1638 Obligatio census pro musicis super bonis Martini Berka

Obligatio census pro musicis super bonis Martini Berka

Coram spectabili domino advocato civitatis Costensis personaliter comparens honestus Martinus Berka lanius civis Costensis, sanus mente et corpore existens, libere ac manifeste in et super bonis suis omnibus mobilibus et immobilibus habitis et habendis, praecipue vero super domo sua propria hic in circulo fori civitatis Costensis inter famatorum Gregorii Kuth et Lucae Goraiewicz civium Costensium domos vicinaliter sita, inscripsit et in vim [s. 134] reemptionis obligavit quatuor florenos Polonicales census annui a summa capitali quinquaginta florenorum Polonicalium per providum olim Matthiam Rynarth plateae Kielczewko inclyti ac venerabilis capituli Posnaniensis fundi incolam pro musicis, qui circa votivas Scapularis feria quarta fieri sive absolvi solitas fidibus tibiisque canerent, testamentaria dispositione fundata et legata. Quem censum ad manus memoratorum musicorum pro quolibet festo Sacri Pentecosten ad eiusdem usque summae capitalis reemptionem solvere tenebitur.

Actum feria quarta post festum Inventionis Sanctae Crucis proxima anno quo supra [5 V 1638].

Or.: Kościan wójtowskie, Acta advocatialia civitatis Costensis, 1634-1663, indukta, sygn. 141, s. 133-134.

Marcin Berka rzeźnik kościański zapisuje na swych dobrach, szczególnie zaś na domu swym stojącym w rynku kościańskim między domami Grzegorza Kut i Łukasza Gorajewicza, czynsz roczny 4 złp. od sumy głównej 50 złp., legowanej testamentem przez Macieja Rynarta, mieszkańca ulicy Kiełczewko. Czynsz przeznaczony jest na opłacenie muzyków, którzy grają na lutniach i fletach w środy podczas wotywy szkaplerznej.

Legaty Rynarta wspomniano w tym zapisie:

http://actacastrensia.blogspot.com/2014/08/1638-executores-testamenti-olim.html

1747? Życzenia Michała z Werbna Pawłowskiego

Sławetni Panowie Mieszczanie i Obywatele Lwóweccy!

Luboć nie tak dawno zaczętego roku przyszłego przychodzi mi wszytkim Waszeciom powinszować, życząc aby ten nowo zaczęty rok był inkrementem¹ wszelkich pomyślnych fortun i sukcesów przy zdrowiu dobrym i życiu jak najdłuższym, wszytkiem Waszeciom życzę z dobrego mego affektu; nie tak jak przeszły, bo zawsze bywał w kłótniach i zazdrościach, i baśniach, ani do nabożeństwa nie applikujący się².

Że zaś mam sobie elektę od Waszeciów przysłaną na approbacją urzędów tak radzieckiego, tak i wójtowskiego, żeby z chwałą Pana Boga było i Waszeciom także z applikacją, żeby uczęszczali na nabożeństwo, to jest na mszą świętą Świętej Trójcy alias Literacką, ażeby wszyscy się schodzieli i radzi jej słuchali, aby uprosieła u Pana Boga ta Święta Trójca [!!] wszytkiem Waszeciom zdrowie dobre i od wszelkich impetycji³ chorób jako i powietrza miasto obronić raczyła i od swywoli z obrazą Pana Boga, która się znajduje, aby ogniem materialnym Pan Bóg nie karał za cielesne zbytki (co uchowaj Boże!).

Aby zaś miasto miało bydź bez rządcy, to nie widzę bydź zdolniejszego jako pana Zczynkoskiego: luboć inszy wiary, ale summnienia dobrego. Bo i przedtym bywał [s. 2], i dobry z siebie dawał przykład: że do kościoła uczęszczał, i drugich za sobą pociągał, azali i teras będzie chciał uczęszczać do kościoła na Literacką. Aby mu Pan Bóg dał instykt [!] Ducha Świętego, aby umiał rządzić miastem i w porzątku [!] chciał się kochać lepszym, aby to z chonorem [!] Pana Boga było i z ozdobą miasta wszytkiego.

Na urząd zaś wójtowski nie widzę bydź zdolniejszego, jako pana Franciszka Koronowicza. Lubo przy młodości swojej, ale i ten dobry z siebie daje przykład, że zawsze uczęszcza na mszę świętą Literacką. I o to proszę, aby ta msza święta nie zaginęła, i pobożnościom [!] wszytkiem Waszeciom zalecam, abyście na nią chcieli chodzić. Nie tak jak przedtym, że ledwo trzech albo czterech z Waszeciów przyszło, aż sami Ich Moście Księża śpiewali, jakom się sam napatrzył, posyłając po panów mieszczanów, aby do kościoła chcieli przyść. Co bierzmy przykład z Żydów, kiedy jak zawołają do bożnicy, z jakam idą ochotą, a my tylo z przymusem, ledwie że nas za łeb nie trzeba brać z domów.

Toteż się donosi Waszeciom wszytkiem, aby kiedy przyjdzie do obierania starszych piwowarów, aby chcieli wykonać ante omnia⁴ przysięgę sobie opisaną przez nas konsukcesorów⁵ przeszłego roku, którą macie Waszeć u siebie, ażeby się więcy piwa robić nie domyślali, tylo jak [s. 3] w wilkarze to jest w prawach macie Waszeć i to dobrego, nie złego; z pszenicy aby robić piwa, nie mieszając jęczmienia ani owsa, aby się sława piw lwóweckich powrócieła. Ci zaś panowie starsi piwowarowie, aby do siebie odbierali czopowe i szelężne juxta realitatem et fidelitatem⁶, a oni zaś aby dworowi oddawali według rejestrów pisanych, co będą powinni comprobare juramento supra realitatem⁷.

Ratione⁸ zaś młynka, który przez arędę [!] od Waszeciów chodzieł ni fallor⁹ za czterysta złotych, to teraz, aby chodzieł za dependencją¹⁰ dworu. Gdysz to jest wielkie oszukanie pana, bo w nocy kto chce mele, choć pomieszany słód, a konie nieszczeją, bo i zawarcia żadnego nie masz, którędy kto chce to może wyniść, nakradszy słodu, bo i ogrodzenia nie masz żadnego. A jeżeli też Waszeć chcecie, aby za dozorem Waszeciów chodzieł, to chcicie [!] uczynić lepszą dyspozycją, aby dziur nie było po młynku i żeby dach dać na niego; nie tak, jak teras [!] ad praesens¹¹ się znajduje, bo to i Waszeciów szkoda.

Miasto zaś Lwówek, zalecam, aby braki były ponaprawiane i błoto uskrobane, bo mi się zda, że brukowe odbierają, jakoli też wiertlowe i od każdy ćwiertni po sześć groszy przekupni muszą dawać. Na co się te piniądze [!] obrócieły? Bo i mostów dobrych i bruków nie masz, ani dziur ponaprawianych; którędy kto chce może wyjechać i wjechać. Aby to zalecić panom mieszczanom, aby chcieli [s. 4] drzewa przywieźć i pozagradzać; dziury, gdziekolwiek się takie znajdują, opatrzyć, ze dwu panów mieszczanów posławszy, żeby kominów rewizja była, i po górach słom, sian, grochowin, aby pozrucać kazać, żeby była ostrożność wszelka ognia. Jakoli też stróżom miejskim przykazać, którzy aby pod wiechami nie siedzieli, a pilny dozór na straży mieli koło kościoła farnego, jakoli też dworu i miasta; żeby złodziejów łapali i do wieży wtrącieli; żeby po nocach o pułnocy [!] nie chodzieli kraść. Reparacją wieżów zalecam, bo z nich ludzie uciekają złodzieje.

To też donoszę Waszeciom, żebyście się Waszeć nie chcieli ważyć po borach naszych wałęszać i lustrować lasów i borów, bo my mamy wielki deces¹² i szkodę przez Waszeciów. Bo powinniście zbierać leżące drzewo, a Waszeć ścinacie i dębom się dostaje za Obarami, gdzie i moja Brzostówka za Winną Górą wybiegać się nie może, bo mi powycinali dąbki młodociane.

Co z szczerego serca Waszeciom doniószszy [!], piszę się
na zawsze Waszeciów wszytkich życzliwy pan

(-) Michał z Werbna Pawłowski, mpp.

Or.: Akta miasta Lwówek, APP sygn. I 17, s. 1-4.

Opis WBC: „Życzenia Michała z Werbna Pawłowskiego, złożone miastu Lwówkowi z okazji Nowego Roku [1747?]. Przypomniano obowiązki mieszczan i niedociągnięcia administracyjne.”

¹ łac. wzrostem.

² łac. nie stosowny.

³ łac. napaści.

⁴ łac. przed wszystkim.

⁵ łac. współdziedziców.

⁶ łac. zgodnie z rzeczywistością.

⁷ łac. poprzeć przysięgą.

⁸ łac. w sprawie.

⁹ łac. jeśli się nie mylę.

¹⁰ łac. pod nadzorem.

¹¹ łac. obecnie.

¹² łac. ubytek.

1789 Sepultura ossium in ecclesia parochiali Radomicensi

Sepultura ossium in ecclesia parochiali Radomicensi.	Pochowanie kości w kościele radomickim.
Anno eodem 1789, die autem 23 mensis Martii post procuratam et obtentam ex illustrissimo ac reverendissimo officio Posnaniensi facultatem purgandi fornices ecclesiae parochialis Radomicensis et sepeliendi ossa ibidem processu solito decanali convocati fuere omnes sacerdotes totius decanatus ad instantiam perillustris magnifici domini Joannis de Strzęczno Tourno dapiferi Calissiensis, Ordinis Sancti Stanislai equitis, bonorum Radomicko ac aliorum haeredis, ejusdem ecclesiae collatoris benignissimi. Qui comparuerunt ferme omnes ac praeterea nonnulli ex adjacentibus decanatibus sacerdotes. Rogati fuere etiam religiosi admodum reverendi patres ordinis Cisterciensis de oppido Prement aliqui, itidem et patres quinque ex ordine S. Francisci Strictioris Observantiae, Reformati dicti, de oppido Osieczna in decanatu Smiglensi existentes.	Roku tegoż 1789, dnia zaś 23 marca, po uzyskaniu i odebraniu od najjaśniejszego i najprzewielebniejszego konsystorza poznańskiego zgody na oczyszczenie krypt kościoła parafialnego radomickiego i pochówek kości tamże, w postępowaniu zwyczajnym dekanalnym, zwołani zostali wszyscy kapłani całego dekanatu na prośbę prześwietnego wielmożnego pana Jana ze Strzęczna1 Turno stolnika kaliskiego, kawalera Orderu Św. Stanisława, dziedzica dóbr Radomicko i innych, najhojniejszego kolatora tego kościoła. Stawili się oni prawie wszyscy, a ponadto kilku kapłanów z sąsiednich dekanatów. Zaproszono też pobożnych przewielebnych: kilku ojców cystersów z miasteczka Przemęt oraz pięciu ojców z Zakonu św. Franciszka Ściślejszej Obserwancji, zwanych reformatami, z miasteczka Osieczna w dekanacie śmigielskim.
Qui ultimi Officium Defunctorum primi Nocturni cum Laudibus ac Missam de Requiem solemnem celebravere. Deinde idem Officium de more Catholico Romano continuatum fuit per nos sacerdotes saeculares, animarum pastores, quibus mixti fuere monachi Cistercienses cum patribus tribus Scholarum Piarum de oppido Rydzyna. Inter Missam Defunctorum per decanum loci solemniter celebratam habita fuit ad populum in praesentia domini concio polonica per patrem Reformatum concionatorem tunc ordinarium Polonicum Osiecznensem. Qua Missa solemni finita consuetus peragebatur conductus, circa cujus finem ante verba „Ego sum resurrectio et vita” dicta fuit ad Germanos hujus parochiae concio Germanica per religiosum admodum reverendum Agnellum Schirmer concionatorem ordinarium Germanorum in oppido Osieczna et extemporaneum maxime, ubique meritorium ac emeritissimum. Deinde, secundum praescriptum Ritualis devotio talis continuabatur in exportatione ossium circa tumbam expositorum, et reverenter per sacerdotes ac saeculares praesentes delatorum, atque cum aliis jam in sepulchro confecto depositis deinde sepultorum in coemeterio Radomicensi circa finem ecclesiae ad chorum ex parte Epistolae versus turrim.	Ci ostatni odprawili Oficjum za zmarłych pierwszego Nokturnu z Laudesami oraz Mszę Requiem. Następnie Oficjum to według zwyczaju rzymskokatolickiego kontynuowaliśmy my, kapłani świeccy, duszpasterze, z udziałem mnichów cystersów oraz trzech ojców pijarów z miasteczka Rydzyna2. Podczas Mszy za zmarłych, którą uroczyście odprawił dziekan miejsca, kazanie do ludu wygłosił po polsku w obecności dziedzica ojciec reformata, natenczas kaznodzieja zwyczajny polski w Osiecznej. Po Mszy nastąpił zwyczajowy kondukt3, przy końcu którego, przed słowami „Ja jestem zmartwychwstanie i życie”4 kazanie niemieckie do Niemców z tej parafii wygłosił pobożny przewielebny Agnellus Schirmer, kaznodzieja zwyczajny niemiecki w miasteczku Osieczna. Choć bez przygotowania, całe treściwe i godne najwyższej pochwały. Następnie, stosownie do przepisu Rytuału, w dalszej części nabożeństwa kości wystawione przy katafalku zostały z czcią przeniesione przez obecnych kapłanów i wiernych świeckich, i wraz z innymi już w przygotowanym grobie złożonymi pochowane na cmentarzu radomickim na skraju kościoła, przy chórze, po stronie Epistoły5, ku wieży.
Eleemosyna sumptu supra memorati domini collatoris sacerdotibus distribuebatur cum convivio largo et decenti in aula iisdem dato. Propter hanc largam misericordiam erga animas pias exercitam idem dominus praefatus centuplum in altera vita indubitanter recipiet a Deo Ter Optimo Maximo, qui mercedem promisit pro potu aquae frigidae. Ita optat infra scriptus ac sincerus sacerdos.	Na koszt wyżej wspomnianego pana kolatora rozdzielano kapłanom jałmużnę podczas wystawnego przyjęcia urządzonego dla nich we dworze. Za tę niezwykłą hojność wobec dusz pobożnych wspomniany ów pan w życiu przyszłym niewątpliwie stokroć więcej otrzyma6 od Boga Trzykroć Najlepszego Największego, który nagrodę przyobiecał za kubek świeżej wody7. Tego mu szczerze życzy niżej podpisany kapłan.
Sed quia improvide in purgatione fornicis ecclesiae absente sacerdote tumba exportata inde fuit, in qua totum corpus in junctura ossium forte et stabile, ornatum casula nondum totaliter attrita ac vestibus similibus cum calceis ferme novis in pedibus, fixum et durabile cum stupore intuentium tam sacerdotum quam saecularium adinveniebatur, hinc idem corpus olim admodum reverendi Adalberti Łaniecki parochi Radomicensis anno 1700 die 18 Aprilis in Domino pie defuncti (ut [s. 9] ex literis tumbae impressis cum imagine ejusdem sacerdotis appensa in pariete ecclesiae circa chorum ex parte Epistolae concordantiam habentibus bene cognitum fuit) in eadem fornice denuo in sacerdotum praesentia ac brevibus, tamen privatis, solitis peractis sacris caeremoniis, reconditum fuit, anno et die quibus supra.	Lecz jako że przy czyszczeniu krypty kościelnej pod nieobecność kapłana nieopatrznie wyniesiono stamtąd trumnę, do której zajrzawszy kapłani i świeccy ze zdumieniem ujrzeli dobrze zachowane zwłoki, w stawach mocne i stabilne, ubrane w ornat nie całkiem jeszcze zniszczony i szaty podobne, z butami prawie nowymi na nogach, przeto zwłoki te niegdy przewielebnego Wojciecha Łanieckiego proboszcza radomickiego, który pobożnie zasnął w Panu roku 1700 dnia 18 kwietnia (jak wyczytano z napisu umieszczonego na trumnie, co też potwierdza portret tego kapłana wiszący na ścianie kościoła, przy chórze, po stronie Epistoły), powtórnie złożono w tej krypcie, w obecności kapłanów, stosując krótkie, zwyczajne prywatne8 obrzędy, roku i dnia jak wyżej.
In quorum fidem manum appono propriam.	Na wiarę czego podpis swój składam.
(-) Valentinus Szydłowski decanus Smiglensis, parochus Morcoviensis, mp.	(-) Walenty Szydłowski dziekan śmigielski, proboszcz mórkowski, ręką własną.

Or.: Metrykalia parafii Radomicko, AAP sygn. PM 245/02, s. 8-9.

¹ Stręczno, Strączno – wieś niedaleko Wałcza, wraz z pobliskim Chwiramem starodawna własność rodu Turnów.

² W szkole pijarów w Rydzynie kształcił się syn Jana Turno, Adam (1775-1851) (źródło: jego testament z 14 VI 1846).

³ odprowadzenie zwłok, eksportacja, egzekwie (exsequiae).

⁴ a więc po dotarciu na miejsce pochówku.

⁵ W kościele wyróżniano stronę Epistoły (prawą, patrząc z nawy na ołtarz) i Ewangelii (lewą). Nazwa stąd, że po odczytaniu/odśpiewaniu przez celebransa Epistoły (czytania) po prawej stronie ołtarza, ministrant przenosi mszał na lewą stronę, gdzie kapłan czyta/śpiewa Ewangelię (patrz film https://www.youtube.com/watch?v=TXMxqljPIWE – 9:10).

⁶ Por. Mt 19, 29.

⁷ Mt 10, 42.

⁸ prywatne – niepubliczne, pozbawione solenności. Stąd też terminy: chrzest prywatny (bo „z wody”, w domu) czy msza prywatna (cicha, bez śpiewu).

1800 Konsens biskupi na odprawienie mszy na ołtarzach przenośnych praesente corpore śp. wojewody

Ignatius comes Nałęcz de Małoszyn et Raczyno Raczynski

Dei et Apostolicae Sedis gratia episcopus Posnaniensis

ordinum Aquilae Rubrae et sancti Joannis Hierosolymitani eques

Petitioni pro parte illustris admodum reverendi Gaspari Szpetkowski praepositi congregationis sancti Philippi Nerei Gostinensis factae annuentes, succurrendoque in pio suffragio animae olim illustris magnifici Mycielski palatini Junivladislaviensis, prout semper salubris et sancta est cogitatio orare pro defunctis, praesente corpore praememorati vita functi illustris magnifici Mycielski, in oratorio congregationis Gostinensis super altaribus portatilibus exponendis missae sacrificia celebrandi, etiam cum vigiliis decantandis, authoritate qua fungimur facultatem dandam et concedendam esse duximus, prout damus et concedimus per praesentes. In quorum fidem etc.

Datum in cancellaria curiae episcopalis Posnaniensis die 28va mensis Maii anno Domini 1800.

(-) Wolicki auditor generalis Posnaniensis, mp.

(-) Casimirus Stefański [?] curiae episcopalis regens [?]

Or.: Święta Góra, Dokumenta Starożytne Kongregacyi Xięży Filippinów pod Gostyniem, sygn. A/5, s. 300.

Opis za WBC: Pozwolenie (konsens) biskupa poznańskiego Ignacego Raczyńskiego, wydane na prośbę ks. Kaspra Szpetkowskiego, prepozyta Kongregacji Filipinów ma Świętej Górze w Gostyniu, na odprawienie w krypcie kościoła przy trumnie ze zwłokami zmarłego w 1789 r. i pochowanego w Gostyniu wojewody inowrocławskiego Józefa Mycielskiego mszy św. żałobnych wraz ze śpiewanymi nieszporami przy ustawionych w tym celu ołtarzach przenośnych.

Komentarz Acta Castrensia: Dokument nie mówi o krypcie, lecz o oratorium, kaplicy klasztornej filipinów [por. wpis]. Zwłoki zmarłego 19 X 1789 we Wrocławiu Józefa Mycielskiego sprowadzono 28 X tegoż roku na Świętą Górę, gdzie aż do 10 VI 1800 spoczywały na katafalku we wspomnianej kaplicy, jak o tym świadczą Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniém ks. Kaspra Dominikowskiego (s. 243-244) oraz Cathalogus Nobilium in veteri et nova Ecclesia tituli Beatae Virginis Mariae Immaculate Conceptae et miraculis clarae in Sacro Monte Gostinensi sepultorum (s. 19-20). Konsens biskupi zezwala więc raczej na odprawianie licznych mszy (ponad jedną dozwoloną dziennie) na portatylach w kaplicy klasztornej w dniach poprzedzających pogrzeb (11 VI). Przy licznym napływie duchowieństwa nie każdy ksiądz miałby możliwość odprawienia mszy w kościele w dniu pogrzebu.

1749 Consensus celebrandi Missae Sacrificium in Oratorio Congregationis Gostinensis

Josephus comes de Werbno Pawłowski Dei et Apostolicae Sedis gratia episcopus Niochensis, in ecclesia cathedrali archidiaconus Pscevensis, vicarius in spiritualibus et officialis generalis Posnaniensis.

Universis et singulis quorum interest, intererit aut quomodolibet interesse poterit praesentibus significamus. Expositum nobis pro parte et ad instantiam congregationis oratorii sancti Philippi Nerei loci Gostinensis, qualiter cum ejusmodi sacri instituti presbyteri et congregatistae in animo quam majorem gloriae augem et devotionem regulis sui instituti conformem promovere proposuerint, hinc ne etiam valetudinarii ac infirmi ecclesiam adire non valentes suis debitis frustrentur officiis, nobis proinde supplicatum est, quatenus ipsis in oratorio immediate dictae congregationis Gostinensis ab ecclesia in situ distincto, decenter tamen extructo ac exornato, in quo alias meditationes spirituales peraguntur, sacro sancta missae sacrificia absolvendi facultatem dare et concedere dignaremur.

Nos ejusmodi supplicationi annuendo in praedicto oratorio congregationis sancti Philippi Nerei Gostinensis super altari decenter extructo et exornato, cereis candelis accensis, diebus ferialibus et festivis ad populum celebribus, exceptis tamen primae classis seu alias juxta dispositionem praepositi seu superioris toties dictae congregationis pro exigentia rei et devotionis, unum tantummodo missae sacrificium absolvere petentibus authoritate ordinaria, qua hac in parte fungimur, consensum nostrum impertimur. In quorum fidem etc.

Datum in cancellaria consistorii generalis Posnaniensis die prima Februarii 1749.

(-) Joannes Krall U. J. D., canonicus cathedralis Posnaniensis, judex surrogatus, mpp.

(-) Stephanus Skrzebowski apostolicus et consistorii generalis Posnaniensis notarius, mpp.

[in dorso] Consensus celebrandi missae sacrificium in oratorio congregationis Gostinensis.

Źródło: Święta Góra, Józef Pawłowski wikariusz i officjał poznański zezwala na odprawienie Mszy św. w oratorium poza kościołem Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri w Gostyniu, sygn. B/25.

Gostyńska kongregacja filipinów złożyła w konsystorzu poznańskim prośbę o zgodę na odprawianie mszy w klasztornej kaplicy (łac. oratorium), aby chorzy i słabi kapłani, którzy nie mogą przebyć długiej drogi do kościoła, mogli spełniać swoją posługę. Oficjał generalny poznański przychyla się do wniosku wskazując, by mszę odprawiać przy ołtarzu należycie zbudowanym i przyozdobionym, przy świecach woskowych. Można to czynić w dni powszednie jak i w święta, w które zwykło się odprawiać mszę dla ludu, z wyjątkiem świąt I klasy, chyba że przełożony (superior) zadecyduje inaczej. Codziennie można odprawić w kaplicy tylko jedną mszę.

1779 Instrument Redukcyi Mszów Świętych

Andreas Stanislaus Kostka Młodziejowski Dei et Apostolicae Sedis gratia episcopus Posnaniensis et Varsaviensis, supremus Regni cancellarius, Ordinum Aquilae Albae et Sancti Stanislai eques.

Universis et singulis quorum interest, intererit aut quomodolibet interesse poterit, significamus expositum nobis esse nomine et pro parte admodum reverendi Josephi Prazmowski praepositi Oratorii Sancti Philippi Nerei congregationis Gostinensis principalis recurrentis.

Quod praefatae congregationi:

- anno 1721 feria secunda post festum sancti Aegidii Abbatis in castro Posnaniensi inscripta sit summa trium millium florenorum in bonis Strzelcze cum onere absolvendi annuatim centum quinquaginta missas,

- anno vero 1756 sabbatho postridie festi sanctae Hedvigis in castro Posnaniensi summa quatuor millium florenorum in iisdem bonis cum onere absolvendi annuatim centum quatuor missas lectas et septem decem cantatas,

- anno 1754 feria secunda in vigilia festi Visitationis B. M. V. in Costen summa trium millium florenorum in synagoga Lesnensi cum onere absolvendi annuatim ad altarae [!] sanctae Barbarae septuaginta sex missas lectas et tres cantatas,

- anno 1723 die 17-a Martii summa duorum millium florenorum per Joannem Libowicz inscripta, in synagoga Lesnensi locata, cum onere absolvendi nonaginta duas missas lectas annuatim et duo anniversaria,

- anno 1684 feria secunda ante festum sanctae Margarethae in bonis Boianowo summa octo millium quingentorum sexaginta florenorum inscripta cum onere absolvendi annuatim tercentas duodecim missas lectas,

- anno 1731 feria secunda ante festum sancti Thomae Apostoli in bonis Swięciechowa summa quatuor millium florenorum cum onere absolvendi annuatim centum quinquaginta sex missas lectas et anniversarium unum, [s. 274]

- anno 1768 feria quinta ipso die festi Praesentationis Beatissimae coram actis proconsularibus Gostinensibus in oppido Gostyn summa mille florenorum cum onere absolvendi triginta qinque [!] missas per annum,

- anno 1742 feria secunda ante festum sancti Jacobi Apostoli in Costen per magnificum Koszutski in bonis Smogorzewo summa duorum millium florenorum inscripta cum onere absolvendi quinquaginta tres missas lectas et unum anniversarium per annum,

- anno 1724 feria tertia ante festum sancti Michaelis in castro Posnaniensi per generosam Constantiam Daleszyńska super bonis Mchy summa duorum millium florenorum cum onere absolvendi annuatim quinquaginta duas missas,

- anno 1696 feria secunda ante festum sancti Bartholomaei Apostoli in castro Posnaniensi per generosum Dzierzanowski in bonis Dzięczyno summa mille quingentorum florenorum cum onere absolvendi annuatim sexaginta missas.

Quia vero census annuus lege publica Regni diminutus est et praefatae congregationi tantum ex supradictis summis mille octoginta septem floreni proveniunt, qui numero mille quadringentarum novem missarum lectarum, viginti cantatarum et quatuor anniversariorum per annum absolvendorum non correspondent, humiliter nobis supplicavit, quatenus hac in parte de opportuno juris remedio providere dignaremur.

Nos, quibus facultas reducendi et moderandi onera missarum in ecclesiis dioecesis nostrae a Sancta Sede Apostolica die 2-da Januarii anno 1777 ad quinquennium concessa est, attento eo quod impositis obligationibus census mille octoginta et septem florenorum non correspondeat, authoritate Apostolica nobis concessa et delegata, praefatas obligationes reductioni sbiiciendas [!] esse duximus, ac ita ut abhinc congregatio Gostinensis quotannis tantum:

- quinquaginta tres missas lectas pro anima magnifici Koszutski,

- quadraginta sex missas lectas et duodecem cantatas [s. 275] pro fundatoribus,

- quadraginta septem missas lectas et tres cantatas ad altare sanctae Barbarae pro fundatoribus,

- viginti novem missas lectas et anniversaria duo pro anima Joannis Libowicz,

- centum quinquaginta missas lectas pro animabus fundatorum,

- sexaginta septem missas lectas et anniversarium unum pro animabus fundatorum,

- octodecem missas lectas pro animabus fundatorum,

- triginta duas missas lectas et anniversarium unum pro anima magnifici Koszutski,

- trigintas [!] quinque missas lectas pro animabus fundatorum,¹

- triginta quinque missas lectas pro anima generosae Constantiae Daleszyńska,

- et viginti sex missas lectas pro anima generosi Dzierzanowski

absolvere teneatur, reducimus et moderamus, ac pro reducto et moderato haberi volumus, atque ad absolvendas hujusmodi obligationes reductas et moderatas, supra dictam congregationem sub onere conscientiae obstringimus et obligamus, mandantes ut in sacristia tabella onerum per nos, sicut praefertur, reductorum et moderatorum describatur, et de illorum adimplemento tam nobis quam pro tempore existenti illustrissimo loci ordinario Posnaniensi et Varsaviensi nec non visitatori suo, toties quoties opus fuerit, ratio reddatur. In quorum fidem praesentes, manu nostra subscriptas, sigillo nostro communiri jussimus.

Datum Varsaviae die 5-ta Novembris 1779.

(-) Andreas Stanislaus episcopus.

(-) Ignatius Borakowski, curiae episcopalis regens [?]²

Or.: Święta Góra, Dokumenta Starożytne Kongregacyi Xięży Filippinów pod Gostyniem, sygn. A/5, s. 273-275.

Kop.: Święta Góra, Dopisy Do Rękopisma Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniem, sygn. A/11, s. 123-124, wpis CLXXI (skąd tytuł).

Wzmianka: Święta Góra, Zbiór Wiadomości o Swiętéj Górze pod Gostyniém..., sygn. A/11, s. 217.

Opis za WBC: Ordynacja (postanowienie) biskupa poznańskiego Andrzeja Stanisława Kostki Młodziejowskiego, wydana na prośbę prepozyta Kongregacji Oratorium Św. Filipa Neri na Świętej Górze w Gostyniu, ks. Józefa Prażmowskiego, w sprawie kanonicznego zwolnienia z odprawienia ponad połowy mszy św., jakie zobowiązani byli odprawić gostyńscy filipini z tytułu dziesięciu legatów otrzymanych w latach 168?–1768 na łączną sumę 31 060 złp, a zapisanych przez różnych benefaktorów na dobrach Bojanowo, Dzięczyna, Mchy, Smogorzewo, Strzelce, Święciechowa oraz na Synagodze leszczyńskiej, w związku z ustawowym obniżeniem w kraju wysokości czynszu rocznego (procentów od sumy kapitału) [z 7% do 3,5% - przyp. Acta Castrensia] i tym samym zmniejszeniem wpływów z tychże legatów do kwoty jedynie 1 087 złp rocznie.

¹ Dotyczy jakiegoś zapisu pominiętego przez skrybę w liście zobowiązań między zapisem z 1742 a zapisem z 1724 roku, zobowiązującego kongregację do odprawiania – jak wynika z kalkulacji – 319 mszy czytanych rocznie.

² cancellariae episcopalis registrator?