1794 Łukomskich contra quemdam circulatorem manifestatio

Actum Lanciciae in Borussia meridionali, die quarta mensis Januarii anno Domini millesimo septingentesimo nonagesimo quarto.

Ad officium judicii actaque praesentia castrensia Laciciensia sub regimine serenissimi Borussorum regis personaliter venientes generosi Martinus parens et Joannes filius Lukomscy, suo et generosi Chrisostomi Łukomski filii ac fratris sui nomine agentes, subveniendo omnimodae integritati honoris et fortunae suae, sollenem adversus quemdam sub nomine Mathiae Łukomski vagabundum circulatorem, ementientem se sui manifestantis filium et respective fratrem generosi Joannis Łukomski germanum, defert manifestationem idque ex eo.

Etenim is idem homo quidam circumforaneus nomine alieno se se tutans, utpote Łukomsciano et Studzinsciano, circulando per familias, easdem variis modis decipit, extorsiones pecuniae tam a cognatis manifestantium quam a subditis eorum ac eidem nomini faventium amicorum favore familiae Łukomscianae perficit, generosum Chrisostomum Łukomski sui manifestantis filium in veste pellicea nimirum vulpina quatuordecem aureorum Hungaricalium constante, nec non equo octodecem aureorum Hungaricalium [s. 582], parata pecunia quindecem aureorum Hungaricalium, tela triginta trium ulnarum quamlibet medio secundo floreno aestimando, nec non bombarda ad minimum duobus aureis constante defraudavit, perillustrem Konczewski praepositum Leznicensem in horologio decepit, rusticos in Szczecin, Potrzaskow ac aliis bonis vicinorum nobilium nomen manifestantium clarum noscentium in damnum superinduxit, documenta manifestantis e scrinio clam intercepit.

Quia vero manifestans filios suos charactere christiano et omni virtute a tenerritudine annorum imbutos esse agnoscit, minimeque huncce circulatorem ac defraudatorem pro filio suo, nec non fratres pro fratre ex quo vel minimum concipere possunt notitiam de procedentia ejus suscipere valent, proinde de nullitate quorumvis actuum ejus tam in scriptis quam gestis, factis et promissis uti ullo documento suffultis ac legalitate quapiam munitis quam solennissime manifestantur, offerendo se et filios suos nullipiam pro ejusmodi demerito responsurum et a filiatu ejusdem usurpativo ejuraturum, salva hujus manifestationis auctione, si opus fuerit, pleno in robore reservata.

(-) Marcin Łukomski piórem trzymanym XXX.

(-) Jan Łukomski swym i brata imieniem.

Or.: Łęczyca grodzkie, Prothocollon inscriptionum, 1793-1794, AGAD sygn. 399, s. 581-582.

GG. Marcin i Jan Łukomscy, ojciec z synem, w swym i G. Chryzostoma Łukomskiego syna i brata swego imieniu, manifestują się przeciwko pewnemu obieżyświatowi używającemu nazwiska Macieja Łukomskiego, podającemu się za syna Marcina a brata Jana. Miał on wyłudzać pieniądze od krewnych i przyjaciół manifestantów, podając się za Łukomskiego czy Studzińskiego.

1711 Ex parte Gnosi Słucki Ensiferri Brestensis Cuiaviae in Przyima Positae Citationis Relatio

Actum in Conin sabbatho ante festum Natalis Sancti Joannis Baptistae [20 VI] proximo anno Domini millesimo septingentesimo undecimo.

Ad officium et acta praesentia castrensia Coninensia personaliter veniens honestus Matthias Sczepanski de villa Brzezno, ministerialis Regni generalis officio praesenti bene notus, sanus per omnia existens libere ac manifeste recognovit se citationem literalem authenticam tribunalitiam [?] Regni Lublinensis [?] pro judiciis Tribunalis Regni Lublinensis editam, tenoris de verbo ad verbum sequentis:

„Augustus secundus Dei gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Kiioviae, Wołchyniae, Podoliae, Podlachiae, Severiae Czerniechoviaequae, nec non haereditarius dux Saxoniae, princeps et elector.

Vobis, generosis Christophoro, Samueli et Stanislao Gorzewskim fratribus inter vos germanis de bonis vestris generaliter omnibus et summis quibusvis pecuniariis habitis et habendis mandamus, ut in judiciis tribunalitiis generalibus Regni Lublinensibus a data et positione praesentis citationis recte in quatuor septimanis aut tum, dum et quando causa praesens ad iudicandum vocata legitime inciderit, personaliter et peremptorie compareatis, ad instantiam instigatoris judicii nostri tribunalitii eiusque delatoris generosi Francisci Słucki ensiferri Brestensis Kuiaviae, bonorum Bierzwienna et aliorum haeredis actoris. Qui vos, inhaerendo manifestationi coram actis castrensibus Lanciciensibus factae, citat pro eo.

Quia vos in contrarium complanationi certae seu scripto per vos praefato generoso Francisco Słucki ensiferro Brestensi Cuiaviae Petricoviae die vigesima Martii anno praesenti sub securitate judiciorum tribunalitiorum Petricoviensium datae, qua inscriptione seu complanatione submisisti et inscripsisti te generose Christophore Gorzewski nomine suprascriptorum fratrum tuorum ad conscribendum compromissum ratione certarum <rerum> et praetensionum in processu causae expressarum ad acta castrensia Lanciciensia ab actu complanationis in sex septimanis condescendere scripto eodem in se latiori existente.

Cui scripto seu complanationi contraveniendo ad conscribendum idem compromissum non condescendisti seu non condescendistis, per quod scripto eidem contravenistis, actorem suprascriptum elusistis, per quod poenas contraventionis ac vadium in eodem scripto seu complanatione appositum succubuistis et in vos traxistis, pro quibus super vos decernendis et extendendis citamini, ut negotio principali in toto satisfaciatis sitis parituri et ad praemissa judicialiter responsuri.

Datum Lublinii sabbatho post dominicam Rogationum [16 V] proximo anno Domini millesimo septingentesimo undecimo.”

die hodierna actu descripta in lapidea bonorum Przyima in mensa hippocausti lapideae eiusdem, praesente [s. 8] uno ex citatis et familia curiali citationem posuisse et debite notificatam reliquisse, de quo praesens relatio.

Ex actis castrensibus Coninensibus extraditum.

(-) Radecki, mpp.

[in dorso] Ex parte generosi Słucki ensiferri Brestensis Cuiaviae in Przyima positae citationis relatio.

Odp.: Trybunał Koronny Lubelski, Ekstrakty z akt sądów grodzkich konińskich, sygn. 1557, s. 7-8.

Uw.: W transkrypcji pomijam późniejsze dopiski umieszczone na odwrocie odpisu.

Relacja z doręczenia pozwu do Trybunału Koronnego Lubelskiego.

Pozew w sprawie przeciwko urodzonym Krzysztofowi, Samuelowi i Stanisławowi Gorzewskim, braciom rodzonym, na żądanie instygatora sądu trybunalskiego oraz jego delatora, Franciszka Słuckiego miecznika brzeskokujawskiego, dziedzica Bierzwiennej i innych dóbr, powoda.

20 III 1711 przed sądem trybunalskim w Piotrkowie roborowano skrypt czyli ugodę, w której Krzysztof Gorzewski zobowiązał się w ciągu 6 tygodni stawić w grodzie łęczyckim celem sporządzenia szczegółowej ugody (kompromisu) w sprawie pewnych rzeczy i pretensji. Gorzewski nie dotrzymał słowa, przez co podpadł pod karę za niewywiązanie się z umowy oraz pod zapłatę wyrażonego w umowie zakładu. Słucki złożył w tej sprawie manifestację przed aktami grodzkimi łęczyckimi. W związku z nią 16 V wydano pozew do Trybunału Lubelskiego, doręczony Gorzewskim 20 VI w kamienicy (lapidea) dóbr Przyjma. Relację o doręczeniu pozwu składa przed urzędem grodzkim w Koninie woźny sądowy Maciej Szczepański z Brzeźna.

1778 Illustrissimus princeps Jabłonowski palatinus Posnaniensis, Mederecensis etc. capitaneus in vim diligentiae suae manifestatur

Actum in castro Posnaniensi feria secunda post festum sanctorum Trium Regum proxima, die scilicet duodecima mensis Januarii, anno Domini millesimo septingentesimo septuagesimo octavo.

Ex parata copia.

Ad officium et acta praesentia castrensia Posnaniensia personaliter veniens illustrissimus dux Antonius Barnaba Pruss Jabłonowski palatinus Posnaniensis, Aquilae Albae eques, Mederecensis etc. capitaneus, ex olim illustrissima Dorothea de Bronisze primarum olim illustris magnifici Joannis a Radomicko Radomicki palatini Junivladislaviensis, Majoris Poloniae generalis, secundarum quoque nuptiarum olim illustrissimi Stanislai Jabłonowski palatini Ravensis, sui venientis parentis consorte progenitus filius, substantiaeque universalis mobilis et immobilis fatis ejusdem olim illustrissimae charissimae matris derelictae,

erga illustras magnificas: Franciscam olim illustris magnifici Vladislai Szołdrski palatini Junivladislaviensis, Majoris Poloniae generalis ad praesens relictam viduam, Annam primi olim illustris magnifici Augustini Działynski palatini Posnaniensis, subalterni nunc itaque voti illustris magnifici Vladislai a Gurowo [s. 184] Gurowski curiae Magni Ducatus Lithuaniae mareschalci consortes, inter se germanas et sui venientis uterinas sorores ab olim altedicta illustri magnifica Dorothea de Bronisze ex primo connubio procedentes, vigore juris naturae consuccessor,

aequali sorte fortuna eadem integrali dolendis maternalibus fatis derelicta cum suprascriptis illustribus magnificis sororibus ad tenorem patriae legum potiri cupiens, fine cujus citioris subsequendae exdivisionis cum eisdem illustribus magnificis sororibus judicium amicabile compromissoriale inscribi consensit,

ast cum hocce judicium numerosis pro justitia causae ejusdem exdivisorialis decisis cathegoriis in reliquo ob legalitates suas solam tantummodo respectu argenteriae fatis olim dicti illustris magnifici Joannis Radomicki palatini Junivladislaviensis, Majoris Poloniae generalis relictae et apud illustrissimum venientem extantis hasce illustres magnificas sorores concernentis ad diem hodiernam prorogare fecit, dum itaque propter ulteriores illustris magnifici superarbitri legalitates eandem limitatam jurisdictionem suam reassumere non voluit exindeque manifestans unicuique et praecipue proprio sanguini, quod secum est se restituturum satagens in vim omnimodae diligentiae ac promptitudinis ad judicium compromissoriale [s. 185] comparendi judicati [...]que [...]endum paciendi manifestatur,

securitati erga [?] majoris gratia retardatae ejusdem argenteriae rehabitione providenda ejusque totalitati subveniendo ne aliquo fortuito casu discrimini subjacere videatur et ad responsionem inopinati casualiter eveniendi hauc [?] in argenteria apud se adusque asservata damni teneatur, utque ejus quantitas et qualitas posteritati notificetur eandem per officiosam faciendam visionem conscribendam et hic Posnaniae in deposito locandam curare spopondit, realitatemque ejusdem visionis juxta sui plenariam notitiam conscriptae, si necessitas exigerit ibi ubi de jure venerit se etiam comprobaturum offert, salvis salvandis.

Ex actis castrensibus Posnaniensibus extractum. Bilinski, mpp. Lectum per Kropiwnicki.

[s. 186, in dorso] Illustrissimus princeps Jabłonowski palatinus Posnaniensis, Mederecensis etc. capitaneus in vim diligentiae suae manifestatur. 1778vo.

Źródło: Akta prawno-majątkowe Stanisława Wincentego i Doroty z Broniszów 1v. Radomickiej Jabłonowskich i ich syna Antoniego Jabłonowskiego, sygn. BK07842, s. 183-186

Celem szybszego sfinalizowania podziału między spadkobierców majątku po Dorocie Jabłonowskiej (o którym szerzej niżej), jej syn Antoni Barnaba wyraził był zgodę na sąd rozjemczy. Dalej w dokumencie o tym, że czynności sądu rozjemczego się przeciągają, a Antoni poleca sporządzić inwentarz sreber po zmarłej – odpis jego oblaty umieszczono zaraz za niniejszym dokumentem, na s. 187-190.

Dworzaczek o działach między rodzeństwem Jabłonowskich:

Poznań relacje: 285 (Nr. Rel. C. Posn. T. 1077) 1777

Działy przeprowadzone w Poznaniu 1777. 20/X r. po zmarłej Dorocie z Broniszów 1-o v. Radomickiej, 2-o v. Jabłonowskiej i zm. Janie Antonim Radomickim wojewodzie inowrocławskim. Strony zainteresowane: Franciszka z Radomickich zm. Władysława Szołdrskiego wojewody inowrocławskiego, generała wielkopolskiego małżonka wdowa, Anna z Radomickich 1-o v. zm. Augustyna Działyńskiego, wojewody kaliskiego, 2-o v. obecnie Władysława z Gurowa Gurowskiego, marszałka nadwornego, litewskiego, małżonka i tenże Władysław Gurowski, małżonkowie. J. O. książe Antoni Pruss Jabłonowski wojewoda poznański. Przedmiotem sprawy jest ustalenie fortuny zmarłej Doroty z Broniszów i zm. Jana Antoniego Radomickiego wojewody inowrocławskiego generała wielkopolskiego małżonków. Sąd rozważył w pierwszym rzędzie sprawę dożywocia zapisanej przez zm. Jana Ant. Radomickiego na maj. Gronowo Kąkolewo, Drużyna, Kubaczyn Strzempisz i Niemierzyce oraz na wszystkich ruchomościach i nieruchomościach. Dożywocie to w r. 1735 zostało przez sąd anulowane, a od tej daty Dorota Jabłonowska winna płacić procent od dóbr po pierwszym mężu. Sąd ustala, że Dorota z Broniszów Jabłonowska otrzymała od drugiego męża Stanisława ks. Jabłonowskiego, starosty białocerkiewskiego, a następnie wojewody Rawskiego różne zapisy w latach: 1729. 5/III i 1729. 9/IV w ogólej sumie 680. 000 złp. W r. 1754 jako wdowa zrzekła się tych zapisów na rzecz syna ks. Antoniego Jabłonowskiego wojewody poznańskiego. - Dobra ks. Doroty Jabłonowskiej: Rawskie, Stęszewskie, Tomickie oraz wieś Kurowo będące w zastawnym posiadaniu p. Bronisza (?) sąd oszacował na 800. 000 złp. Do tego dochodzą różne należności i wierzytelności w ogólnej sumie 275. 200 złp. Większość tej sumy wynikła z różnych transakcji między Rafałem hrabią z Leszna Leszczyńskim wojewodą łęczyckim (r. 1699), a Janem Romanem 2ga im. z Paradyża Broniszem podczaszym kaliskim i starostą średzkim, a także ze Stanisławem Leszczyńskim wojewodą Pozn. starostą Dubienskim (r. 1702), Piotrem Broniszem, starostą pyzdrskim, oraz z działów po Leszczyńskich w r. 1736, w których przysądzono Dorocie Jabłonowskiej sumę 275. 200 co potwierdza akt z r. 1737 między Księdzem Aleksandrem Benedyktem Gurowskim opatem bledzewskim, plenipotentem zmarłego ks. Jabłonowskiego, wojewody rawskiego, i Kaźmierzem Dębskim chorążym koronnym, plenipotentem dziedziców dóbr Leszczyńskich. Suma ta została następnie odebrana przez wojewodę rawskiego odebrana i zapisana na rzecz ks. Doroty J. na dobrach Bochuszowcach w wojew. ruskim. Sumę tę również ostąpiła ks. Dorota synowi ks. Antoniemu J. wojewodzie poznańskiemu, który od niej winien jest zapłacić procenty od r. 1762 do r. 1778 czyli w ogólnej sumie 151. 360 złp. Ks. Dorota umarła w r. 1773. Z innych sum wyliczono należność za trzy kamienice w Poznaniu, oraz za sprzedane przez Dorotę Jabł. dobra Bodzewo i części w Małych Strzelcach, dziedzicznych ks. Doroty Jabł. a przez nią sprzedanych Franciszkowi z Bnina Radzewskiemu podkomorzemu poznańskiemu za sumę 60. 000 wzgl. po potrąceniu pozostałego na nich długu za 47. 000 (r. 1727) Suma ta podjęta została przez zm. Radomickiego i zapisana na rzecz małżonki Doroty z Broniszów. Złączona masa fortuny księżnej Doroty Jabłonowskiej wynosi 1. 678. 570 złp. Odchodzą długi i ciężary: 540. 687. Do podziału pozostało 1. 137. 883. Sumę tę dzieli sąd na trzy głowy tj. Syna Antoniego Jabłonowskiego i dwóch córek Franciszki Szołdrskiej i Anny Gurowskiej po 379. 294 złp. na każdą. Sąd ustala również spadek po zm. Janie Antonim Radomickim na 369. 548 złp. do podziału między dwie córki. Całkowita suma którą winny otrzymać dwie sukcesorki po ojcu i po matce wynosi 1. 128. 180 złp. (k. 415)

1736 Generosus Miedzwiecki regens castrensis Posnaniensis contra generosum Dziussa plenipotentem illustrium et magnificorum Jabłonowskich palatinorum Ravensium manifestatur

Actum in castro Calissiensi, feria sexta ipso die festi sanctorum Fabiani et Sebastiani Martyrum [20 I], anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo sexto.

Ad officium et acta praesentia castrensia Calissiensia personaliter veniens generosus Casimirus Miedzwiecki regens actorum castrensium Posnaniensium, quam primum ex literis sui vices gerentis ad se properantem Petricoviam directis et die hesterna in oppido Pleszew praeventis, de posita sibi citatione ab illustribus et magnificis Jabłonowskie palatinis Ravensibus, Mederecensibus, Białłocerkieviensibus capitaneis, civerit illico et adstatim a prima ejusdem citationis notitia solenniter coram eodem officio et actis ejus in et contra generosum Joannem sive alterius cujusvis hominis Dziussa, eorundem illustrium et magnificorum palatinorum Ravensium generalem plenipotentem manifestatus est in vim diligentiae in eum sensum [s. 162],

quia ipse sibi manifestanti (acsi manifestans essentialia quaeque ex porrecta sibi copia editae citationis illustribus et magnificis Szołdrskim palatino generali et capitaneis emanatae eliminasset) obiecit et exaravit per idque acta publica acsi denegavit, manifestans autem modernus constitutionem anni millesimi septingentesimi vigesimi sexti prae occulis advertens, tantummodo juxta constitutionem praemissam terminos solummodo (nulla immutata essentia) laesivos et perstrictivos minus negotium evincentes solummodo alteram partem lacessentes mollificavit, pertinentes ex impertinentibus effecit eidemque generoso Dziussa extradidit et authenticavit, nunquam acta denegavit.

Quapropter manifestans in vim suae diligentiae hanc praesentem reiterat manifestationem, salva ejusdem manifestationis pleno in robore reservata.

Ex actis castrensibus Calissiensibus extractum. Karwacki. Legit Chociszewski.

[s. 164 in dorso] Generosus Miedzwiecki regens castrensis Posnaniensis contra generosum Dziussa plenipotentem illustrium et magnificorum Jabłonowskich palatinorum Ravensium manifestatur. 1736. De diligentia per generosum regentem facta.

Źródło: Akta prawno-majątkowe Stanisława Wincentego i Doroty z Broniszów 1v. Radomickiej Jabłonowskich i ich syna Antoniego Jabłonowskiego, sygn. BK07842, s. 161-163

Regent grodzki poznański Kazimierz Miedźwiecki, będąc w drodze do Piotrkowa Trybunalskiego, w Pleszewie otrzymał list od swego zastępcy z informacją o wniesionym przeciwko niemu pozwie Jabłonowskich. Pospieszył więc do najbliższego grodu, do Kalisza, by tam złożyć manifestację przeciwko plenipotentowi tychże Jabłonowskich, niejakiemu urodzonemu Janowi Dziussa.

Ów Dziussa zarzucił mu odmowę przyjęcia wpisu do akt, a dokładniej: pominięcie istotnej treści wręczonego mu pozwu przeciwko Szołdrskim (zapewne w związku z manifestacją z 24 XI 1735: http://actacastrensia.blogspot.com/2014/07/1735-generosus-hol-comissarius.html).

Regent replikuje, iż „bacząc na konstytucję 1726 r. [sejmu grodzieńskiego VL VI s. 224 n. 91?], jedynie podług tej konstytucji same – bez zmiany istoty – terminy obraźliwe i napastliwe, nie stanowiące argumentów, lecz tylko drażniące drugę stronę złagodził, z niestosownych (impertinentibus) na stosowne przerobił i temuż urodzonemu Dziussa wydał i uwierzytelnił, nigdy nie odmawiając [przyjęcia do] akt”.

1732 Magnifici Jabłonowskie capitanei Białocerkievienses ex parte generosi Dziembowski banniti et publicati

Actum in Costen, feria secunda in crastino festi sancti Matthaei Apostoli et Evangelistae, anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo secundo.

Ad officium et acta praesentia castrensia Costensia personaliter veniens generosus Stephanus Dziembowski, generosi Christiani Conradi Dziembowski filius et plenipotens vadiatus actis Castrensibus Posnaniensibus feria secunda in crastino festi Natalis sancti Joannis Baptistae anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo inscriptus, suo et ejusdem parentis principalis sui, pro cujus rathihabitione cavet et se praesentibus inscribit nomine, solennem coram eodem officio actisque ejus

in et coram magnificos Dorothaeam Broniszowna, primi olim illustris magnifici Joannis Antonii de Radomicko Radomicki palatini Junivladislaviensis, Majoris Poloniae generalis etc. Mederecensis, Osiecensis capitanei, secundi ad praesens voti magnifici Stanislai Jabłonowski, Białocerkieviensis capitanei consortem legitimam matrem, alias utrosque conjuges, tum Ludovicam, Annam filias minorennes Radomickie, post fata paterna succestrices legitimas bonorum villae Wroniawy haeredissas citatos, manifestatus est manifestaturque praesentibus in eo.

Quia idem manifestans, adhaerendo decreto castrensi Posnaniensi in judiciis castrensibus Posnaniensibus causarum exemptionum expulsionum recentium criminum et officii, feria secunda post festum Assumptionis in Caelum Gloriosissimae Virginis Mariae proxima anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo secundo, idque ex limitatione feriae sextae ipso die sancti Petri in Vinculis factae incidentibus, in castro Posnaniensi celebratis, inter eundem sui comparentis parentem actorem ab una, et praefatos magnificos citatos parte ab altera, prolato.

Quo nimirum [s. 145] decreto injunctum et sententiatum est, quatenus magnifici citati pro iterata contraventione severiori lege Grodnensi vetita vadium capitaneale parti in termino et sub rigore infranotando, judicio vero medium vadii capitanealis sub poena bannitionis in terminos tactos publicanda in instanti solvant.

Nihilominus decernit judicium, quatenus magnifici Jabłonowscy praenominatis decretis anterioribus castrensibus Posnaniensibus coram officio castrensi Costensi in crastino festi sancti Matthaei Apostoli et Evangelistae proxime venturo in anno praesenti, sub poena bannitionis in ibidem circa manifestationem publicanda in toto satisfaciant, luita per citatos poena quatuordecem marcarum Polonicalium parti, judicio vero per medium in instanti solvenda decreto eodem de praemissis latiori existente paratus erat satisfactionem, scilicet laboriosos Martinum, Thomam Walka, Laurentium Woytka Kopały filium, tum Reginam Francisci filiam, Dorothaeam Piskorka filiam et Matthiam vectoris seu przewoznika filium de bonis Wroniawy contractu resignatorio pro se actore reservatos decretoque memorato pro die hodierna iterum extradi injunctos et adjudicatos, una cum vadio capitaneali ac luitis adjudicatis a praefatis magnificis Jabłonowskie conjugibus et citatis recipere, de receptis quietare.

Verum quoniam nemo ex magnificis citatis tam per se, quam per plenipotentem suum ad extradendos praedictos subditos [s. 146] et exolvendas cum vadio capitaneali adjudicatas luitas poenas ad officium praesens comparuit, exindeque decretis memoratis in toto contravenerunt, ob eandem contraventionem rigorem poenae bannitionis succubuerunt. Ideo modernus comparens, de diligentia praedicti generosi parentis principalis sui, eorundem vero magnificorum Jabłonowskich conjugum contraventione decreti rigoris, videlicet poenae bannitionis coram officio praesenti in instanti publicandae succubitione contra eos iterum atque iterum manifestatur, salvis de jure salvandis.

Quam quidem bannitionis poenam super recensitis magnificis Jabłonowskie conjugibus decretam ob contraventionem praemissorum decretorum succubitam, ad instantiam et requisitionem actoreae partis providus Albertus Pawlicki de villa Morka ministerialem Regni generalem [!!] hic in continenti coram officio actisque praesentibus personaliter stans, in frequentia multorum hominum varii status et conditionis existentium, causa expediendum suorum negotiorum congregatorum alta, clara, sonorosa intelligibilique voce sua publicavit, proclamavit, eosdemque magnificos Jabłonowskie conjuges [s. 147] proscriptos et jurevictos omnibus hominibus sufficienter ad notitiam deduxit, de quo praesens relatio.

Ex protocollo castrensi Costensi extractum. Correxit Achler, regens castrensis Costensis, mpp.

[in dorso] Magnifici Jabłonowskie capitanei Białocerkievienses ex parte generosi Dziembowski banniti et publicati. 1732.

Źródło: Akta prawno-majątkowe Stanisława Wincentego i Doroty z Broniszów 1v. Radomickiej Jabłonowskich i ich syna Antoniego Jabłonowskiego, sygn. BK07842, s. 144-147

W sprawie Dziembowskiego przeciwko Jabłonowskim, w poniedziałek po Wniebowzięciu NMP 1732 roku wyszedł dekret sądu grodzkiego poznańskiego, by pozwani Radomiccy „za powtórne działanie wbrew dekretowi, wzbronione surowym prawem grodzieńskim [uchwałami sejmu w Grodnie?], zakład starościński stronie, a sądowi pół zakładu starościńskiego pod karą banicji zaraz zapłacili”. Nakazał też wówczas sąd, by zgodnie z poprzednimi dekretami Jabłonowscy zapłacili inne należne kary oraz również zgodnie z dekretem wydali Dziembowskiemu poddanych z dóbr Wroniawy, jemu zastrzeżonych w kontrakcie sprzedaży (rezygnacji).

Ponieważ Jabłonowscy nie dostosowali się do żadnej z tych decyzji sądu, Dziembowski składa teraz w tej sprawie manifestację, żądając ogłoszenia banicji na Jabłonowskich. Na to żądanie strony pozwanej woźny sądowy ze wsi Mórka stojąc przed sądem grodzkim kościańskim, w przytomności licznych ludzi różnego stanu ową banicję małżonków Jabłonowskich ogłosił.

1732 Generosus Hol, illustrium magnificorum Jabłonowskich capitaneorum Białocerkieviensium commissarius et plenipotens contra magnificum Kołaczkoski colonellum SRM manifestatur

Actum in Costen, feria sexta ante festum sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima, anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo secundo.

<Ex parata copia.>

Ad officium et acta praesentia castrensia Costensia veniens personaliter generosus Joannes Hol, bonorum Majoris Poloniae illustrium et magnificorum in ducatu Ostrogiensi Jabłonowskich Białocerkieviensium, Mederecensium capitaneorum conjugum generalis commissarius et officiose inscriptus plenipotens, solenniter suo et eorundem illustrium principalium nomine in et contra magnificum Adamum Kołaczkowski colonellum exercitus authoramenti Germanici, bonorum Wroniawy in summa sexaginta millium florenorum Polonicalium obligatorium possessorem, manifestatus est idque in eo.

Quia suprafatus magnificus Kołaczkowski, licet quidem optime scierat, quod summam supra specificatam sexaginta millium, variis creditoribus ad illustres et magnifices sui manifestantis principales concurrentibus exolverit bonaque memorata in sui apprehenderit possessionem, attamen in detrimentum fortunae eorundem illustrium et magnificorum Jabłonowskich non modo inventarium per se manifestantem in fundo circa praesentiam magnifici Kołaczkowski correspondentiam proventus a summa memorata remonstran(tem) acceptare voluit, quinimo non conscripto contractu [?] respectu possessionis bonorum Wroniawy in summa per se creditoribus exoluta, in blanca ad id sibi ab illustri et magnifico sui manifestantis [s. 130] principali cum subscriptione manus et appositione sigilli in concredito data, spatium quoque per eundem illustrem et magnificum Jabłonowski in actis praesentibus in ordine inscribendae super summam integram per magnificum Kołaczkowski creditoribus exolutam obligationis factum,

is idem magnificus Kołaczkowski non requisito moderno plenipotente illustrium et magnificorum Jabłonowskich ad inscribendam obligationem spatium memoratum in praejudicium illustris sui manifestantis principalis inscriptione obligationis super summam tantummodo quadraginta millium florenorum Polonicalium sine scitu velle et attendentia partis inscribi procuravit, per quem sui progressum abscessum acsi duorum millium florenorum Polonicalium correspondentiamque proventus a summa sexaginta millium florenorum Polonicalium indigitari fecit.

Proinde obviando integritati fortunae eorundem illustrium et magnificorum principalium suorum, ne per aliquam per inscriptam illegitime transactionem patiantur fortunae jacturam, hanc suam ad acta infert nomine quo supra manifestationem.

Ex actis castrensibus Costensibus extraditum.

Correxit Achler, regens C(ostensis) mpp.

[s. 132 in dorso] Generosus Hol, illustrium magnificorum Jabłonowskich capitaneorum Białocerkieviensium commissarius et plenipotens contra magnificum Kołaczkoski colonellum SRM manifestatur. In Costen, 1732.

Źródło: Akta prawno-majątkowe Stanisława Wincentego i Doroty z Broniszów 1v. Radomickiej Jabłonowskich i ich syna Antoniego Jabłonowskiego, sygn. BK07842, s. 130-132

Manifestacja Jabłonowskich p-ko Adamowi Kołaczkowskiemu, posesorowi zastawnemu dóbr Wroniawy, pułkownikowi wojsk autoramentu niemieckiego o bezprawne umniejszenie sumy zapisu zastawnego.

1735 Generosus Hol comissarius illustrium magnificorum Jabłonowskich contra generosos ac nobiles regentes et viceregentes Posnanienses, Vschovenses, Costenses manifestatur

Actum in castro Valcensi, feria quinta pridie festi sanctae Catharinae Virginis et Martyris [24 XI], anno 1735.

Ad officium et acta etc. personaliter veniens generosus Joannes Hol, illustrium et magnificorum Jabłonowskich Stanislai in ducatu Ostrogiensi palatini Ravensis, Białocerkieviensis etc. capitanei equitisque Aquilae Albae, atque Dorotheae Broniszowna, primi olim illustri magnifici Radomicki palatini Junivladislaviensis, Majoris Poloniae generalis, secundi vero voti ejusdem illustri magnifici palatini Ravensis consortis, invicem conjugum, generalis plenipotens, qui nomine et ex speciali sibi commisso in et contra generosos et nobiles regentes, viceregentes aliosque officales et suscipientes officiorum scilicet castrens(es) Posn(anienses) Vschoven(ses) et Costen(ses), sequentem intulit manifestationem ex eo.

Quia licet praefati memoratorum officiorum castren(sium) regentes, viceregentes aliique suscipientes, jurejurando obstricti, ut nullo habito personarum respectu, sed solum modo Deum, justitiam, leges ac constitutiones Regni prae oculis habendo, cuilibet remedia juris affectanti accessum ad acta praebeant, eidem pro exigentia et qualitate causae seu negotii necessariis ad viam justitiae mediis provideant, oblata in tramite veritatis exarata instrumenta acceptent actisque suis sibi confisis ingrossent et ad postulationem requirentium extradant seu extradi curent,

nihilominus supradicti officiales castrenses regentes et viceregentes plus favori humano quam intaminatae conscientiae inhaerendo et ideo legibus et constitutionibus Regni renitendo, poenasque sancitas spernendo et vilipendendo, certam a mentionato generali plenipotente nomine illustrium et magnificorum principalium suorum invigilando eorum juribus, [contra?] illustres et magnificos Ludovicum, [palatinum] Junivladislaviensem, Majoris Poloniae generalem capitaneum parentem, Stephanum Lanciciensem et Vladislaum Rogosnensem etc. capitaneos filios Szołdrskie, illorumque asseclas et quorundam attentatorum complices porrectam manifestationem suscipere et actis ingrossari quinimo etiam e[...] idcirco in castro Skarszeviensi feria sexta post dominicam Judica anni currenti factam manifestationem actis iisdem castrensibus inscribere oblatamque per extractum exhibere recusarunt.

Quare generosus plenipotens manifestans ad neglectionem juris remediorum tendentem subordinationem et instructionem advertens, praevia tamen in recensitis castris et praesertim Posnaniae in praesentia multorum de statu equestri personarum debita protestatione, recedere necessitatus est,

ne itaque haec generosi plenipotentis pro interesse illustrium magnificorum principalium suorum praeoccupata diligentia, nociva seu in damnum aliquod vergat, renitentesque regentes et viceregentes castrorum nuncupatorum poenas jure promeritas evadant, proinde generosus Joannes Hol suo et illustrium magnificorum principalium Jabłonowskich conjugum nomine, adversus saepe mentionatos regentes et viceregentes manifestatur.

Offerendo etc. se aut suos illustres principales reluctatam susceptionem et ingrossat(ionem) praesentatae manifestationis in foro ubi de jure venerit vindicaturum, salvis salvandis.

Ex actis castrensibus Valcensibus extractum.

[s. 160 in dorso] Generosus Hol comissarius illustrium magnificorum Jabłonowskich contra generosos ac nobiles regentes et viceregentes Posnanienses, Vschovenses, Costenses manifestatur. 1735.

Źródło: Akta prawno-majątkowe Stanisława Wincentego i Doroty z Broniszów 1v. Radomickiej Jabłonowskich i ich syna Antoniego Jabłonowskiego, sygn. BK07842, s. 159-160

Plenipotent Jabłonowskich składa w grodzie wałeckim skargę (manifestację) na regentów, wiceregentów i pozostałych urzędników grodzkich poznańskich, wschowskich i kościańskich. W grodach tych, bardziej na względy ludzkie niźli na sumienie zbrukane bacząc, odmówiono mu przyjęcia manifestacji przeciw Ludwikowi Szołdrskiemu, wojewodzie inowrocławskiemu i staroście generalnemu Wielkopolski oraz jego synom: Stefanowi, staroście łęczyckiemu i Władysławowi, staroście rogozińskiemu. Złożył tedy manifestację w urzędzie grodzkim w Skarszewach (stolica ówczesnego województwa pomorskiego), lecz wspomniane urzędy grodzkie nie chciały jej u siebie oblatować. 

Niniejszą manifestację poprzedziło złożenie protestacji w trzech wspomnianych urzędach grodzkich.

1768 Nbilis Trawinski nomine Mgci Będorski contra Hollendros Daleszynenses Manifestatur

Actum in Castro Wschovensi Feria Quinta post Dominicam Jubilate proxima Anno Dni 1768.

Nbilis Trawinski nomine Mgci Będorski contra Hollendros Daleszynenses Manifestatur

Ad Officium et Acta praesentia Castrensia Wschovensia personaliter veniens Nblis Josephus Trawinski nomine et ex Commisso Mci Laurentii Będorski Pocillatoris Łomzensis hanc ad acta praesentia in et contra Hollandos Daleszynenses ratione infra scriptorum cum diligentia intulit Manifestationem Manifestaturque in et ex eo.

Quia Ipse insistendo Decreto amicabili Feria 2da post Dominicam Septuagesimae proximam, Anno praesenti inter eundem Mcum Będorski Manifestantis (?) Principalem ab una, et Communitatem Hollandorum Daleszynensium parte ab altera in Fundo Bonorum Daleszyn ex Limitatione ibidem inter Partes easdem facta lato, manibus Mci Andreae Twardowski Colonelli Exercitus Regni et Gnosi Boguslai de Gorzyce Lossa propriis subscripto, actis praesentibus Feria Quinta post Dominicam Conductus Paschae Anno eodem ad praesens Currenti oblatuato, paratus ac promptus fuit, Summas Decreto eodem amicabili specificatas praefato Mco Będorski Principali suo adjudicatas et pro Termino hodierno per praedictos Hollandos eidem Mco Manifestantis (?) Principali solvi injunctas ab eisem Hollandis levare et percipere de levatis, et de perceptis quietare.

Verum quoniam recensiti Hollandi pro Termino hodierno non comparuerunt, Summas praetactas persolvere renuerunt, imo Decreto eidem in toto contravenerunt vigoremque ibidem interpositam succubuerunt; Proinde Manifestando (?) omnimodo in levatione Summarum praetactorum (?) diligentia onera (?) vero praefatorum Hollandorum in exsolutione eorundem (?) renitentia vigorisque (?) per Ipsos Sa...ictione solenne Manifestatur, Offerendo Mcum Principalem suum cum eisdem sibi comp... ... (?) actarum velle salvis salvandis ma... (?)

(-) Jozef Trawinski piorem trzymanym

Źródło: Wschowa Gr. 220, relacje/protokół, 1767-1769, s. 132v

Manifestacja (skarga urzędowa) Szlach. Józefa Trawińskiego w imieniu i z polecenia Wielm. Wawrzyńca Będorskiego podczaszego łomżyńskiego, przeciw Olędrom daleszyńskim. Zgodnie z oblatowaną w aktach (s. 125) ugodą Olędrzy zobowiązani byli wypłacić Będorskiemu pewne sumy, miała nastąpić dziś ich kwitacja wobec akt grodzkich wschowskich, jednak nie stawili się. Zatem Trawiński składa niniejszym skargę na Olędrów za wykroczenie (contraventio) przeciwko ustaleniom ugody. Dalej w księdze następują związane z tą sprawą oblaty: ugody z 1768 r. oraz przywileju z 1765 r.

1778 Infidelis Szlama Masko contra Mcum Rozdrazewski Manifestatur

Actum Grodzisci Feria Tertia in Crastino Festi Purificationis Beatissimae Virginis Mariae Die scilicet 3tia Mensis Februarii Anno Domini 1778vo

Infidelis Szlama Masko contra Magnificum Rozdrazewski Manifestatur

Ad Officium et Acta praesentia Advocatialia Civitatis Grodziscensis personaliter veniens Infidelis Szlama Masko Judaeus Grodziscensis hanc ad acta praesentia in et contra Magnificum Theophilum Rozdrazewski Bonorum Ptaszkowa Haeredem defert Manifestationem ex Eo.

Quia Idem Magnificus Rozdrazewski tempore tonsurae ovium, quodlibet vellus semi duobus florenis sibi Manifestanti prout Scriptum reversale in Anno 1776to in rem Manifestantis dato obloquitur divendidit, super quod Scriptum a Manifestante Summam Quindecem aureorum ad rationaliter levavit restans quoque Summa pro Festis Pentecosten ad exolvendum erat determinata, pro quo tempore Manifestans cum Summa in Moneta Pruthenica prout Scripto exaratum est advenit, ast idem Magnificus Rozdrazewski loco Monetae Pruthenicae, omnino Aurum justi ponderis a se quaerulante expetiebat, Manifestans si sibi aliquod tempus consenserit Aurum Ei adferre obtulit, et cum Manifestans cum Auro tertia die post Pentecosten advenit, Aurum Ei sat justi ponderis pro hac Lana numeravit, idem Magnificus Rozdrazewski hoc aurum noluit suscipere, adhuc majoris ponderis sibi adferre jussit, dein Manifestans expetiit sibi a Magnifico Rozdrazewski prolongationem Termini solutionis restantis Summae quousque retro non rediret de Civitate Zielona Gora.

Reversus itaque Manifestans in duabus Septimanis Aurum notabile et justi ponderis adhuc sibi concessum Eidem Mco Rozdrazewski juxta Declarationem attulit sed iterum Mcus Rozdrazewski aurum hoc noluit recipere, excusando se quod hanc Lanam Lesnae jam divendiderit, hoc audito Manifestans petiit ut Quindecem Aureos per se Mco Rozdrazewski in vim hujus Lanae datos habeat sibi restitutos, eandem restitutionem denegavit et ita Manifestans nil frustratus abire debuit, et licet toties tam per se personaliter, quam et per Literas Epistolares Illustris Magnifici Domini restitutionem sibi Summae Quindecem Aureorum ad rationem persolutae (?) Manifestans exposcebat, Is idem Mcus Rozdrazewski nullo modo hanc Summam restituere vult.

Ideo protestans respectu horum Manifestat offerendo se circa Protectionem Illustris Magnifici Domini sui eandem Summam una cum damnis de hac lana non acquisita emanantibus ac litis expensis vindicaturum Salvis de Jure Salvandis.

(-) [podpis w jidysz czekający na rozszyfrowanie]

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1770-1778, protokół, sygn. 1524, f. 515

Szlama Masko (=Szlomo Mośko?), Żyd z Grodziska, składa skargę na Wielmożnego Teofila Rozdrażewskiego, dziedzica Ptaszkowa. Ten w czasie strzyży owiec sprzedał Żydowi wełnę po 1,5 złotego od runa (vellus). Z sumy należnej Żyd zapłacił mu najpierw 15 dukatów, resztę miał uregulować na Zielone Świątki. Stawił się terminowo, zgodnie z ustaleniami pisemnymi przynosząc pieniądze w monecie pruskiej (talary?), jednak Rozdrażewski odmówił ich przyjęcia, żądając tylko złota "słusznej wagi" (justi ponderis). Żyd zjawił się więc na trzeci dzień ze złotem, Rozdrażewskiemu jednak nie spodobała się waga monet. Gdy po dwóch tygodniach Maśko przywiózł wreszcie z Zielonej Góry należność we właściwej monecie, Rozdrażewski oznajmił, że wełnę zdążył już sprzedać w Lesznie. Odmówił jednak zwrotu 15 dukatów. „Manifestujący” skarży się, że ani osobiste jego prośby, ani listy dziedzicznego pana Grodziska w tej sprawie nie odniosły skutku. Żąda zwrotu sumy wraz z wynagrodzeniem szkód oraz zwrotu kosztów procesowych.

Paleografia: w ostatnich kilku zdaniach skryba skrócił sobie słowo Manifestans do Mns.

1742 Manifestatio Praepositi contra successores Mfci Olewinski

Actum in Castro Calissiensi Feria II post Festum Sanctorum Omnium proxima Anno Domini 1742

Ad Officium et Acta praesentia Castrensia Calissiensia personaliter veniens Perillustris et Reverendissimus Vladislaus Walknowski Canonicus Cathedralis Posnanensis Praepositus Pogorzelensis, solennem coram eodem Officio et Actis praesentibus

in et contra

- M Mariannam de Grudzinskie primi olim Mgfci Thomae Olewinski, secundi ad praesens voti M Rochi Zbijewski subjudicidae Terrestris Posnanensis consortem seu invicem conjuges, Bonorum Pogorzela Olewinscianorum cum attinentiis quovis Juris titulo Possessores

- tum Christinam Olewinska olim MM Stanislai Olewinski et Annae Modlibowska conjugum filiam, M vero Michaelis Zielonacki vexiliferi Bielscensis consortem legitimam

- Generosas Constantiam de Dobrzyckie Gnosi Joannis Mankowski, Franciscam olim Gnosi Francisci Cielecki consortem derelictam viduam, Ludovicam Gnosi Szczytnicki consortes, sorores inter ipsas germanas Dobrzyckie, olim Gnosi Dobrzycki cum olim Gnosa Catharina Olewinska procreatas filias

- Magnificum Vladislaum pocillatorem Junivladislaviensem parentem, Antonium et Franciscam cum olim Mgfca Apolinaria (?) Olewinska procreatos filium et filiam Kolczynskie

- Generosos Michaelem Bielinski olim Gnosi Antonii Bielinski cum Gnosa Sophia Olewinska procreatum filium

- atque Sophiam Łęska olim Gnosi Josephi Łęski cum olim Gnosa Marianna Zakrzewska procreatam filiam, Gnosi vero Stanislai Korytowski consortem,

post sterili fata olim Mgfci Thomae Olewinski successores legitimos

infert manifestationem manifestatque? praesentibus idque ex eo.

Quia ipsi scientes peroptime quod census annui a summis infrascriptis binis.

- Prima quidem duorum millium fl. pol. per M olim N. actis Castrensibus Posnanensibus in Judiciis Castrensibus Posnanensibus causam Officii Feria II ... AD 1647,

- altera vero octingentorum fl. pol. per olim Generosum N. videlicet per anteriores Bonorum oppidi Pogorzela et aliorum eo pertinentium Haeredes Ecclesiae in oppido eodem Pogorzela situatae sive Xenodochio ejus ex censu annuae Inscriptionis

- tum quoque summa trecentorum plus vel minus fl. pol. Testamento per Magnificum olim N. condito eidem Ecclesiae legata et assignata ac in reparationem Ecclesiae ejusdem disposita, Praepositos ejusdem Ecclesiae tam antecedaneos quam et se modernum quotannis concernere debeant,

attamen census eidem? tum et summam superscriptam testamento legatam tam olim Adm Rndo Russocki antecedaneo quam et sibi Manifestanti moderno Ecclesiae ejusdem Praeposito persolvere non curarunt, per quod Ecclesiae eidem sive Xenodochio ejus pensionem annualem detinuerunt.

Quapropter Manifestans de renitentia ipsorum persolutionis? subscriptorum censuum ac summae Testamento legatae sui vero Manifestantis in levandis censibus eisdem ab ultima quietatione retentis tum et summae praefatae testamento legatae una cum Provisionibus debitis? diligentia et promptitudine idque prout quotannis praemissa levare paratus erat ita et omni tempore levaturum se offert de quo iterum atque solenniter Manifestatur.

Ex actis Castrensibus Calissiensibus extractum.

(-) Paruszewski manu propria

Parafia Pogorzela, "Księga chrztów, ślubów i pogrzebów" 1674-1729, AAP sygn. PM 222/01, f. 253

Ks. Walknowski, proboszcz pogorzelski, manifestuje się przeciwko sukcesorom Wielm. Tomasza Olewińskiego o zaległe czynsze od dwóch sum, jak również o sumę „plus minus” 300 złp. na remont kościoła zapisaną przez Olewińskiego w testamencie.