1660 Oblata decreti pro parte Martini Gospodarek

Oblata decreti pro parte Martini Gospodarek¹.

Actum feria quarta post festum sanctorum Viti, Modesti et Crescentiae [16 VI 1660].

Honestus Valentinus Kobuszewski tanquam tutor honestae Catharinae Fąferliczka, olim famati Jacobi Fąferlik viduae relictae, in praesentia eiusdem, coram judicio domini advocati Valentini Sztybura eiusque scabinis obtulit et produxit decretum generosi domini Andreae Borek Gostinski medietatis Gostin haeredis inter se et honestum Martinum Gospodarek ratione molendini et agri eidem Gospodarek adiudicati, petens illud ad acta suscipi et ingrossari. Quod obtinuit in praesentia praefati Martini Gospodarek illudque idem Martinus acceptavit. Cuius decreti tenor sequitur talis:

„Actum in curia villae Pudliszki feria sexta post festum Sanctissimi Corporis Christi [28 V] proxime praeterita anno Domini millesimo sexcentesimo sexagesimo.

Coram magnifico Andrea Bork Gostinski medietatis Gostin domino haereditario personaliter comparens honestus Petrus Gospodarek olim honesti Alberti filius in et contra honestam Catharinam Kostrzewianka amittam suam, olim honesti Jacobi Fąferlik consortem legitimam et viduam derelictam quaerelam occasione ducentorum florenorum Polonicalium, residuum videlicet summae quadringentorum florenorum pro molendino ventili et agro Przydziałek dicto in ibidem existente secundum resignationem in anno Domini millesimo sexcentesimo quinquagesimo octavo per se dictae citatae et olim marito ipsius coram actis proconsularibus factam et recognitam, proposuit solutionem ducentorum florenorum retentorum a citata postulavit.

Hortum quoque quatuor sulcorum inter hortos <reverendi> Valentini Gostinii altaristae et praedictae suae amittae ex altera parte iacentem dicta resignatione die et anno in eadem resignatione expresso per se praedictae amittae donatum reddere et restituere petiit.

Quae Catharina Kostrzewianka itidem personaliter coram magnifico domino comparens cum prolocutore suo Valentino Kobuszewski [s. 18] ad eum actum assumpto tutore, qui contra positiones dicti Gospodarek respondit se se summam quadringentorum florenorum Polonicalium de integro ad manus dicti Petri Gospodarek reddidisse et quietationem de integra eadem summa accepta per eundem Petrum Gospodarek coram actis advocatialibus Gostinensibus in anno Domini millesimo sexcentesimo quinquagesimo nono, feria sexta post festum sancti Stanislai, factam et recognitam obtinuisse, prout eandem in instanti ex iisdem actis extractam iudicialiter produxit, tum et cerographum manu propria dicti Petri Gospodarek scriptum (nec manum suam iudicialiter negavit, illud imo scriptum a se datum viva voce coram eodem magnifico dominio iudicialiter confirmavit) honesta Catharina iudicialiter ostenderat, et se a solutione dictae summae, quoniam eandem ut quietatio sonat persolvit, liberam pronunciari rogavit.

Quantum vero attinet hortum eundem sibi superius dicta resignatione donatum, asseruit authoritatemque reverendissimi Lipscii observationis 53 numeri 5 et 6 (quod donatio coram quibusvis actis facta et recognita nunquam revocatur) obtulit.

Qua in causa magnificus dominus Bork Gostinski medietatis Gostin dominus haereditarius et judex supremus iura adducta, munimenta, scripturas audisset ac legisset, ex his quae audivit legit, intellexit, habita sufficienti juris informatione de consilio assessorum in praesentia partium eiusmodi sententiam diffinitivam tulit atque promulgavit:

Quoniam dictus Petrus Gospodarek praedictos coniuges de totali et integra eadem summa per se pro dicto molendino et agro in ibidem existente de integro recepta actis advocatialibus Gostinensibus quietavit, ideo eandem a solutione dictae summae ducentorum florenorum praesentis iudicati vigore liberam pronunciat.

Circa hortum quoque praedictum, quoniam donatio eiusdem horti subsecuta est coramque actis recognita et facta per dictum Petrum Gospodarek dictae amittae suae, ideo dictam Catharinam Kostrzewianka et eius successores conservavit et conservat temporibus perpetuis decreto praesenti, dictoque Petro Gospodarek perpetuum imposuit silentium.

Quantum autem attinet Martinum Gospodarek fratrem actoris medium, qui occasione proximioritatis propinquioritatis et successionis contra dictam resignationem fratris sui dicti Petri Gospodarek protestationem in actis proconsularibus fecit, contra venditionemque per dictum fratrem factam solenniter protestatus est, actionemque dictis citatis occasione istius emptionis molendini et agri coram magistratu intulerat, decretumque pro parte sua civile Gostinense obtinuerat, quod decretum magnificus dominus legit, bene trutinavit vidensque illud esse iuri conforme illud approbandum esse [s. 19] duxit (excepta horti donatione) viduaeque de molendino et agro Przydziałek dicto cessere decrevit.

Summam tamen quadringentorum florenorum dicto Martino Gospodarek praedictae viduae reddere et restituere ex eodem molendino et Przydziałek mandavit mandatque in spatio duarum septimanarum sub amissione juris propinquitatis praesenti decreto.

Quod decretum maioris roboris ergo ad acta Gostinensia advocatialia ingrossari mandavit manuque propria subscriptum esse valuit prout de facto subscripsit.

(-) Andrzy Borek Gostinski, mppria.”

Źródło: Gostyń, Acta advocatialia Gostinensia, 1659-1679, sygn. I/42, indukta, s. 17-19.

¹ Z braku miejsca końcówkę „-rek” wpisano na końcu linii poprzedzającej nagłówek.

Oblata dekretu dziedzica połowy miasta Gostynia, Andrzeja Borka Gostyńskiego, wystawionego w dworze w Pudliszkach.

Piotr Gospodarek (powód) domaga się od swej ciotki Katarzyny Kostrzewianki (pozwanej), wdowy po Jakubie Fąferlik, wypłaty reszty 200 z należnych mu 400 zł za wiatrak i rolę zwaną Przydziałek wg kontraktu ich sprzedaży (rezygnacji) z 1658 r. Żąda również zwrotu darowanego jej tym samym kontraktem ogrodu o szerokości 4 zagonów, położonego między jej własnym ogrodem a ogrodem Walentego Gostyńskiego altarysty.

Przeciwko temu Katarzyna z pomocą Walentego Kobuszewskiego, swojego prolokutora (rzecznika w procesie), przedłożyła kwitację z całości sumy (akta wójtowskie, maj 1659 r.), jak również cyrograf (drobne pismo prywatne, skrypt) podpisany przez Gospodarka, który to podpis ów uznał tu przed sądem za własny. Co zaś do ogrodu, pozwana powołuje się na opinię prawną zawartą w dziele biskupa Andrzeja Lipskiego o prawie miejskim i saskim: „Darowizna przed jakimikolwiek aktami zawarta i zeznana nie może być odwołana”.

Wielmożny pan Andrzej Borek Gostyński, pan dziedziczny i sędzia najwyższy połowy Gostynia, po wysłuchaniu argumentów stron i zasięgnięciu rady asesorów ogłosił wyrok. Żądanie Gospodarka o zapłatę 200 zł i zwrot ogrodu zostaje oddalone, dziedzic nakazuje mu „wieczyste milczenie” w tej sprawie.

Jednak średni brat Piotra Gospodarka, Marcin złożył był przed aktami burmistrzowskimi w Gostyniu protestację przeciw wspomnianemu kontraktowi sprzedaży wiatraka i roli z 1658 roku, wytoczył Piotrowi proces i uzyskał dekret sądu, który przysądził mu wiatrak i pole. Ten dekret dziedzic niniejszym uznaje (z wyjątkiem darowizny ogrodu) i nakazuje wdowie Katarzynie ustąpić z wiatraka i pola. W ciągu 2 tygodni Marcin ma jej zwrócić 400 zł.

1675 Oblata decreti intromissionis Borowskiego in bona olim Gano

[między 19 a 23 VII 1675]
Honoratus Stanislaus Borowski oppidanus {et sca} Gostinensis, scultetus in Xieginki protunc {obtulit} veniens personaliter ad officium actaque advocatialia Gostinensia obtulit eidem officio intromissionem generosi ac magnifici domini Bork Gostynski, authenticam gentilitii sigillo, in bona omnia immobilia post olim famatum Joannem Worecki divendita successoribus olim Sebastiani Gano sculteti de Kosowo, a {sua} se suaque Anna Ganowna consorte legitima suis in praetensionibus obtentam petiitquae illam ad acta praesentia suscipi et ingrossari.	Zacny Stanisław Borowski mieszczanin gostyński, obecnie sołtys w Księginkach, przyszedłszy osobiście przed urząd i akta wójtowskie gostyńskie przyniósł temuż urzędowi intromisję urodzonego jaśnie wielmożnego pana Bork Gostyńskiego, uwiarygodnioną pieczęcią rodową, w dobra wszelkie nieruchome po niegdy sławetnym Janie Woreckim rozsprzedane spadkobiercom niegdy Sebastiana Gano sołtysa z Kosowa, uzyskaną dla siebie i swej prawnej żony Anny Ganówny w wyniku pretensji i poprosił, by ją przyjąć i wciągnąć do akt niniejszych.
Cuius intromissionis series sequitur estque talis:	Której to intromisji osnowa następuje i brzmi tak:
„Andreas Bork Gostynski dominus haereditarius in media Gostyn et alibi.	„Andrzej Bork Gostyński, dziedziczny pan na połowie Gostynia i na innych dobrach.
Universis et singulis quorum interest aut interesse poterit notum facio. Quia authoritate mea haereditaria, qua fungor hac in parte, famatum Stanislaum Borowski civem Dolscensem maritum honestae Annae olim laboriosi {Stanislai} Sebastiani Gano sculteti Cossoviensis et honestae Agnethis Feckowna coniugum legitimorum filiae, quam et praetactam consortem Ganowna praesentique meo decreto in contumatiam laboriosi Martini Pachura sculteti ad praesens Cossoviensis uti detentoris successionis praefatae Ganowna et suppressoris testamenti et inventarii olim Sebastiani Gano, suae consortis et saepe memoratae Annae Ganowna Borowska parentis,	Wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy lub dotyczyć może, wiadomym czynię. Iż powagą mą dziedziczną, którą w tej sprawie stosuję, sławetnego Stanisława Borowskiego mieszczanina dolskiego, męża uczciwej Anny, niegdy pracowitego Sebastiana Gano sołtysa kosowskiego i uczciwej Agnieszki Feckówny prawnych małżonków córki, oraz [samą] rzeczoną żonę Ganównę moim niniejszym dekretem, przy kontumacji pracowitego Marcina Pachury sołtysa obecnie kosowskiego jako siłą zatrzymującego sukcesję wspomnianej Ganówny oraz ukrywającego testament i inwentarz niegdy Sebastiana Gano, rodzica żony jego i często tu wspomnianej Anny Ganówny Borowskiej,
in płosas, ulesinas, praedium prataque tam circa Gostyn quam in fundo villae civilis Brzezie existentia videlicet in genere omnia bona immobilia empta post olim honoratum Joannem Worecki oppidanum Gostinensem iure successionis per partes et divisiones in capita olim successorum Sebastiani Gano devoluta, intromisi et intromitto utendi [s. 529] fruendi fruendi [!], seminandi et quosvis fructus percipiendi uti [?] sibi melius memoratis coniugibus videbitur tam diu,	w płozy, ulesiny, folwark i łąki, tak koło Gostynia jak i na gruntach wsi miejskiej Brzezie leżące, to jest w ogóle we wszystkie dobra nieruchome uzyskane po niegdy zacnym Janie Woreckim mieszczaninie gostyńskim prawem sukcesji przez udziały i podziały na rzecz1 niegdy spadkobierców Sebastiana Gano spadłe, dopuściłem i dopuszczam [z prawem] użytkowania, obsiewania i czerpania wszelkich zysków jak tylko im, wspomnianym małżonkom, będzie się podobało,
quoadusque in praetensionibus ex parte praetacti testamenti olim Sebastiani Gano nuncupati in anno Domini 1657 et inventarii bonorum illius relictorum confecti non fuerit per praefatum Martinum Pachura et eius consuccessores honestae Annae Ganowna consorti legitimae Borowskiego satis factum.	tak długo, póki w pretensjach ze strony rzeczonego testamentu niegdy Sebastiana zwanego Gano z roku Pańskiego2 1657 i inwentarza dóbr po nim pozostałych sporządzonego nie stanie się zadość uczciwej Annie Ganównie, małżonce prawnej Borowskiego, przez Marcina Pachurę i jego współspadkobierców.
Datum in Drzenczewo manu propria subscriptum et sigillo communitum in fidem maiorem die 21 Septembris anno Domini 1674.	Wydano w Drzęczewie, ręką własną podpisano i poparto pieczęcią dla większej wiary dnia 21 września roku Pańskiego 1674.
(-) Andrzy Borek Gostynski mpp.”	(-) Andrzy Borek Gostyński ręką własną.”

Źródło: Gostyń, Protocollon advocatiale civitatis Gostinensis, 1666-1675, sygn. I/43, s. 528-529.

¹ dosłownie: na głowy.
² dosłownie: w roku Pańskim; prawdopodobnie należy łączyć ze "sporządzonego".

1666 Donatio Summarum et fundorum certorum post olim Annam Kasprowa relictorum pro Musicis

Donatio Summarum et fundorum certorum post olim Annam Kasprowa relictorum pro Musicis

Ad Officium Actaque praesentia Consularia Gostinensia protunc Famatorum Joannis Lokiewicz Proconsulis, Andreae Turkan, Martini Janyszka, Joannis Rembanski et Martini Gospodarek Consulum, Magnificus Dominus Andreas Gostinski medietatis Gostin Dominus haereditarius, donationem irrevocabilem certorum fundorum et summarum post olim Annam Kasprowa relictarum apud certos Creditores pro Musicis Gostinensibus in charta manu sua subscripta et Sigillo suo Gentilicio munitam per Valentinum Kobuszewski tenoris sequentis obtulit et produxit acticareque eandem voluit quae talis sequitur.

"Andreas a Faltembork Gostinski Haeres in Gostin

Bona omnia post sterilem olim Annae Kasprowa decessum relicta, ut pote ulesinam in suis dimensionibus antiquitus iacentem, hortum in Gawrony, summas pecuniales (exceptis Centum florenis ad Hospitale Gostinensi pertinentibus) apud quosvis Creditores existentes ad Nosque ob indecentem in statu matrimoniali dictae mortuae vitam, iure caduco devoluta, cum propriis per Dei gratiam contenti simus Bonis, dicta superius una cum summis omnibus ut maior Jesu Christi in Ecclesiis Gostinensibus et Purissimae Matris eius Mariae Honor et Gloria exhibeatur et promoveatur, pro Musicis varia instrumenta tangentibus damus, et irrevocabili Dono ex Censu a quolibet Centum per octo florenorum Polonicalium a morte praefatae Kasprowa computando donamus, Magistratuique utrique Gostinensi iniugimus serio ut is Bona praedicta taxet, divendat, Summas a Creditoribus cum Censibus annuis excipiat et Musicis pro tempore existentibus quolibet anno persolvat.

Andrzy Gostinski

Locus + Sigilli"

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I/22, s. 318

Andrzej Gostyński, dziedzic na Gostyniu, przejąwszy prawem kaduka (iure caduco) dobra po bezpotomnej śmierci Anny Kasprowej, czyni darowiznę dla muzyków „pobudzających różne instrumenty” w kościołach: parafialnym oraz NMP (dziś Święta Góra).