1730 Sipatio scopulorum

Actum feria quarta ipso die festi Translationis Sancti Stanislai Episcopi, die scilicet 27-ma mensis Septembris anno Domini 1730. 

Sipatio scopulorum fundos venerabilis capituli et civitatis praesentis distinguentium, ad futuram rei memoriam actis praesentibus connotata manuque magnifici granitialis Posnaniensis camerarii propria subscripta, per me vero notarium judicii praesentis sub forma veteri vidimus de verbo ad verbum fideliter descripta de tenore tali. 

"Ego infrascriptus granitialis Posnaniensis [s. 791] camerarius, 

insistendo decreto commissoriali Suae Regiae Majestatis inter venerabile capitulum Posnaniense et cives Posnanienses in fundo bonorum civitatis Posnaniensis lato, quo mediante sippatio scopulorum fundos venerabilis capituli et civitatis Posnaniensis distinguentium est injuncta, 

ad locum in eodem decreto commissoriali destinatum condescendi, 

inibidemque scopulum primum acialem penes fluvium Warta, inter meridium et origentem, ex opposito conventus et ecclesiae patruum bernardinorum jacentem, fundos venerabilis capituli Czartorya et civitatis Posnaniensis Stanisławowo alias Łacina nuncupatos distinguentem, fornicem muratum (in quo vitrei, carbones, lateres et vas figuli, in quo inscriptiones existunt, continentur) in se habentem, 

a quo sursum ascendendo ad montem intra meridiem et orientem, penes viam publicam ab ecclesia sancti Rochi ad oppidum Posnaniensem tendentem, penes piscinam antiquam a primo scopulo passibus septuaginta tribus distantem, secundum scopulum sippavi, 

a quo recte tendendo scopulum tertium inter meridiem et origentem jacentem, prope arborem quercineam, signa metalia, videlicet lateres, vitra, carbones in se habentem, passibus centum septemdecem, habita ratione monticulorum, a secundo scopulo distantem sippavi, 

quartum scopulum in horto versus arborem quercineam inter meridiem et origentem protensive transineundo [!], fornicem muratam in se habentem (in qua fornice continentur vitra, carbones), passibus centum decem a tertio scopulo distantem sippavi, 

quintum scopulum in fundis Glinki dictis recte transeundo, inter meridiem et origentem, passibus a quarto scopulo centum decem distantem, signa metallia, carbones, vitra, lateres in se habentem sippavi, 

sextum scopulum versus fundum dictum Glinki, inter meridiem et orientem, passibus a quinto scopulo centum quinquaginta distantem, signa metallia videlicet lateres signo crucis appositas, vitra, carbones habentem sippavi, 

septimum scopulum protensive eundo in loco recto a sexto scopulo passibus centum distantem, inter meridiem et orientem jacentem, signa metalia, lateres, carbones et vitra in se habentem sippavi, 

octavum scopulum pariter similes passus et positionem ac signa eadem metalia in se habentem sippavi, 

nonum scopulum pariter similes passus et positionem ac signa eadem metalia in se habentem sippavi, 

decimum scopulum penes faenificia jacentem, passibus centum a nono scopulo distantem, signa metalia, lateres ad instar crucis positas, vitra, carbones in se habentem sippavi, 

undecimum scopulum versus faenificia, penes lapides magnos distinctim jacentes, signa metalia videlicet lateres, vitra, [s. 792] carbones habentes, passibus centum a decimo distantem sippavi, 

duodecimum scopulum in agro inter meridiem et origentem jacentem, centum viginti passus ab undecimo distantem, signa metalia videlicet lateres signo crucis positas, carbones, vitra habentem sippavi, 

deinde ab eodem scopulo ad origentem tendendo, ultimos scopulos duos, unum parientem [!] venerabilis capituli, alterum civitatis Posnaniensis demonstrantes, aciales, penes viam publicam a bonis Zegrze ad molendinum sancti Joannis tendentem, penes foveam jacentes, signa metalia in se, videlicet lateres signo crucis positas, carbones, vitra tum vasa figuli, in quibus inscriptiones papireae continentur, habentes, praecipue scopulum civitatensem lapidem magnum in vertice habentem sippavi. 

(-) Josephus Malczewski camerarius granitialis Posnaniensis, manu propria." 

Or.: Poznań szafarskie, Liber actorum iudicii dispensatorialis civitatis SRMtis Posnaniae, 1708-1731, APP Akta miasta Poznania sygn. I 692, k. 790. 

Komornik graniczny poznański, działając stosownie do postanowień królewskiego dekretu komisyjnego, przeprowadza czynność usypania 14 kopców granicznych między gruntami kapituły poznańskiej a gruntami miasta Poznania. Wewnątrz pierwszego i ostatniego kopca umieszczono naczynia gliniane zawierające dokumenty.

1660 Quietat Dnus Albertus Smaga H. Kasprową

Quietat dominus Albertus Smaga honestam Kasprową	Pan Wojciech Smaga kwituje uczciwą Kasprową
Actum feria tertia post dominicam Laetare proxima [9 III] 1660.	Zdziałano we wtorek po niedzieli Laetare roku 1660.
Nobilis Albertus Smaga, vocato ad se officio advocatiali Gostinensi, sedens in cubili domus suae, nam corpore languidus et infirmus existens, sanus tamen mente et rationis bonae compos, timens tamen sibi horam mortis, qua nihil certius est sed hora ipsius incerta, deliberato animo coram famatis Valentino Sztybura advocato pro tunc Gostinensi, Simone Kęsik, Bartholomaeo Milczan scabinis et Valentino Kobuszewski meque Joanne Walewicz notario Gostinensi palam et verbis expressis recognovit prout praesentibus recognoscit.	Szlachetny Wojciech Smaga, przywoławszy do siebie urząd wójtowski gostyński, siedząc w sypialni domu swego, na ciele wprawdzie bezsilnym i chorym będąc, zdrów jednak na umyśle i świadom na rozumie, lękający się jednak godziny śmierci, nad którą nic pewniejszego, lecz [sama] godzina jej niepewna, rozważywszy w duchu przed sławetnymi Walentym Sztyburą wójtem natenczas gostyńskim, Szymonem Kęsikiem, Bartłomiejem Milczanem ławnikami i Walentym Kobuszewskim oraz mną, Janem Walewiczem pisarzem gostyńskim, otwarcie i wyraźnymi słowy zeznał, jako niniejszym zeznawa.
Quia de manibus honestae Annae Kasprowa, olim famati Gaspari aurificis viduae relictae, summam mille ducentorum florenorum mutui liquidique debiti realiter et effectualiter levavit. Quam summam praefatam eidem Annae in summa necessitate existenti mutuo dederat, eamque summam praefata Anna Kasprowa coram actis advocatialibus Gostinensibus in bonis suis omnibus quoquo modo vocitatis circa Gostin anno millesimo sexcentesimo quinquagesimo quinto die sabbathi post festum Assumptionis Beatissimae Mariae Virginis [21 VIII] inscripserat, obligaverat et assecuraverat.	Iż z rąk uczciwej Anny Kasprowej, niegdy sławetnego Kaspra złotnika wdowy pozostałej, sumę 1200 złotych pożyczonego i pewnego długu prawdziwie i skutecznie podniósł. Którą to sumę rzeczoną tejże Annie w naglącej potrzebie będącej pożyczył, a sumę tę rzeczona Anna Kasprowa przed aktami wójtowskimi gostyńskimi na dobrach swych wszelkich, jakby się one nie zwały, pod Gostyniem, roku 1655 w sobotę po święcie Wniebowstąpienia NMP zapisała była, zobowiązała i zabezpieczyła.
De qua nunc summa iam percepta idem dominus Albertus Smaga eandem Annam Kasprowa quietavit quietatque actum per praesentem temporibus perpetuis, recognoscendo nihil ex eadem summa supra expressa penes eandem Kasprowa restare et remanere, sed totaliter eandem obligationem seu inscriptionem in anno praefato factam idem dominus Smaga cassavit, annihilavit, mortificavit actum per praesentem prout cassat, annihilat et mortificat in perpetuum, praefatamque viduam liberam facit prout fecit actum per praesentem.	Z której to teraz sumy odebrania tenże pan Wojciech Smaga tę to Annę Kasprową skwitował i kwituje aktem niniejszym po wieczne czasy, zeznając iż nic z tejże sumy wyżej wyrażonej u tejże Kasprowej nie brakuje i nie zostawa, lecz w pełni zobowiązanie to czyli zapis w roku rzeczonym wykonany tenże pan Smaga skasował, unieważnił i zniszczył aktem niniejszym, jako kasuje, unieważnia i niszczy na wieki, rzeczoną zaś wdowę wolną puszcza, jako puścił aktem niniejszym.

Or.: Gostyń, Acta advocatialia Gostinensia, 1659-1679, sygn. I/42, indukta, s. 6.

Przykład kwitacji zeznanej wyjątkowo nie w miejscu posiedzeń ławy, lecz w mieszkaniu zeznającego.

1663 Translatio summae florenorum centum altaristae Depositionis Christi de Cruce ex agro Lokiewicza in ulesinam Gadowskiego seu cantoris

Novus scabinatus sequitur

sub famatis Simone Motłoch advocato, Martino Ianyszka, Gregorio Karas, Ioanne Rembanski organario, Valentino Sztybura, Iosepho Mizgała et Stephano Feckowicz scabinis, feria sexta post festum sancti Martini proxima [16 XI] in praetorio anno Domini M. DC. LX. III. iuratis.

Translatio summae florenorum centum altaristae Depositionis Christi de Cruce ex agro Lokiewicza in ulesinam Gadowskiego seu cantoris.

Actum feria tertia ipso festo sanctae Barbarae Virginis et Martyris [4 XII] 1663.

Coram officio actisque advocatialibus Gostinensibus famati Simonis Motłoch advocati, Martini Janyszka subdelegati et aliorum scabinorum personaliter comparentes famatus Joannes Gadowski civis Gostinensis, ecclesiarum in Gostin cantor, ipse per se, honesta vero Sophia consors ipsius legitima per eundem maritum suum tanquam tutorem coniugalem, ambo in simul et quilibet eorum coniugum seorsive in praesentia etiam admodum reverendi domini Alberti Staniewski altaris Depositionis Christi de Cruce in aedibus Beatissimae Mariae Virginis extra Gostin altaristae sani mentibus ac corporibus existentes recognoverunt.

Quia summam florenorum centum pro urgenti sua necessitate a famato Joanne Lokiewicz cive Gostinensi levaverunt et perceperunt. Quae summa per honestam olim Hedvigim Heyduczka de Maiori Strzelcze altari praedicto donata est et in agro płossa dicto praememorati domini Joannis Lokiewicz, eundo ad aedes Beatissimae Virginis Mariae inter płossas famatorum Gregorii Gano et Simonis Motłoch de anno Domini millesimo sexcentesimo quadragesimo nono feria sexta post dominicam Misericordiae proxima [23 IV 1649] actis advocatialibus inscripta et assecurata erat.

Eandem itaque summam praesenti actu saepe dictus Joannes Lokiewicz cum consensu reverendi domini altaristae transfert et transfundit in bona praedictorum coniugum. Quam iidem coniuges exnunc in omnibus bonis suis mobilibus et immobilibus, in domo videlicet in circulo fori, in ulesina cum prato inter ulesinas Josephi Więckowicz et Gregorii Gano eundo ad oppidum Crobia secus viam, et in horto versus novas valvas existentibus, cum censu annuo florenorum septem annuatim post dominicam Resurrectionis Domini proxima solvendo inscripserunt, obligaverunt et assecuraverunt, prout actum per praesentem in vim reemptionis inscribunt, obligant et assecurant ad totalem eiusdem summae cum censu in alia bona munda translationem, dominum autem Joannem Lokiewicz de [s. 52] summa praedicta cum censu is idem reverendus dominus altarista quitetat temporibus perpetuis.

Quod maioris roboris gratia actis est insertum et susceptum.

Or.: Gostyń, Acta advocatialia Gostinensia, 1659-1679, sygn. I/42, indukta, s. 51-52.

Jan Gadowski mieszczanin gostyński, kantor kościołów w Gostyniu, wraz z żoną Zofią, w przytomności i za zgodą ks. Wojciecha Staniewskiego, altarysty ołtarza Złożenia z Krzyża w kościele NMP pod Gostyniem (obecnie Święta Góra), przenoszą sumę 100 zł z roli Jana Lokiewicza mieszczanina gostyńskiego na swoje dobra.

Gadowscy odebrali od Jana Lokiewicza sumę 100 złp. Te 100 zł w 1649 r. zapisała na ów ołtarz Jadwiga Hejduczka ze Strzelec Wielkich. Wówczas odebrał je (jako wyderkaf) Lokiewicz, a płatność czynszu altaryście i zwrot sumy zabezpieczył na swojej roli zwanej płosą, położonej przy drodze do kościoła NMP między płosami mieszczan Grzegorza Gano i Szymona Motłocha. Teraz obowiązek płacenia czynszu od tej sumy (w wysokości 7 zł rocznie) przejmują Gadowscy, zabezpieczając to na swym domu w rynku gostyńskim, na ulesinie z łąką między ulesinami Józefa Więckowicza i Grzegorza Gano przy drodze do Krobi oraz na ogrodzie położonym ku Nowym Wrotom (Valva Nova) w Gostyniu.

1547 In Aduocatia Pisdren Dotis Ro

In advocatia Pisdrensi dotis reformatio

Veniens nobilis Joannes Jezewski advocatus Pisdrensis non compulsus etc. in et super tota et integra medietate advocatiae suae Pisdrensis, in totis curia, domo, allodio, predio, piscina ante curiam, in totis peccoribus, peccudibus et suppellectili domestica, medietate predii et agrorum omnium, silvarum, pratorum, fluvii, lacuum, piscatorum et generaliter omnium et singularum attinentiarum, et in alia quoque domo in civitate Pisdrensi existente, necnon in omnibus et singulis predictorum bonorum et aliorum omnium bonorum utilitatibus, proventibus, censibus, foralibus quibusvis, exactionibus et obventionibus universis, nihil excipiendo, cum omni jure, dominio et proprietate, prout solus tenet, habet et possidet, et quantum ad totam et integram medietatem advocatiae prefatae omnium rerum pertinet,

ducentas marcas peccuniarum monete et numeri Polonicalis dono et ratione dotis amoreque coniugali in eam ductus, nobili Catherine Dokowska consorti suae legittimae dedit, donavit et iuxta terris consuetudinem dono et ratione dotis, ut prefertur, resignavit sub approbatione tamen aut consensu Sacre Maiestatis Regiae tum denique in eam vim et ea conditione, quod post mortem prefatae Catherinae summa prefata ducentarum marcarum super ipsum Joannem si diutius vixerit, aut post mortem eius super filium Adamum et filiam [s. 3] Hedvigim eorum redire debet et devolvi pleno jure, nulla prescriptione terrestri obstante, per ipsam Catherinam etc.

Or.: Pyzdry Z. 18, rezygnacje/indukta, 1547-1589, k. 2v-3.

Dworzaczek:

Grodzkie i ziemskie > Pyzdry > Część 2

5 (Pyzdry 31) 1547

Nob. Jan Jeżewski wójt pyzderski na połowie swojego wójtostwa Pyzdry z przyległ. zapis. 200 grzywien tyt. posagu żonie swojej nob. Katarzynie Dokowskiej z warunkiem, że po śmierci wyż. wspomn. Katarzyny te 200 grzywien na tegoż Jana, o ile żyć będzie, a po jego śmierci na syna Adama i córkę Jadwigę przez tąże Katarzynę zrezygnowane będą (f. 2v)

1747? Życzenia Michała z Werbna Pawłowskiego

Sławetni Panowie Mieszczanie i Obywatele Lwóweccy!

Luboć nie tak dawno zaczętego roku przyszłego przychodzi mi wszytkim Waszeciom powinszować, życząc aby ten nowo zaczęty rok był inkrementem¹ wszelkich pomyślnych fortun i sukcesów przy zdrowiu dobrym i życiu jak najdłuższym, wszytkiem Waszeciom życzę z dobrego mego affektu; nie tak jak przeszły, bo zawsze bywał w kłótniach i zazdrościach, i baśniach, ani do nabożeństwa nie applikujący się².

Że zaś mam sobie elektę od Waszeciów przysłaną na approbacją urzędów tak radzieckiego, tak i wójtowskiego, żeby z chwałą Pana Boga było i Waszeciom także z applikacją, żeby uczęszczali na nabożeństwo, to jest na mszą świętą Świętej Trójcy alias Literacką, ażeby wszyscy się schodzieli i radzi jej słuchali, aby uprosieła u Pana Boga ta Święta Trójca [!!] wszytkiem Waszeciom zdrowie dobre i od wszelkich impetycji³ chorób jako i powietrza miasto obronić raczyła i od swywoli z obrazą Pana Boga, która się znajduje, aby ogniem materialnym Pan Bóg nie karał za cielesne zbytki (co uchowaj Boże!).

Aby zaś miasto miało bydź bez rządcy, to nie widzę bydź zdolniejszego jako pana Zczynkoskiego: luboć inszy wiary, ale summnienia dobrego. Bo i przedtym bywał [s. 2], i dobry z siebie dawał przykład: że do kościoła uczęszczał, i drugich za sobą pociągał, azali i teras będzie chciał uczęszczać do kościoła na Literacką. Aby mu Pan Bóg dał instykt [!] Ducha Świętego, aby umiał rządzić miastem i w porzątku [!] chciał się kochać lepszym, aby to z chonorem [!] Pana Boga było i z ozdobą miasta wszytkiego.

Na urząd zaś wójtowski nie widzę bydź zdolniejszego, jako pana Franciszka Koronowicza. Lubo przy młodości swojej, ale i ten dobry z siebie daje przykład, że zawsze uczęszcza na mszę świętą Literacką. I o to proszę, aby ta msza święta nie zaginęła, i pobożnościom [!] wszytkiem Waszeciom zalecam, abyście na nią chcieli chodzić. Nie tak jak przedtym, że ledwo trzech albo czterech z Waszeciów przyszło, aż sami Ich Moście Księża śpiewali, jakom się sam napatrzył, posyłając po panów mieszczanów, aby do kościoła chcieli przyść. Co bierzmy przykład z Żydów, kiedy jak zawołają do bożnicy, z jakam idą ochotą, a my tylo z przymusem, ledwie że nas za łeb nie trzeba brać z domów.

Toteż się donosi Waszeciom wszytkiem, aby kiedy przyjdzie do obierania starszych piwowarów, aby chcieli wykonać ante omnia⁴ przysięgę sobie opisaną przez nas konsukcesorów⁵ przeszłego roku, którą macie Waszeć u siebie, ażeby się więcy piwa robić nie domyślali, tylo jak [s. 3] w wilkarze to jest w prawach macie Waszeć i to dobrego, nie złego; z pszenicy aby robić piwa, nie mieszając jęczmienia ani owsa, aby się sława piw lwóweckich powrócieła. Ci zaś panowie starsi piwowarowie, aby do siebie odbierali czopowe i szelężne juxta realitatem et fidelitatem⁶, a oni zaś aby dworowi oddawali według rejestrów pisanych, co będą powinni comprobare juramento supra realitatem⁷.

Ratione⁸ zaś młynka, który przez arędę [!] od Waszeciów chodzieł ni fallor⁹ za czterysta złotych, to teraz, aby chodzieł za dependencją¹⁰ dworu. Gdysz to jest wielkie oszukanie pana, bo w nocy kto chce mele, choć pomieszany słód, a konie nieszczeją, bo i zawarcia żadnego nie masz, którędy kto chce to może wyniść, nakradszy słodu, bo i ogrodzenia nie masz żadnego. A jeżeli też Waszeć chcecie, aby za dozorem Waszeciów chodzieł, to chcicie [!] uczynić lepszą dyspozycją, aby dziur nie było po młynku i żeby dach dać na niego; nie tak, jak teras [!] ad praesens¹¹ się znajduje, bo to i Waszeciów szkoda.

Miasto zaś Lwówek, zalecam, aby braki były ponaprawiane i błoto uskrobane, bo mi się zda, że brukowe odbierają, jakoli też wiertlowe i od każdy ćwiertni po sześć groszy przekupni muszą dawać. Na co się te piniądze [!] obrócieły? Bo i mostów dobrych i bruków nie masz, ani dziur ponaprawianych; którędy kto chce może wyjechać i wjechać. Aby to zalecić panom mieszczanom, aby chcieli [s. 4] drzewa przywieźć i pozagradzać; dziury, gdziekolwiek się takie znajdują, opatrzyć, ze dwu panów mieszczanów posławszy, żeby kominów rewizja była, i po górach słom, sian, grochowin, aby pozrucać kazać, żeby była ostrożność wszelka ognia. Jakoli też stróżom miejskim przykazać, którzy aby pod wiechami nie siedzieli, a pilny dozór na straży mieli koło kościoła farnego, jakoli też dworu i miasta; żeby złodziejów łapali i do wieży wtrącieli; żeby po nocach o pułnocy [!] nie chodzieli kraść. Reparacją wieżów zalecam, bo z nich ludzie uciekają złodzieje.

To też donoszę Waszeciom, żebyście się Waszeć nie chcieli ważyć po borach naszych wałęszać i lustrować lasów i borów, bo my mamy wielki deces¹² i szkodę przez Waszeciów. Bo powinniście zbierać leżące drzewo, a Waszeć ścinacie i dębom się dostaje za Obarami, gdzie i moja Brzostówka za Winną Górą wybiegać się nie może, bo mi powycinali dąbki młodociane.

Co z szczerego serca Waszeciom doniószszy [!], piszę się
na zawsze Waszeciów wszytkich życzliwy pan

(-) Michał z Werbna Pawłowski, mpp.

Or.: Akta miasta Lwówek, APP sygn. I 17, s. 1-4.

Opis WBC: „Życzenia Michała z Werbna Pawłowskiego, złożone miastu Lwówkowi z okazji Nowego Roku [1747?]. Przypomniano obowiązki mieszczan i niedociągnięcia administracyjne.”

¹ łac. wzrostem.

² łac. nie stosowny.

³ łac. napaści.

⁴ łac. przed wszystkim.

⁵ łac. współdziedziców.

⁶ łac. zgodnie z rzeczywistością.

⁷ łac. poprzeć przysięgą.

⁸ łac. w sprawie.

⁹ łac. jeśli się nie mylę.

¹⁰ łac. pod nadzorem.

¹¹ łac. obecnie.

¹² łac. ubytek.

1668 Submissio Honesti Alberti Kędziorka

Novus consulatus et acta sub famatis Ioanne Zielony proconsule, Martino Ianyszka, Ioanne Lokiewicz, Martino Gospodarek et Stephano Fecek consulibus anno 1668 in crastino sancti Lucae Evangelistae 19 mensis Octobris post votivum sacrum in praetorio iuratis.	Nowa rada i nowe akta pod sławetnymi Janem Zielonym burmistrzem, Marcinem Janyszka, Janem Lokiewicz, Marcinem Gospodarek i Stefanem Fecek rajcami roku 1668 nazajutrz po św. Łukaszu Ewangeliście 19 października po mszy wotywnej na ratuszu zaprzysiężonymi.1
Submissio honesti Alberti Kędziorka.	Zobowiązanie uczciwego Wojciecha Kędziorki.
Actum fertia tertia ante festum sanctorum Simonis et Iudae Apostolorum [23 X] 1668.	Zdziałano we wtorek przed świętem św. Szymona i Judy Apostołów [23 X] 1668.
Coram officio consulari Gostinensi ac in praesentia famatorum Joannis Zielony proconsulis, Martini Janyszka, Joannis Lokiewicz et Martini Gospodarek consulum personaliter comparens honestus Albertus Kędziorka lanio civisque Gostinensis sanus per omnia existens, deliberato animo, palam, publice instantiam fecit pro consorte sua Regina in carcere pro tunc [s. 359] per duas septimanas iam existente, qui per expressum recognovit.	Przed urzędem radzieckim gostyńskim i przed oblicznością sławetnych Jana Zielonego burmistrza, Marcina Janyszki, Jana Lokiewicza i Marcina Gospodarka, rajców, osobiście stanąwszy uczciwy Wojciech Kędziorka rzeźnik i mieszczanin gostyński zupełnie zdrów będąc, po namyśle, otwarcie i jawnie złożył wniosek w sprawie żony swej Reginy w więzieniu natenczas od dwóch tygodni trzymanej i wyraźnie zeznał.
Quia se submittit pro eadem consorte summam, quae verificabitur, honesto Blasio tabernatori in Ruda pro sale eidem Kędziorczyney concredito persolvere, ita ut dum et quando idem honestus Blasius tabernator advenerit et coram officio summam suam per testes aut per juramentum comprobaverit, tunc se submittit idem suprascriptus Albertus Kędziorka maritus pro eadem consorte sua ad praesens in carcere detenta per rathas eidem Blasio tabernatori soluturum et in domo sua in circulo fori existente obligaturum. Quae submissio maioris fidei gratia ad acta suscepta est.	Iż zobowiązuje się za swą żonę sumę, której wysokość zostanie potwierdzona, za sól tejże Kędziorczynie powierzoną, wypłacić uczciwemu Błażejowi karczmarzowi w Rudzie w ten sposób, że gdy tenże uczciwy Błażej karczmarz przybędzie i przed urzędem sumę swoją przez świadków lub przysięgą potwierdzi, tedy ów wyżej wymieniony Wojciech Kędziorka, mąż za żonę teraz w więzieniu trzymaną, zobowiąże się do ratalnej spłaty jej temuż Błażejowi karczmarzowi oraz zabezpieczy ją na domu swym stojącym w rynku. Które to zobowiązanie dla większej wiary przyjęto do akt.

Or.: Gostyń, Acta proconsule... 1636-1677, czystopis, sygn. I 22, s. 358-359.

¹ Zwyczajowy zapis o rozpoczęciu kadencji magistratu, bez związku z następującą stypulacją Kędziorki.

1704 Decretum in Stanislaum Ciepa

Actum feria 4ta post dominicam 3tiam [post] Pentecosten [4 VI] etc. 1704.

Decretum in Stanislaum Ciepa

Przed sąd sławetny burmistrzowski poniecki jako też potrzebny¹ wujtowski zupełnie zagajony obecnie pozwany staneł p. Stanisław Ciepa mieszczanin poniecki, na którego przełożył skargę najpierwiej leśny uskarżając się przed sądem tak burmistrzewskim jako i wujtowskim, że wielką szkodę czynił w lesie miejskim, gdy olszyny na raz siedm krzy wyciął, którą znaliazł na podwórzu jego, jednak p. Stanisława Ciepy przy domu nie zastał. Drugą skargę przełożył przeciwko jemu sługa mieski, że kiedy mu rozkazuje na straż, aby ją odprawił, jako i drugi mieszczanin, sługę mieskiego konfunduje i znieważa, słowa jemu nieuczciwe mówiąc, oprócz tego szkalując, że „Dioboł po tej straży, lepiej by ją diobli wzięli!”, gdysz to jednak rozkaz i wola wielmożnego Jmci dobrodzieja jest. Trzecia skarga przełożona od leśnego, że pomieniony pan Stanisław Ciepa krowy trzy paść każe w lesie mieskim [s. 497], gdy tylko jedną starą na zabicie paść wolno według prawa i postanowienia wszystkich rolników.

Przed sąd tedy pozwany pan Stanisław Ciepa, gdy jemu to wszystko proponował² i jego napominał: ażeby szkodę w lesie miejskim więcej czynić się nie ważył; 2do aby miejskiego, gdy mu na straż rozkazuje, nie konfundował; 3tio aby nie trzy krowy, ale tylko jedną według postanowienia rolników wszystkich w lesie mieskim paść kazał; 4to aby szkody tak w lesie, jako w łąkach albo w polu nie czynił, stojąc przed sądem tak burmistrzewskim jako i wujtowskim pana burmistrza oraz i wszystek urząd konfundować i znieważyć śmiał, mówiąc: „Mię jednego tylko widzicie, a drugich nie!”, gdzie zadał panu burmistrzowi, że czeladź jego bydłem jego wozem wozi olszynę, a po staremu jego nie widzą, „A mię o pięki, które na sobie do domu noszę, karać chcecie!”

Co p. burmistrzowi dowieść nie mógł, bo leśny wyznał i przysięgać na to był gotowy, {na} <że> pan burmistrz na swoją potrzebę albo do folwarku swego nie wyciął olszynę, ale dwie fóry słudze miejskiemu, a trzecią do chałupy pastuszy, onę nią ogrodzić, wycięto. Potym do pana burmistrza mówieł: „Dlatego Waść na mię następujesz, chcąc mię wygnać i wyrugować z Ponieca, ażebyś Waść mógł dostać tej pułkwarty roli. Ta to Waści jeszcze w oczy kole, pewnie ją Waść nie dostaniesz!”

Dla tych tedy ekscesów wyżej opisanych osądzony pan Stanisław Ciepa od sławetnego urzędu burmistrzewskiego i wujtowskiego niniejszym dekretem, aby ex nunc³ winny dał grzywien pięć, ratusz zasiadł⁴ i pana burmistrza przez czterech mieszczanów przeprosieł. In quantum⁵ by kiedykolwiek pomieniony Stanisław Ciepa w takich wykroczył ekscesach i więcej by się co takowego ważył, pod dwojaką podpadać będzie winnę, to jest grzewien dziesięć in praesentia officii⁶ płacić będzie.

Quod decretum pro jure suscepit.⁷

Or.: Akta miasta Poniec, Acta advocatialia Ponecensia, 1667-1706, indukta, sygn. I 44, s. 496-497.

¹ z potrzeby gajony, sprawowany na żądanie stron.
² przedstawiał (z łac.)
³ zaraz.
⁴ odbył karę więzienia.
⁵ w razie gdy.
⁶ w obecności urzędu.
⁷ Który to dekret [pozwany] przyjął.

1749 Calculatio cum ministris ecclesiae Sarnoviensis

Ad majorem Dei gloriam.	Na większą chwałę Bożą.
Anno Domini 1749, die 2 Maii coram perillustri domino Joanne Zakrzewski canonico cathedrali Posnaniensi, praeposito ecclesiae Sarnoviensis, facta est calculatio cum famatis ministris praefatae ecclesiae: Casimiro Sikora et Francisco Zarembowicz, in praesentia honoratorum Mathiae Sadzikowski proconsulis et Mathaei Niewitecki notarii civitatis Sarnoviensis. In qua calculatione a praefato praeposito plene quietati sunt pro anterioribus annis ad hanc usque diem inclusive. Residuae adhuc pecuniae manent in aerario ecclesiae seu carbona fl. pl. 22 dico viginti duo, gr. 26 dico viginti sex.	Roku Pańskiego 1749, dnia 2 maja przed prześwietnym księdzem Janem Zakrzewskim kanonikiem katedralnym poznańskim, prepozytem kościoła w Sarnowie, przeprowadzono rozliczenie ze sławetnymi sługami1 tegoż kościoła: Kazimierzem Sikorą i Franciszkiem Zarembowiczem, w obecności zacnie sławetnych Macieja Sadzikowskiego burmistrza i Mateusza Niewiteckiego pisarza miasta Sarnowy. Podczas tego rozliczenia wspomniany proboszcz skwitował ich za poprzednie lata aż do dziś włącznie. Reszta pieniędzy zostaje w kasie kościelnej: złotych polskich 22, słownie „dwadzieścia dwa”, groszy 26, słownie „dwadzieścia sześć”.
NB. Per triennium ante adventum praefati praepositi 3tia pars proventuum funebralium non cessit ecclesiae, proinde et exinde calculum non dederunt.	NB. Przez trzy lata przed przybyciem obecnego proboszcza trzecia część dochodów z pogrzebów nie przypadała kościołowi, dlatego [słudzy kościoła] nie rozliczyli się z niej.
(-) Joannes Wyssogotta Zakrzewski canonicus cathedralis Posnaniensis, parochus loci, mp. (-) Maciey Sadzikowski burmistrz sarnowski, mp. (-) Mateusz Niewitecki pisarz miasta Sarnowy, mp.	(-) Jan Wyssogotta Zakrzewski, kanonik katedralny poznański, proboszcz miejscowy, ręką własną. (-) Maciej Sadzikowski burmistrz sarnowski, ręką własną. (-) Mateusz Niewitecki pisarz miasta Sarnowy, ręką własną.
In locum supranominati famati Francisci Zarembowicz adoptatus in ministrum ecclesiae famatus Casimirus Sikorski civis Sarnoviensis solitumque praestitit juramentum in praesentia subscriptorum.	W miejsce wyżej wymienionego sławetnego Franciszka Zarembowicza jako sługa kościelny przyjęty został Kazimierz Sikorski, mieszczanin sarnowski. W obecności wyżej podpisanych złożył on zwyczajową przysięgę.

Or.: Parafia Sarnowa, Liber Copulatorum ab anno 1744, AAP sygn. PM 263/01, s. 251.

Rozliczenie służących kościelnych przez nowego proboszcza. Na tej samej stronie znajduje się też rota przysięgi innego sługi kościelnego z roku 1769 w języku polskim.

¹ Kościelny, trzymający też nadzór nad kasą kościelną. Zwany w źródłach różnie: minister ecclesiae, oeconomus ecclesiae, ecclesiasticus, aedituus, vitricus itp.

1786 Wleklinskiey sepultura

6 Januarii [1786] obiit spectabilis Catharina primo thoro Drozdzynska, secundo vero Wleklinska, spectabilis Adalberti Wleklinski proconsulis consors, annorum circiter sexaginta quinque, munitas sacramentis et ultima benedictione pro indulgentiis. Fuit in confraternitatibus: Sacratissimi Scapularis, Rosarii, sanctae Barbarae etc.	6 stycznia [1786] zmarła zacnie sławetna Katarzyna z pierwszego małżeństwa Drożdżyńska, z drugiego zaś Wleklińska, żona zacnie sławetnego Wojciecha Wleklińskiego burmistrza, lat około 65, opatrzona sakramentami i ostatnim błogosławieństwem dla uzyskania odpustów. Była w bractwach: Szkaplerza Świętego, Różańca, świętej Barbary i innych.
Devotissime finita vita temporali ad aeternam transiit, sepissime repetitis nominibus sanctissimis JESUS et Maria ac data benedictione exemplari suae derelictae proli nepotibusque singulis et in hoc a DEO Ter Optimo Maximo singulariter beatificata, quod duos filios genuerit religiosos, unum serafici ordinis sancti Francisci PP. Conventualium Bonaventuram, alterum Dionisium Scholarum Piarum praesbyteros, cum commendatione animae suae expiravit.	Wielce pobożnie swój żywot doczesny zamknąwszy, przeszła do życia wiecznego, bardzo często wymawiając najświętsze imiona Jezus i Maryja oraz błogosławiąc swe wzorowe dzieci i wnuki, sama tym przez Boga trzykroć najlepszego i największego szczególnie ubłogosławiona, że zrodziła dwóch synów zakonników, jednego Bonawenturę – księdza w serafickim zakonie franciszkanów konwentualnych, drugiego Dionizego – księdza u pijarów, podczas polecenia duszy1 oddała ducha.
Sepulta est /: honorificentissime a viro suo amabili, convocatis patribus Bernardinis conventus Cobylinensis uti syndico ejusdem et tertii ordinis existente :/ in fornice ecclesiae parochialis Crobensis.	Pochowana została /: z wielką solennością przez swego ukochanego męża, który zwołał ojców bernardynów z konwentu kobylińskiego jako ich syndyk i tercjarz :/ w krypcie kościoła parafialnego w Krobi.

Or.: Parafia Krobia, Liber metrices mortuorum, 1743-1787, AAP sygn. PM 140/04, s. 318.

¹ Polecenie duszy (łac. commendatio animae) – zbiór łacińskich modlitw przy konającym, rozpoczynający się litanią za konających. Prowadzący podówczas krobską księgę zmarłych zwraca niekiedy uwagę na poszczególne części tego obrzędu.

1675 Oblata lrarum salvi conductus pro pte spectabilis Hankiewicz servientium

Actum in castro Posnaniensi sabbatho post dominicam Laetare quadragesimalem proximo anno Domini millesimo sexcentesimo septuagesimo quinto.

Ad officium et acta praesentia castrensia Posnaniensia personaliter veniens honestus Stanislaus Kozłowski ministerialis Regni generalis officio notus, sanus existens, obtulit eidem officio ad acticandum et ingrossandum in acta sua literas salvi conductus illustrissimi et reverendissimi Andreae Olszowski Dei gratia archiepiscopi Gnesnensis infrascriptas, manu sigilloque suae illustrissimae celsitudinis propriis subscriptas et communitas, sanas, salvas et illaesas omnique prorsus suspitionis nota prout ex eis apparebat carentes, tenoris talis:

„Andreas Olszowski Dei gratia archiepiscopus Gnesnensis, legatus natus, Regni Poloniae et Magni Ducatus Lithuaniae primas primusque princeps.

Significamus praesentibus literis nostris quorum interest, universis et singulis muneris jurisque esse nostri primatialis, cum durante in longumque protracto moderno interregno ante coronationem et ob absentiam regiam exerceri regalia non possint, petentibus opem jurisque beneficia, pro jure nobis competenti impertiri. [s. 2]

Cum itaque expositum sit nobis nomine spectabilis Matthiae Haukiewicz proconsulis Posnaniensis ipsum in judiciis kapturalibus Posnaniensibus in causa et actione per instigatorem judicii eiusque delatorem generosum Dobrogostium Belędzki subiudicem terrestrem et judicem kapturalem Posnaniensem eidem spectabili proconsuli,

ratione quasi per ipsum temeraria praesumptione in contemptum judiciorum kapturalium et praenominati generosi delatoris, dum idem judicio kapturali assideret, familiae praetorianae in lapideam Bucina nuncupatam, ubi currus famatorum Nerlichow coniugum proprii, delatorem [?] vero, vigore obligationis et decretorum spectantium [?] exstabant super immissionis eorundemque curruum et aliorum praeparamentorum vi violenterque a famulis delatoris receptionis atque ad eundem citatum deductionis etc. instituta,

in contumaciam ipsius tam in anterioribus judiciis, videlicet sub actu feria secunda in crastino festi sanctorum Simonis et Judae Apostolorum anno proxime praeterito millesimo sexcentesimo septuagesimo quarto [29 X 1674], in poena bannitionis perpetuae, quam etiam subsequentibus judiciis feria secunda post festum sancti Andreae Apostoli anno eodem [3 XII 1674], in approbatione eiusdem poenae condemnatum et publicatum esse.

Postulatumque a nobis nomine eiusdem spectabilis Hakiewicz etc. ut ipsi authoritate nostra primatiali per literas salvi conductus, prout de jure, subveniremus. Cui postulationi nos [s. 3] facile annuendo legibusque Regni inhaerendo easdem salvi conductus nostri literas dandas esse duximus damusque praesentibus ad decursum trium mensium, nisi interea coronatio serenissimi regis electi Joannis tertii subsecuta fuerit, ex tunc enim valor praesentium cessaret.

Quibus quidem literis salvi conductus fretus ac munitus, toto secure et absque perhorrescentia quarumvis personarum ubique locorum in Regno dominiisve eiusdem et in civitate Posnaniensi versari, negotia sua quaevis licita et honesta peragere, actus juridicos exercere atque coram quibusvis judiciis et officiis comparere et respondere poterunt [!], personis bonisque ipsius salvis et immunibus, ita tamen ut se paccate gerat, beneficioque harum literarum non abutatur, atque cum parte adversa jure agat et experiatur.

Quod et ad notitiam omnium quorum interest, praesertim vero magistratuum et officiorum judiciorumque Regni nominatim kapturalium deducendo requirimus, ut hasce salvi conductus literas ad acta publica suscipi publicarique faciant, nec a quopiam vim inferri dicto proconsuli permittant, iuxta praescriptum legum publicarum et sub poenis in violatores literarum salvi conductus sancitis.

In cuius rei fidem praesentes manu nostra subscriptas, sigillo quoque nostro muniri iussimus.

Datum Skiernieviciis die vigesima secunda mensis Marcii anno Domini millesimo sexcentesimo septuagesimo [s. 4] quinto.

(-) Andreas Olszowski archiepiscopus Gnesnensis.

Locus sigilli suae illustrissimae celsitudinis.”

Quas quidem literas praeinsertas suprapraefatus ministerialis offerens se die hodierna actu descripta in quatuor partibus fori civitatis praesentis Posnaniensis in frequentia multorum hominum varii status, sexus et conditionis existentium alta, clara, sonorosa, intelligibilique voce sua publicasse, proclamasse et ad notitiam omnium deduxisse attestatus est.

Quarum quidem literarum originale idem offerens ad se recepit et de recepto officium praesens quitavit quietatque praesentibus.

Ex actis castrensibus Posnaniensibus extractum.

(-) Jerzykowski, mp.

[in dorso] Oblata literarum salvi conductus pro parte spectabilis Haukiewicz servientium. Od JMX Olszowskiego arcybiskupa gniezn. 1675. In causa Nerlicha.

Źródło: Poznań, Dokumenty miasta Poznania, Ekstrakt z akt grodzkich poznańskich, oblaty listu żelaznego wydanego w 1675.III.22 w Skierniewicach przez Andrzeja..., APP sygn. D 517, s. 1-4.

Opis z WBC: Ekstrakt z akt grodzkich poznańskich oblaty listu żelaznego wydanego w 1675.III.22 w Skierniewicach przez Andrzeja Olszowskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski dla burmistrza miasta Poznania, w związku z pozwaniem go przed sądy kapturowe o zatrzymanie ruchomości Nerlichów, i z powodu nieobecności króla i niemożności odbycia sądów przed koronacją.

1541 Ab heredibus Mylczan civitati Posnaniensi in villa Wynari hereditatem resignatio

Nos consules civitatis Posnanie significamus tenore presentium quibus expedit universis.

Quia coram juditio bannito ville nostre Vynary cui Mathias Scholtis viceadvocatus, Paulus Obrosłek, Michael Barbin et Joannes Mykula scabini iuridice presidebant, constitutus personaliter providus Michael Barbin tanquam plenipotens tutor Michaelis Mylczan et Barbara eiusdem Michaelis Mylczan consors legitima, sani per omnia sponte, nullo eos compellente resignaverunt hereditatem ipsius Michaelis Mylczan in villa Vynary in arie [?] penes viam Naramowska dictam et penes Nicolai Myszlo sitam cum omni iure, dominio et proprietate, prout solus eandem hereditatem tenuit, habuit et possedit, nichil iuris, dominii et proprietatis sibi suisque successoribus in eadem hereditate reservando, civitati Poznaniensi et ipsius legittimis successoribus tenendam, habendam, possidendam.

Quam resignationem famatus Leonardus Cracker consul civilis dispensator acceptavit. Ad quam quidem resignationem honesti Stanislaus et Leonardus praefati Michaelis Mylczan filii personaliter astantes ultro consenserunt. Harum quibus sigillum civitatis nostre est appensum testimonio litterarum.

Actum feria quinta in crastino festi sancti Mathei [22 IX] proxima, anno Domini millesimo quingentesimo quadragesimo primo.

Źródło: Poznań, Dokumenty miasta Poznania, Rajcy miasta Poznania poświadczają, iż w sądzie wiejskim w Winiarach, w którym zasiadali: Maciej Scholtis..., APP sygn. D 317.

Opis z WBC: Rajcy miasta Poznania poświadczają, iż w sądzie wiejskim w Winiarach, w którym zasiadali: Maciej Scholtis landwójt (viceadvocatus), Paweł Obrosłek, Michał Barbin i Jan Mykuła ławnicy - Michał Mylczan i jego żona Barbara sprzedali miastu Poznaniowi dziedzictwo swoje w Winiarach. Rezygnację tę w imieniu miasta przyjął rajca Leonard Cracker jako szafarz miejski.

1624 SRMtas contractum oppidanorum Pobiedziscensium approbat

[przed 29 I 1625]
Ad officium praesens proconsulare oppidi Pobiedziska veniens personaliter famatus Petrus rotifex Gaydzik civis Pobiedziscensis obtulit ad ingrossandum in acta officii praesentis litteras Sacrae Regiae Mayestatis domini nunc clementissimi sanas, salvas et omni suspicionis carentes, quarum litterarum est tenor talis:	Przed urząd niniejszy burmistrzowski miasteczka Pobiedziska przyszedłszy osobiście sławetny Piotr kołodziej Gajdzik mieszczanin pobiedziski przyniósł do wciągnięcia w akta niniejszego urzędu pismo Jego Królewskiej Mości miłościwie nam panującego zupełne, nietknięte i pozbawione wszelkich podejrzeń, którego to pisma osnowa brzmi tak:
„Sigismundus III Dei gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Rusiae, Prusiae, Masoviae, Samogietiae [!], Livoniae nec non Sueciorum, Gottorum, Vandalorum hereditarius rex.	„Zygmunt III z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi, Inflant, jak również dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów.
Significamus praesentibus litteris nostris quibus interest, universis et singulis, exhibitas nobis fuisse litteras papyreas manibus venerabilis Bartholomei de Pobiedzisko Gaydzikowic ecclesie collegiatae Kielcensis viccarii perpetui et famatorum Andreae Kłopocky consulis et Alberti Gwizdka notarii oppidanorum Pobiedziscensium subscriptas ac sigillis ab utrinque obsignatas, sanas, salvas, illesas omnique suspicionis nota carentes, continentes in se fundacionem ducentorum florenorum Polonicalium pro necessitate et usu eiusdem oppidi Pobiedziscensis et subimpressionem eorundem oppidanorum eandem summam recipientium.	Oznajmiamy niniejszym pismem naszym, wszystkim i każdemu, kogo to dotyczy, iż okazano nam dokument papierowy, rękoma czcigodnego Bartłomieja z Pobiedzisk Gajdzikowica, wieczystego wikariusza kościoła kolegiackiego w Kielcach oraz sławetnych Andrzeja Kłopockiego rajcy i Wojciecha Gwizdka pisarza, mieszczan pobiedziskich podpisany oraz obojgiem pieczęci opatrzony, zupełny, nietknięty, nieuszkodzony i pozbawiony wszelkich podejrzeń, zawierający fundację 200 złotych polskich na potrzebę i użytek tegoż miasteczka Pobiedziska oraz podpisy tychże mieszczan ową sumę przyjmujących.
Supplicatumque nobis est ut easdem authoritate authoritate [!] nostra Regia confirmare et approbare dignaremur, donationem venerabilis Bartholomei de Pobiedzisko Gaydzikowic ecclesiae Kielcensis viccarii perpetui ducentorum florenorum in fundos certos una cum censu temporibus perpetuis secundum libitum eius inscriptis [!], ut de hoc obligatio seu contractus super eosdem ducentos florenos ac censu ferie sextae ante dominicam Conductus Paschae anno 1623 latius testatur.	Poproszono nas również, byśmy powagą naszą królewską raczyli potwierdzić i zatwierdzić ten dokument, [mianowicie] darowiznę czcigodnego Bartłomieja z Pobiedzisk Gajdzikowica wikariusza wieczystego kościoła kieleckiego 200 złotych, zapisanych na pewnych gruntach wraz z czynszem na wieczne czasy według jego upodobania, jak o tym szerzej głosi zobowiązanie czyli kontrakt opiewający na kwotę tych 200 złotych i czynsz z piątku przed Niedzielą Przewodnią roku 16231.
Nos itaque praenominatus Sigismundus rex praeinsertas litteras cum omnibus earum punctis, clausulis et articulis ac conditionibus confirmandas et approbandas esse duximus confirmamusque et approbamus praesentibus litteris nostris vimque et robur perpetuae firmitatis obtinere debere volumus. In cuius rei fidem praesentes manu nostra suscriptas sigillo Regni communiri mandavimus.	My zatem, wyżej wspomniany król Zygmunt, załączony dokument wraz z wszystkimi jego punktami, klauzulami i częściami oraz warunkami uznaliśmy za godny potwierdzenia i zatwierdzenia, jak i też potwierdzamy i zatwierdzamy go niniejszym pismem naszym. Chcemy też, by uzyskał wieczystą moc prawną. Zaś dla większej wiary pismo niniejsze ręką naszą podpisane rozkazaliśmy opatrzyć pieczęcią Królestwa.
Datum Warsowiae die XIII mensis Martii anno Domini M D C XXIV, regnorum nostrorum Poloniae XXXVII, Sueciae XXX.	Wydano w Warszawie dnia 13 marca roku Pańskiego 1624, panowania naszego w Polsce roku 37, w Szwecji 30.
(-) Sigismundus rex.”	(-) Zygmunt król.”
Quam approbationem SRM famatus Petrus rotifex inscribi et acticari petiit.	Sławetny Piotr kołodziej poprosił, by to zatwierdzenie JKM wpisano i wciągnięto do akt.

Źródło: Pobiedziska, Księga radziecka, 1596-1636, sygn. I/11, czystopis, s. 147 (regest na s. 11).

Regest: Zygmunt Trzeci X. Bartłomieja Gaydzikowicza daną summę miastu approbuje, ktorą podał do approbacyi Piotr Kołodzi.

¹ Kontrakt umieszczono w tejże księdze na s. 138-141.

1738 Ingrossatio decreti per perillem et rndmum Byszewski commissarium lati

Actum feria quinta ante festum sancti Andreae Apostoli anno Domini 1738.

Ingrossatio decreti per perillustrem et reverendissimum Byszewski commissarium lati.

Ad officium et acta praesentia advocatialia Crobensia personaliter veniens famatus Josephus Kajerski civis Crobensis obtulit eidem officio inferius subscripto ad acticandum et in acta praesentia ingrossandum decretum, cujus tenor de verbo ad verbum sequitur estque talis.

„Actum in curia arcis Crobensis feria secunda post dominicam Laetare [s. 640] Quadragesimalem [16 III] anno Domini millesimo septingentesimo vigesimo secundo.

Inter partes superius specificatas in termino hodierno ex limitatione [...]perna legitime incidenti ad controversias superius nominatas, quoniam ex una parte civitas indulsit juramento famato Kajerski quoad primum debitum mille florenorum ad ecclesiam Mokronoviensem, illud eadem civitas pro proprio id agnoscit, solvet, praeviis [?] a perillustri praeposito Mokronoviensi pro hoc mille documentis et jurepetendi.

Ad reliqua debita, quae fuerant juramento comprobanda et quae sunt per superius factum decretum sine omni juramento ex realibus documentis agnita, ex una parte, quoniam famatus Kajerski erat circa comprobationem juratoriam ambiguus, ex altera parte, civitate ipsi juramentum indulgente,

omnia debita juramento comprobanda et realiter agnita in se recepit famatus Kajerski per se solvendo, excepto sub numero 4to debito „u JMci Xiędza Czekalskiego komendarza krobskiego złotych dwieście”, item sub numero 6to „u JMci Xiędza Woyciecha Czekalskiego natenczas kaznodzieie krobskiego a teraźnieyszego dolskiego talerów bitych 50 dico pięćdziesiąt facit florenos czterysta Polonicalis monetae".

Quae duo debita civitas in se recepit et componere de modo exolutorio vel summae inscriptionis cum creditoribus debebit provisione pariter a 300 florenis cum originali summa do Pempowa solvet eadem civitas.

Reliqua omnia debita ut superius exolvenda erunt per famatum Kajerski, cui civitas ob majorem concordiam quidquid debet civitati contributionis hibernalis et ducillaris in hanc diem indulsit et in post dat illi libertatem duorum annorum a die hodierna computando a contributione tam hibernali quam ducillari.

Seque mutue in praesentia mei partes ab utrinque quietant in libris advocatialibus, quibus perpetuum ab utrinque indicitur silentium sub poena confiscationis bonorum, inarestationis et incarcerationis quarumcunque contravenientium personarum.

(-) Franciscus Byszewski canonicus Posnaniensis, aeconomus generalis bonorum mensae excellentissimi episcopi Posnaniensis, mp.

Centum viginti floreni sine ulteriori controversia, ut est in decreto, erunt solvendi per famatum Kajerski.

(-) Idem qui supra, mp.

Locus sigilli ejusdem perillustris et reverendissimi Byszewski gentilitii in rubro expressi.”

Źródło: Krobia, Księga wójtowska 1681-1755, sygn. I/11, czystopis, s. 639-640.

Józef Kajerski, mieszczanin krobski, przynosi do wciągnięcia w akta wójtowskie dekret wydany 16 marca 1722 r. przez komisarza ekonomii krobskiej, a ściślej (jak głosi podpis): Franciszka Byszewskiego kanonika poznańskiego, ekonoma generalnego dóbr stołu biskupiego Jego Ekscelencji biskupa poznańskiego. Sprawa dotyczy pewnej listy długów, z której miasto przyjęło na siebie obowiązek spłaty opisanych w dekrecie długów nr 1, 4 i 6, pozostałe ma spłacić Kajerski, za co miasto odwdzięcza mu się, darując mu zaległą hibernę i czopowe, zwalniając go też z obu tych podatków na okres dwóch lat.

1767 Spectabiles Herman et Zimmerman consules civitatis Lesnensis suis et totius magistratus Lesnensis nominibus magnifico Casimiro Sokolnicki scripta bina roborant

Actum in castro Wschovensi, feria sexta pridie festi sancti Petri in Vinculis, anno Domini millesimo septingentesimo sexagesimo septimo.

Spectabiles Samuel Ephraim bini nominis Herman et Joannes Samuel, itidem duorum nominum Zimmerman consules civitatis Lesnensis, uti et tanquam a toto magistratu et reliquis ordinibus ac universa communitate ejusdem civitatis Lesnensis specialiter ad actum praesentem delegati, suis et eorundem magistratus, ordinum et totius communitatis Lesnensis (pro quorum omnium ratihabitione et praesentis inscriptionis roboratoriae in toto acceptatione et approbatione in forma juris plenissima et vadio infra scripto cavent) nominibus, sani mentibus corporibusque existentes, recedendo etc. recognoverunt

atque se et praefatos magistratum, reliquos ordines dictamque communitatem civitatis Lesnensis suosque et eorum successores in et super bonis suis et quorum supra generaliter omnibus ac summis quibusvis pecuniariis habitis et habendis, magnifico Casimiro Sokolnicki et ejus successoribus inscripserunt et obligaverunt inscribuntque et obligant praesentibus.

Quia ipsi debebunt suaque cum posteritate tenebuntur scripta bina manualia et quidem primum in civitate Lesna, die decima Septembris, anno millesimo septingentesimo sexagesimo tertio, ratione summae triginta duorum millium ducentorum quinquaginta florenorum Polonicalium, alterum vero ibidem, in dicta civitate Lesna, die decima sexta Junii anno ad praesens currenti, respectu summae quadringentorum [s. 3] septuaginta novem aureorum Hungaricalium aliarumque rerum et conditionum ibidem expressorum confecta, manibus proconsulis, consulum, advocatorum, scabinorum et seniorum communitatis supratactae civitatis Lesnensis, in eisdem scriptis expressorum propriis subscripta, sigillis officiorum binis, videlicet consularis et scabinalis utraque communita, praelibato magnifico Casimiro Sokolnicki exhibita,

in toto et in parte, inque omnibus et singulis scriptorum eorundem contentis, punctis, clausulis, articulis, nexibus et ligamentis conditionibusque generaliter universis, tenere, complere, exequi ac inviolabiliter observare, idque sub vadio summis supra expressis, scriptis praeassertis comprehensis, correspondentibus.

Citati recognoscentes cum suo magistratu et reliquis ordinibus, totaque communitate civitatis Lesnensis hic coram officio praesenti sive judicio terrestri Wschovensi respondebunt peremptorie.

Ex protocollo castrensi Wschovensi extraditum. Szymanski mp. Lectum per Tarczynski.

[s. 6, in dorso] Spectabiles Herman et Zimmerman consules civitatis Lesnensis suis et totius magistratus Lesnensis nominibus magnifico Casimiro Sokolnicki scripta bina roborant. 1767.

Źródło: APP Akta miasta Leszno, sygn. I/269, s. 2-3 i 6

Roboracja (inscriptio roboratoria) w grodzie wschowskim dwóch zapisów (scripta manualia) dłużnych magistratu leszczyńskiego na rzecz wielmożnego Kazimierza Sokolnickiego: z 1763 roku na kwotę 32.250 zł polskich i z 1767 roku na kwotę 479 złotych węgierskich.

1749 Decretum inter excellentem et admodum reverendum Szuberski actorem ab una et spectabilem magistratum Lesnensem citatum ab altera partibus latum

Anno Domini millesimo septingentesimo quadragesimo nono, die vero Mercurii decima octava mensis Junii.

In publica causarum audientia illustrissimi et reverendissimi domini Josephi comitis de Werbno Pawłowski¹, Dei et Apostolicae Sedis gratia episcopi Niochensis, in ecclesia cathedrali archidiaconi Pscevensis, vicarii in spiritualibus et officialis generalis Posnaniensis comparens personaliter excellens et admodum reverendus M. Martinus Szuberski², philosophiae doctor, ecclesiae parochialis Zytovecensis curatus, uti et tanquam altaris Beatissimae Mariae ad Nives in ecclesia parochiali Costensi situati altarista, actor principalis, in termino ex literis citationis simplicis debite, ut a tergo apparebat, executis, provenienti, in diem hodiernam legitime incidenti, contra infrascriptos,

occasione denegatae exolutionis census a summa originali mille florenorum Polonicalium in et super lapidea Steierowska dicta inscripta provenientis, actorem concernentis, ab ultima quietatione retentis,

citatos proposuit, petens eosdem ad directam responsionem stringi, alias productis documentis literatoriis ut pote scriptis binis manualibus, uno in anno millesimo septingentesimo trigesimo quarto, altero vero de anno millesimo septingentesimo trigesimo quinto conscriptis, summam praefatam mille florenorum Polonicalium evincen(do) mediante decreto judicii praesentis sub die Mercurii decima quinta Decembris anno Domini millesimo septingentesimo quadragesimo quinto approbato, quibus inhaerendo dictos citatos ad solutionem census a praetacta summa mille florenorum Polonicalium juris mediis compelli debita cum instantia postulavit.

Praesente nobili Bartholomaeo Barent Sacrae Regiae Maiestatis secretario, spectabilium proconsulis ac consulum totiusque magistratus civitatis Lesnensis citatorum ex adverso principalium plenipotente, salvis etc. et protestando de indebita ad judicium praesens provocatione litisque expensarum causatione citra competentiam actionis causam praesentem praeventam esse in judicio Lesnensi, quo in judicio respectu potioritatis lapideae Sztejerow intercessit decretum [s. 45] locandorum variorum creditorum, inter quos etiam modernus actor cathegoriam suam promovit, dicente eandemque causam ad idem judicium Lesnensem ubi caepta est, ne confundantur jurisdictiones et salva sint jura civitatensia ad congeriem creditorum remitti exposcente et libertatem a termino flagitante.

Et illustrissimus ac reverendissimus dominus episcopus Niochensis et officialis generalis Posnaniensis supra memoratus pro tribunali sedens etc., auditis partium propositis et responsis eoque considerato, quod causa praesens sit praeventa in judicio civitatensi Lesnensi ibidemque decretum potioritatis lapideae Stejerow intercessit actorque modernus inter alios creditores cathegoriam suam respectu summae mille florenorum Polonicalium promovit, prout id decretis authenticis demonstratum est. Proinde suspensa adjudicatione censuum praetensorum causam eandem, ne confundantur jurisdictiones, ad idem judicium Lesnensem pro ulteriori resolutione remisit, et quatenus citati praetactam causam in spatio unius mensis resolvant, summamque praetensam uti ecclesiasticam praemissisque literis crydae et aliis servatis servandis solennitatibus erectam ac approbatam, prae aliis debitis et creditoribus praeferibiliorem adinveniant, decrevit, et ad eum effectum mandatum executivum cum termino sex dierum relaxavit et ex cancellaria extradere mandavit, prout etc.

Praesentibus perillustribus et reverendissimis Antonio Payszczewski, Constantino Marszewski, Joanne Woroniecki canonicis ecclesiae cathedralis Posnaniensis, meque Stephano Skrzebowski apostolico et consistorii generalis Posnaniensis actuario notario.

Ex actis consistorii generalis Posnaniensis extractum et sigillo praelibati illustrissimi ac reverendissimi domini episcopi Niochensis, vicarii in spiritualibus et officialis generalis Posnaniensis, communitum.

(-) Stephanus Skrzebowski apostolicus et consistorii generalis Posnaniensis notarius, mp.

[s. 46, in dorso] Decretum inter excellentem et admodum reverendum Szuberski actorem ab una et spectabilem magistratum Lesnensem citatum ab altera partibus latum. 1749no.


Źródło: Styer’sche Konkursakta - sprawa majątkowa, APP Akta miasta Leszno, sygn. I/304, s. 44-46

Dekret sądu konsystorskiego w sprawie między ks. Marcinem Szuberskim, proboszczem żytowieckim, jako powodem a magistratem leszczyńskim, jako pozwanym, reprezentowanym przez plenipotenta Bartłomieja Barenta, sekretarza JKMci. W sprawie o należny ks. Szuberskiemu czynsz od sumy 1000 zł z kamienicy Sztejerów w Lesznie, sąd odsyła sprawę do dalszego rozpatrzenia przed sądem leszczyńskim. Ma ona zostać rozstrzygnięta w ciągu miesiąca, a ks. Szuberski powinien – na ile to możliwe – uzyskać pierwszeństwo w kolejce wierzycieli do tej kamienicy.

¹ Józef z Werbna Pawłowski (1698-1759), oficjał poznański od 1745, biskup pomocniczy poznański od 1748.
² Marcin Szuberski, proboszcz żytowiecki 1729-1762 (Walenty Wojtyński, Elenchus seu series vita functorum curatorum ad ecclesiam Żytoviecensem existentium, quos descripsi ex libro metricarum propter memoriam, AAP sygn. PM 341/01, s. 3), tu zarazem altarysta NMP Śnieżnej w Kościanie.

1602 Arenda cellarii civilis

Arenda cellarii civilis.	Dzierżawa piwnicy miejskiej.
Actum in praetorio Calissiensi Sabbato Magno videlicet pridie festi solennis Paschae, anno Domini 1602, coram officio consulari.	Działo się w ratuszu kaliskim, w Wielką Sobotę czyli w przeddzień święta Wielkanocy, roku Pańskiego 1602, przed urzędem radzieckim.
Officium praesens consulare Calissiense, habito respectu obsequiorum famati Andreae Podgorski notarii civitatis Calissiensis, arendavit ipsi cum consorte ipsius Brigida et successoribus ipsorum cellarium civile cum testudine in atrio contento ad decursum unius anni pro decem marcis numeri et monetae Polonicalis in expiratione arendae persolvendis et de praeteriti anni eiusdem cellarii solutione praestita ipsum quietant et liberum pronunciant suo et subsequentium in eodem dignitatis gradu residentium nominibus.	Urząd niniejszy radziecki kaliski, mając na względzie służbę sławetnego Andrzeja Podgórskiego pisarza miejskiego kaliskiego, wydzierżawił mu, jego żonie Brygidzie oraz ich następcom piwnicę miejską z loszkiem [?] w przedsionku, na okres roku, za 10 grzywien liczby i monety polskiej, płatnych po upływie okresu dzierżawy. Kwitują go też [rajcy] z należności za piwnicę za poprzedni rok, w imieniu swoim i innych zasiadających równych im w godności ogłaszając go wolnym [od tego zobowiązania].

Źródło: Kalisz radziecka, 1590-1606, indukta, APP sygn. 10, s. 452

pro decem marc(is) – w zapisie użyto abrewiacji dla końcówki -(rum).

quietant et (...) pronunciant – zmiana liczby z pojedynczej na mnogą

1591 Electio novi consulatus

Electio novi consulatus

Electio seu deputatio novi officii consularis iuxta privilegium civitati Calissiensi concessum, fertia tertia festi sacratissimi Pachatis, anno domini millesimo quingentesimo nonagesimo primo, per generosum dominum Laurentium Belinski vicecapitaneum Calissiensem, ab illustri et magnifico d. domino Andrea a Bnin Opalenski supremo Regni marsalco, Maiorisque Poloniae generali Srzemensi Lezaiscensique etc. capitaneo, causa exequutionis negotii designati et deputati, in praesentia seniorum contuberniorum civitatis Calissiensis, ac aliorum hominum quam plurimorum, actum praesentem attentantium, more antiquitus servato, facta et expedita.

Ad istiusque officii munus obeundum, viri infrascripti, boni nominis et famae, iuramento corporali, ut iuris est praestito praefecti sunt.

In locum proconsulis, Stanislaus Nowinski pileator.

In locum consulum, Albertus Mady, Joannes Wesoły, Mathias Przybeła, Simon Czisowski, Joannes Wodtka.

Deinde vero praefati proconsul et consules feria quarta post festa Paschatis proxima, in praetorio residentes inherendo privilegiis civitatis huius et consuetudini antiquitus servatae, nomine salvatoris nostri Iesu Christi invocato viros infrascriptos, bene etc. virtute meritos spectateque probitatis advocatum et scabinos elegerunt.

In locum advocati, eximius d. Joannes Zemelius medicinae doctor.

In locum scabinorum, Albertus cuprifaber, Valentinus Badura, Andreas Rzepka, Venceslaus cultrifex, Joannes Rzekieczki, Stanislaus Zaleski, Sebastianus Papłowski.

Postmodumque feria quinta ibidem post festa Paschatis seniores contuberniorum civitatis infrascripti, deputati et electi sunt, ac iuramento corporali iuxta rotam in jure communi descriptam, fidem suam obstrinxerunt.

Pistorum, Adamus Koziczko, Stanislaus Babiczad [?].

Lanionum, Valentinus Kosmatka, Paulus Swieboda.

Institorum, Jacobus Głąb, Albertus Zaiączek.

Braseatorum, Albertus Chosczka, Blasius Dyska.

Sutorum, Joannes Dreczek, Albertus Ratay.

Pellionum, Joannes Winczentowic, Albertus Molenda. [s. 25]

Fabrorum, Petrus cultrifex, Albertus Klodawski.

Pileatorum, Mathias Srzemski, Albertus David.

Sartorum, Leonardus Mol, Laurentius Siekiera.

Pannitextorum, Adrianus Pierzchała, Paulus Spinało.

Frenificum, Paulus frenifex, Albertus Szaluia.

Doleatorum, Mathias doleator, Czurabka iunior.

Teletextorum, Andreas Kraus, Blasius Sleczek.

Figulorum, Mathias Klen, Albertus Płaczek.

Acta igitur officii noviter electi ordine infrascripto sequuntur.

Źródło: Kalisz radziecka, 1590-1606, indukta, APP sygn. 10, s. 24

Wawrzyniec Beliński (u Dworzaczka też: Bieliński), podstarości kaliski, mianuje radę, ławę oraz starszych cechowych miasta Kalisza.

1772 Renovatio electionis

Actum Grodzisci feria sexta infra octavas Sanctissimi Corporis Christi Domini die scilicet 19na mensis Junii anno Domini 1772do.

Renovatio electionis.

Praesidente spectabili Josepho Zabicki

Consulibus spectabilibus Stanislao Bochynski, Laurentio Dygas, Paulo Maciejeski, Martino Brylski, Petro Stęszeski.

Advocato spectabili Andrea Chrząnski

Scabinis spectabilibus Josepho Żabicki sen(iore), Martino Barent, Adalberto Bochynski, Jacobo Szlawczynski, Adalberto Beyma, meque Nicolao Rybicki utriusque officii notario jurato.

Qui suprascripti spectabiles proconsul cum consulibus, advocatus cum scabinis suis juramenta sua in praesentia generosi Joannis Montwitz [?] Błazewicz commissarii bonorum Grodziska expleverunt.

Seniores Contuberniorum.

Braseatorum, spectabiles Valentinus Randecki et Joannes Bochynski

Lanionum, famati Vilhelmus Jounga et Valentinus Sobieroski

Sartorum, spectabiles Martinus Brylski et Antonius Gallewicz

Pellionum, Aegidius Maciejeski et Jacobus Kuraskiewicz

Sutorum, Josephus Kosikiewicz et Josephus Ekkiert

Ferrifabrorum, Joannes Margraff et Joannes Hanus

Doleatorum, Thomas Krolikiewicz et Joannes Szeync

Linitextorum, Antonius Rychterowicz et Paulus Molewicz

Figulorum, Mathias Łakomski et Valentinus Czaplicki

Rotificum, Simon Karaskiewicz et Josephus Szultz

Pistorum, Joannes Rymer et Joannes Grussman

Molitorum, Andreas Schenfelt et Joannes Frantcke

Instigatores: famati Thomas Laskoski et Jacobus Bochynski

Źródło: Grodzisk Wlkp., radziecka 1771-1780, sygn. 1525, f. 45

Nowy skład rady, ławy. Starsi cechowi.