

Nagłówek „Krzywosąd” postawiono daleko przed zapisem dotyczącym Krzywosąda. Bezpośrednio pod nagłówkiem notatka o posiedzeniu sądu w/s między NN. Małgorzatą Szakowską powódką a Stanisławem i jego ż. Dorotą Przydzińską, pozwanymi o kradzież macior. Strony przełożyły rozpatrzenie sprawy.

1800? Equus redivivus

NB. Imago sancti Antonii in eccliesia [!] Twardoviensi est gratiosa, ut sparget rumor hominum. Quia equitando nobilis quidam Wolski per hanc villam perivit, ipsi equs [!] seu e vitae decessit. Dedit iste nobilis parocho hujus ecclesiae pro missa, ut illam legeret ad altare s. Antonii. Qua persoluta, revixit equs [!!] et ad fores ecclesiae venit seu stetit. Et in gratiarum actionem dedit votum argenteum in forma equi ad hocce altare.

Obraz św. Antoniego w kościele twardowskim jest cudowny, jak to wieść gminna niesie. Jechał bowiem przez tę wieś pewien szlachcic nazwiskiem Wolski i padł mu koń. Dał ów szlachcic proboszczowi tego kościoła na mszę, by ją przeczytał przy ołtarzu św. Antoniego. Po odprawieniu mszy koń ożył i przyszedł, czy też stanął, przy drzwiach kościoła. A w podzięce dał [szlachcic] wotum srebrne w kształcie konia, do tego ołtarza.

Or.: Metrykalia parafii Twardów, Liber baptisatorum 1763-1787, AAG sygn. AP 94/2, s. 48.

Zapis niedatowany, wykonany ręką ks. Piotra Kurkiewicza (VII 1790 - VIII 1814 wzmiankowany jako komendarz w Twardowie), umieszczony na pierwszej z wolnych kart między chrztami z r. 1787 a zgonami z r. 1764.

1691 Conflagratio templi Gorcensis

Anno Domini 1691 /: quo maxime ac frequentissime per aera grassabantur fulmina, et non tantum bruta ac profana aedificia, sed et homines sacrasque aedes summo cum terrore et damno mortalium e sublimi impetebant :/ inter alia DEO dicata loca, templo quoque Gorcensi non pepercerunt. Unum enim ex eis an binum fulmen die 26 Junii hora pomeridiana circiter 4ta ex nubecula insperate horrenda [!] cum fragore delapsum, totam vim et impetum suum conta faciem praefati templi occasum respicientem direxit, penetroque ciconiarum nido atque in eo quatuor pullis interfectis et adustis, quinto vero incolumen [!] relicto, tectum templi testaceum ex parte confregit ac disjecit, tribus in locis ignem accendit, hastiliaque vexillorum duo intus in templo in partes divisit.	Roku Pańskiego 1691 /: kiedy to w powietrzu liczne grasowały pioruny celując z wysoka nie tylko w zwierzęce i ludzkie domostwa, lecz nawet w samych ludzi i świątynie, siejąc strach i ludziom wyrządzając szkody :/ spomiędzy różnych Bogu poświęconych miejsc nie oszczędziły i świątyni góreckiej. Jeden taki, może podwójny piorun, dnia 26 czerwca koło 4-tej godziny po południu spadłszy nagle z chmurki z przerażającym hukiem, całą swą siłę i impet skierował ku spoglądającej na zachód fasadzie kościoła i przebiwszy gniazdo bocianie, w którym uśmierciwszy i spaliwszy czworo piskląt a oszczędziwszy piąte, gliniany dach świątyni po części strzaskał i rozwalił, w trzech miejscach wzniecając ogień, połamał też w świątyni dwa drzewce chorągwi.
Accurrunt interim perterriti homines, visisque hinc inde flammis exclamant ardere templum, advenit quoque totus consternatus religiosus admodum reverendus pater Coelestinus Orłowski parochus Gorcensis benedictinus Lubinensis arreptamque cito miraculosam (ut creditur) Beatissimae Virginis Deiparae imaginem ex ejus sacello deportat, hic eam gemebundus alloquens verbis: „Eheu, Sanctissima Virgo, valedic jam huic loco siquidem defendere ab hoc igne renuis”, haec ipse dixit et mox flamma ignis incendium et devastationem domus sacrae designans nunquam amplius visa est.	Spieszą zaraz przelęknieni ludzie, a ujrzawszy tu i ówdzie płomienie, krzyczą: „Kościół płonie!”1 Przybywa też wielce zmartwiony pobożny i przewielebny2 ojciec Celestyn Orłowski proboszcz górecki, benedyktyn lubiński i prędko chwyciwszy cudowny (w powszechnym mniemaniu) obraz Najświętszej Bogurodzicy Dziewicy wynosi go z jego kaplicy, przemawiając do Niej z żałością: „Ach, Święta Panienko, pożegnaj się z tym miejscem, któremu pomocy przeciw ogniowi odmawiasz!” To rzekł i zaraz płomień wieszczący pożar i ruinę domu świętego znikł i już się więcej nie pokazał.
Ut in omnibus glorificetur DEUS et Beatissima Virgo MARIA.	Aby we wszystkim był uwielbiony Bóg3 i Najświętsza Maryja Panna.

Kop.: Parafia Górka Duchowna, AAP sygn. PM 091/01, s. 66.

Uw.: Kopię zapisu z nieznanego źródła wykonał Roman Kamolski, benedyktyn (proboszcz górecki przed 1794 – 1801).

Relacja z pożaru kościoła w Górce Duchownej w 1691 roku.

¹ Przytoczone w zapisie łacińskim wypowiedzi wyróżniono podkreśleniem, a nie - jak dziś - cudzysłowiem.

² Tytuł pobożny (religiosus) oznaczał zakonnika, przewielebny (admodum reverendus) – kapłana bez godności honorowych, najczęściej proboszcza.

³ Ut in omnibus glorificetur Deus - dewiza benedyktyńska, często stosowana w postaci skrótu: U. I. O. G. D.

1650 Extraditio duorum equorum seu venditio cum duobus Curribus Hno Joannis Kaudyczka

Extraditio duorum equorum seu venditio cum duobus Curribus Honesto Joannis Kaudyczka

Actum feria quarta ante Festum S. Josephi proxima 1650

Ad Instantiam Honestae Reginae Kaudyczyna olim Honesti Andreae Kaudyka Civis Gostinensis Consortis Coram Officio Consulari Gostinensi Famato Joanne Lokiewicz locum tenente eiusque Consulibus Juratis Comparentes personaliter Famati Thomas Wieczorkowski Proconsul et Sebastianus Zielony Executores testamentarii Andreae Kaudyka sani mente et Corpore existentes recognoverunt,

quia Vendiderunt et extradiderunt olim Honesto Joanni Kaudyczka olim Honesti Andreae Kaudyka primarum nuptiarum Filio natu seniori duos equos cum tota suppellectili et duobus Curribus ad Vecturam pertinentibus et spectantibus Videlicet Woz furmanski okowany, drugiey bossy drewny, heber, barki okowane Cztery Chumunta, y dwie stey naszylniki zlancuszkami Kocow dwa y Plachte do nakrycia wozu furmanskiego pro Summa 40 florenorum polonicalis pecuniae quemlibet grossos 30 Computando idque intuitu Summae 20 Marcarum Polonicalium per olim H Andream Kaudyka Parentem ipsius ratione bonorum haereditariorum Cuilibet ex liberis tam primi quam secundi matrimonii ex eodem procuratis testamento legatorum et assignatorum prout ipsius testamentum obloquitur, denique et ratione Summae 10 florenorum ex bonis maternis in sortem eiusdem Concernentium et pertinentium, ex quibus rebus super expressis per memoratos Executores Testamentarios eidem Joanni Kaudyczka legitime (?) et plenarie extraditis, ob insperatam ipsius mortem nulla stetit quietatio.

Ideo ad affectionem memoratae Reginae Kaudyczyna praesentem recognitionem Officium praesens Consulare Gostinense suscepit et in acta praesentia Consularia inseri et ingrossari demandavit.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I/22, s. 111

Wykonawcy testamentu zmarłego Andrzeja Kaudyki, obywatela gostyńskiego zeznają przed urzędem radzieckim, iż wydali jego synowi z pierwszego małżeństwa, Janowi Kaudyczce, niedawno nagle zmarłemu, dwa konie z pełnym wyposażeniem oraz dwa wozy furmańskie za kwotę 40 złp. Na mocy bowiem testamentu Andrzeja, każdemu z jego dzieci tak z pierwszego jak i z drugiego małżeństwa należało się 20 grzywien (= 32 złp.) z jego dziedziny, z dóbr zaś macierzystych otrzymać miał 10 złp.

Relację sporządzono na żądanie Reginy Kaudyczyny, jako że Jan zmarł nie zdążywszy pokwitować odbioru tych sprzętów przed urzędem radzieckim.