1480 Sciborius de Llobodzicze quiettatur

Acta Siradie feria {secunda} <sexta> post festum Purificacionis [4 II] anno Domini millesimo quadringentesimo octuagesimo coram generoso Jacobo Crokosky etc.

Constitutus personaliter nobilis {Sciborius de Lobodzicze non compulsus etc. publice recognovit} Petrus de Balucz non compulsus etc. publice recognovit. Quia ei nobilis Sciborius de Lobodzicze solvit et satis fecit solucionem expedita pro viginti florenis et tribus florenis Hungaricalibus puri auri et justi ponderis, pro quibus quidem viginti et tres [!] florenos [!!] ipse nobilis Sciborius fideiusserat pro magnifico domino Przedboro olim de Conyeczpole, tenutario in Schadek, prenominato nobili Petro de Balucz, et iam pro prefatis viginti et tribus florenis librum castri Siradiensis perpetualiter mortificavit.

Or.: Sieradz grodzkie, Acta castrensia Siradiensia, 1479-1481, pierwopis, AGAD sygn. 21, s. 126.

N. Piotr z Bałucza [par. Borzyszowice] kwituje N. Ścibora z Łobodzic [par. Małyń] z 23 złotych węgierskich, który o nie poręczył za MD. Przedbora z Koniecpola, tenutariusza szadkowskiego. Obie miejscowości w pow. szadkowskim, jednak wpis w księdze grodzkiej sieradzkiej.

1495 Obligatio molendini in Stolecz

[s. 73] Acta Siradie feria {secunda} sexta post dominicam Invocavit proxima [13 III] anno Domini millesimo quadringentesimo nonagesimo quinto coram generoso domino Mathia de Glowaczewycze tribuno maiori et capitaneo Siradiensi, presentibus ibidem generosis et nobilibus dominis Martino Aaron de Maiori Woyczycze judice commissario castri Siradiensis, Johanne Sczepanowsky burgrabio, Johanne Rowyensky de Woynczycze, Alberto Pstrokonysky.

[s. 78] Obligatio molendini in Stolecz

Constitutus personaliter nobilis Andreas de Moyaczevycze non compulsus etc. coram judicio publice recognovit. Quia suum molendinum in Stolecz, in quo sedet laboriosus Martinus molendinator, et duos mansos [s. 79] possessionatos, in quibus resident hii kmethones: Martinus in manso et Jacobus in manso, cum omni jure ac dominio, campis, agris, pratis, silvis, borris, gaiis, indaginibus, aquis, fluviis, fluminibus, piscinis, piscinulis, molendinis et eorum emolumentis, censibus, redditibus, honoribus, et generaliter cum omnibus et singulis utilitatibus quomodolibet ad prefatum molendinum et duos mansos spectantibus, nullis exclusis sive minoratis pro se aut suis successoribus legittimis, sed cum eo jure, dominio et proprietate, prout solus tenuit et habuit, nobili Nicolao Brodnyczsky de terra Vyelunensi in quinquaginta¹ marcis latorum medientium, quadraginta octo grossos marcam in quamlibet computando, et hoc racione dotis post nobilem Elenam filiam dicti {Andree} nobilis Andree, consortem vero nobilis Nicolai Brodnyczsky prefati modo et nomine obligatorio obligavit a festo Nativitate Domini ad aliud festum Nativitatis Domini <tenere et habere> usque ad plenam exolucionem prefate summe triginta marcarum juxta cursum et jus terrestre.

Et solus tanquam actor fideiussit pro varunk et elliberacione prefati molendini et duorum mansuum [!] a qualibet persona ipsum impediente, prout quelibet persona habet prescripcionem terrestrem. Et quia si aliquod damnum prefatus nobilis Nicolaus ex hoc habuerit, hoc damnum erit et debet prefati nobilis Andree {sine juramento co} ad simplicem ipsius nobilis Nicolai prefati assercionem sine juramento corporali. Et hic circa acta submisit se respondere ad primum terminum stare et quo terminum protrahet, eodem perdere debet.

Or.: Sieradz grodzkie, Acta castrensia Siradiensia, 1495-1497, pierwopis, AGAD sygn. 28, s. 78-79.

N. Andrzej z Mojaczewic [par. Burzenin] młyn swój w miejscowości Stolec, na którym siedzi młynarz Marcin, oraz dwa łany obsadzone, na których siedzą kmiecie Marcin i Jakub (po łanie), N. Mikołajowi Brodnickiemu z ziemi wieluńskiej w 50 (pierwotnie wpisano 30?) grzywien szerokich półgroszy tytułem posagu po N. Helenie córce swojej a żonie tegoż Mikołaja na rok zastawił.

¹ Wydrapano (?) triginta (patrz: formuła kończąca zdanie) i wpisano quinquaginta.

1495 Refformatio Lubienskiey

[s. 47] Acta Siradie feria secunda post dominicam Invocavit proxima [9 III] anno Domini millesimo quadringentesimo nonagesimo quinto {g} coram generoso domino Mathia de Glovaczevycze tribuno maiore et capitaneo Siradiensi, presentibus ibidem generosis et nobilibus Martino Aaron judice castri Siradiensis, Petro Bachczyczsky judice terre Siradiensis generali, Nicolao de Gomolyn notario terre Siradiensis, Alberto de Sdunska Volya, <Johanne Rovyensky de Voyoczycze, Johanne de Grabno>, {Albertus} Alberto de Pstrekonye et aliis quampluribus fide dignis.

[s. 50] Constituta personaliter nobilis Katherina de Vylczkow, consors olim nobilis Jacobi de eadem Vylczkow, non compulsa etc. coram judicio publice recognovit. Quia tenetur octuaginta marcas pecunie dotis post nobilem Grzymkam filiam suam legittimam nobili Jacobo de Lubna, in qua summa octuaginta marcarum debet tenere sortem hereditariam, que sibi cessit in eadem Vylczkow inter alias sorores, cum omni jure et dominio, campis, agris, pratis, silvis, gaiis, indaginibus etc., aquis, fluvis [!], fluminibus, piscinis, piscinulis, molendinis et eorum emolumentis, kmethonibus, ortulanis, tabernis, censibus, redditibus etc., nullis exclusis sive minoratis pro se aut suis legittimis successoribus, sed cum eo jure et dominio prout sola tenuit, prout eadem sors est in se distincta et [s. 51] [...]imitata [...]t lacius liber [...]nit [...]ivision[...]

Refformatio Lubienskiey

Constitutus personaliter nobilis Jacobus de Lubna Jaroslai non compulsus nec coactus etc. coram judicio publice recognovit ductus matrimoniali amore. Quia nobili Grzymka consorti sue legittime et filie nobilis Katherine Vylczkowska in et super medietate omnium bonorum suorum hereditariorum mobilium et immobilium, domo, curia, area, rerum domesticarum, que sibi debet [...¹] cedere ex divisione cum fratre suo germano, cum omni jure et dominio, campis, agris, pratis, silvis, gaiis, indaginibus, rubetis, aquis, fluviis, fluminibus, piscinis, piscinulis, molendinis et eorum emolumentis, kmethonibus, ortulanis, tabernis, tabernatoribus, censibus, redditibus, laboriboribus [!], obvencionibus, inempcionibus et generaliter cum omnibus et singulis utilitatibus quomodolibet ad prefatas medietates pertinentibus, nullis exclusis sive minoratis pro se aut suis successoribus legittimis, sed cum eo jure, dominio et proprietate, cum quo solus tenuit et habuit, octuaginta marcas latorum medientium, quadraginta et octo grossos marcam in quamlibet computando, racione dotis et alias octoginta marcas similis pecunie racione dotalicii dedit, donavit, dotaliciavit, reformavit et effective inscripsit tenendum, habendum, possidendum, utifruendum etc. juxta cursum et jus terrestre.

Quam reformacionem nobilis Johannes Clonowsky <awnculus germanus> ab eadem nobili Grzmka [!] personaliter acceptavit. <Et hoc fecit cum consensu matris sue nobilis Anne, que personaliter stans huic reformacioni suprascripte consensit coram judicio.>

Constitutus personaliter nobilis Jacobus de Lubna Jaroslai non compulsus coram judicio publice recognovit. Quia ei nobilis Katherina consors olim nobilis Jacobi de Vylczkowo solvit et satisfecit pro viginti marcis pecunie dotis de eadem summa octuaginta marcarum, pro quibus ipsam quittat et pro sexaginta marcis librum in vigore reservat.

Or.: Sieradz grodzkie, Acta castrensia Siradiensia, 1495-1497, pierwopis, AGAD sygn. 28, s. 50-51.

Opis wg „Nobiles Siradienses”: Dnia 9 III 1495 r. Katarzyna, wdowa po Jakubie z Wilczkowa, wyznaczyła swej córce Grzymce 80 grzywien posagu. Mąż – Jakub z Łubnej Jarosławowej [Atlas Historyczny Polski: Łubna Jarosłaj par. Wągłczów] – zapisał jej 160 grzywien na połowie dóbr. Zapis poświadczył Jan Klonowski, wuj rodzony Grzymki. (A. Szymczakowa, Nobiles Siradienses, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2011, s. 212).

¹ Wygląda jak znak wtrącenia na s. 47 po słowach Sdunska Volya.

1638 Tribunatus Calissiensis post mortem generosi olim Seraphini Głębocki generoso Joanni Wawrowski notario castrensi Calissiensi confertur

Tribunatus Calissiensis post mortem generosi olim Seraphini Głębocki generoso Joanni Wawrowski notario castrensi Calissiensi confertur.

Vladislaus IV Dei gratia Rex Poloniae etc. Significamus etc. Meretur singularis generosi Joannis Wawrowski notarii castrensis Calissiensis in obeundis functionibus [k. 150] sua dexteritas probataque in promovendis publici boni rationibus prudentia ac fervens de nobis bene merendi studium ut amplioribus functionibus eum condecoremus uberioremque exercendarum virtutum campum eidem praebeamus, vacantem itaque et ad dispositionem nostram post decessum generosi olim Seraphini Głembocki devolutum tribunatum Calissiensem eidem praefato generoso Joanni Wawrowski ut agnoscat nos praestantissimis ipsius animi ingeniique dotibus favere dandum et conferendum duximus damusque et conferimus praesentibus litteris nostris per ipsum ad extrema vitae tempora vel maioris alicuius dignitatis assecutionem cum omnibus praerogativis, immunitatibus et obventionibus gerendum et obtinendum.

Quod omnibus quorum interest, praesertim vero dignitariis, officialibus ac universae nobilitati palatinatus Calissiensis notum esse volentes eisdem mandamus ut eundem generosum Joannem Wawrowski pro vero et legitimo tribuno palatinatus Calissiensis habeant et agnoscant ipisque de loco juribus, praerogativis et immunitatibus antiquitus ad idem munus pertinentibus respondeant et responderi ab aliis curent, pro gratia nostra officiorumque suorum debito. In cuius rei fidem etc.

Datum Varsaviae die xxviii mensis Junii [k. 150v] anno Domini millesimo sexcentesimo trigesimo octavo, Regnorum nostrorum Poloniae et Sueciae VI anno.

(-) Wladislaus rex.

(-) Alexander Trzebienski decanus Sandomiriensis.

Or.: Metryka Koronna, Primum regestrum privilegiorum et inscriptionum cancellariae maioris -- ad relationem -- Petri Gembicki -- supremi cancellarii Regni, 1638, AGAD sygn. MK 183, k. 149v-150v.

Nadanie wakującego po śmierci G. Serafina Głębockiego wojstwa kaliskiego G. Janowi Wawrowskiemu pisarzowi grodzkiemu kaliskiemu.

1529 Obligacio in Krczonowicze

Obligacio in Krczonowicze

Constitutus personaliter nobilis Joannes Krczonowski ac uxor sua nobilis Anna, ambo manu coniuncta et indivisa, spontanee, sani existentes recognoverunt. Quia suam sortem molendini alias totalem medietatem molendini sui in villa Krczonowicze, cum omni iure, dominio, cum omnibus emolumentis, nullis exceptis, nobili Laurencio Osmolski de Osmolyno in quindecim marcis peccuniarum bonarum monete et numeri Polonicalium, quadraginta octo grossos marcam in quamlibet computando, modo obligatorio a festo Nativitatis Cristi ad aliud inscripsit et obligavit, per ipsum Laurencium tenendi, possidendi ad omnimodam [?] exemcionem juxta cursum terrestrem, dando et admittendo sibi iam exnunc hic circa acta intromissionem realem et effectualem per ministerialem quemcumque Siradiensem ipsis presentibus de jure additum, solusque prefatus Joannes cum uxore sua, ambo manu coniuncta et indivisa pro [...]one ac emctione [?] nominato Laurencio, sub vadio quindecem marcarum de bonis suis fideiubet, subiciendo se ipsum tueri, defendere et pro omnibus damnis et impedimentis intercedere, tocies quocies opus fuerit, ab omnibus et quibusvis personis sexus, status et condicionis cuiusvis ipsum impedientibus et impedire volentibus, ad omnimodam [?] usque exemcionem, nullis modis ewadendo. Et citati prefati Joannes cum uxore, hic circa acta stare et respondere se subiciunt in termino primo tanquam peremtorio, terminum ipsum primum nullis dilacionibus de jure concessis differrendo. Et quo terminum primum differre vellet, illo [?] causam suam amittere debet. Ad quod juri memoriale solutum est.

Or.: Sieradz grodzkie, Libri inscriptionum, 1529-1530, indukta, AGAD sygn. 9, s. 371.

N. Jan Krczonowski z ż. Anną cały swój dział młyna czyli połowę młyna we wsi Krczonowice (parafia Błaszki) N. Wawrzyńcowi Osmólskiemu z Osmolina w 15 grzywnach zastawiają na rok od Narodzenia Pańskiego 1529 roku.

1668 Oblata transactionis inter olim Blasium Wrzalik et Sowczynskie

Oblata transactionis inter olim Blasium Wrzalik et Sowczynskie

Actum feria quarta post festum sancti Casimiri Confessoris proxima [7 III] 1668.

Ad officium actaque consularia Gostinensia famatorum Andreae Turkan proconsulis, Joannis Lokiewicz, Jacobi Cytacki, Martini Janyszka et Martini Gospodarek consulum personaliter veniens honestus Felix Wrzalik olim Blasii fabriferrarii frater ab utrinque coniunctus obtulit transactionem seu amicabilem concordiam inter olim fratrem suum et Sowczynskich de Crobia occasione domus et horti post olim Reginam consortem fratris sui factam et initam, petens eandem ad acta suscipi et ingrossari. Cuius tenor de verbo ad verbum erat talis.

„Przez śrzodek¹ na tę zgodę uproszonych, jako Jego Mości X. Walentego Boleckiego altarysty gostyńskiego, Walentego Kobuszewskiego z jednej a Jego Mością X. Mateuszem Conrattem altarystą także gostyńskim, ućciwymi Janem Bernardinkiem i Sebastianem Buławą z drugi stronej przyjaciół², stała się pewna i nieodmienna zgoda między stronami, jako Jego Mością X. Jakubem altarystą krobskim, ućciwymi Wawrzyńcem bracią rodzoną Sowczyńskimi per se stawającymi i imieniem ućciwych Marcina Sowczyńskiego brata ciotecznego tychże panów Sowczyńskich, pro cuius ratihabitione sub onere et vadio infrascripto cavent³, siostrzonkami niebosczyce paniej Reginej Kowalki mieszczki gostyński, bratunkami i sukcesorami przyrodzonymi a ućciwym Błażejem Kowalem pomienionej Reginej Kowalki małżonkiem, w ten niżej opisany sposób.

Iż wyży mianowani sukcesorowie za decyzją i komplanacją⁴ wyży pomienionych przyjaciół [s. 353] prawo swoje przyrodzone in personam⁵ tegoż pana Błażeja za wzięciem od niego summej sześcidziesiąt złotych, nic sobie ani potomkom swoim nie zachowując ani ekscypując⁶, transfundują⁷ dobra po niej pozostałe i wiecznymi czasy wzdają⁸ i przy odliczeniu summej wyży mianowany księgami gostyńskimi miejskimi⁹ wzdać obowięzują się.

Która summa na raty dwie płacona ma być, jedna na jarmarczek blisko przyszły¹⁰ po Wielkinocy, a druga na święto świętej Małgorzatej [13 VII], bez żadnej dylacyjej¹¹ i prawnych postępków płacone mają być pod zakładem takowyż summej wyży opisanej z obu stron przepadający za niedotrzymaniem tego kontraktu i obowiązku jego w każdym punktcie [!] obserwowanym¹².

Działo się w Gostyniu dnia dwudziestego trzeciego marca, w domu sławetnego pana Jakuba Cytackiego, przy obecności wyży mianowanych przyjaciół i innych wielu, roku tysiącznego sześćsetnego sześćdziesiątego siódmego.”

Oblata literarum

„Mnie wielce łaskawy Panie Dziadku!

Winszuję WM. wesołego Alleluja oraz też i zdrowia dobrego, a podług zgody naszej miasto siebie¹³ posyłam bracią moję rodzoną po złotych trzydzieści, które abyś im WM. raczył wydać. Ja zaś za drugą ratą położoną sam przybędę i kwit zupełny dam. Zatym WM-o Panu Bogu oddaję.

W Krobi, secunda Maii anno 1667.

WM. wszego dobra życzliwy

(-) X. Jakub Sowczyński vicarius, mansionarista et altarista sancti Rochi Confessoris ecclesiae parochialis Crobensis, mp.”

„Roku Pańskiego 1667, dnia wtórego maja zeznawamy tym pisaniem naszym, żeśmy odebrali od pana dziadka Kowala talerów piętnaście¹⁴. Na wtórą ratkę zostaje jeszcze złotych piętnaście, które przychodzą na blisko przyszły święty Mateusz w roku 1667 pod przepadkiem tych złotych piętnastu, którychby nie oddano.

(-) Wawrzyniec Pusczyc, mp.”

Or.: Gostyń, Acta proconsule... 1636-1677, czystopis, sygn. I 22, s. 352-353.

¹ za pośrednictwem.

² tj. jednaczy, arbitrów.

³ za których akceptację (co do postanowień tej ugody) ręczą, pod zakładem niżej opisanym.

⁴ zgodą (z łac. complanatio).

⁵ na osobę.

⁶ wyłączając (łac. excipere).

⁷ przelewają, odstępują (łac. transfundere; stąd słowo „transfer”).

⁸ przenoszą prawo własności (terminowi temu odpowiada łac. resignare).

⁹ księgami, tj. poprzez zapis w księdze (naśladownictwo łac. konstrukcji ablativus instrumenti?).

¹⁰ tj. najbliższy (kalka z łac. proxime ventura).

¹¹ bez zwłoki (łac. dilatio).

¹² tj. przestrzeganym (łac. observandus).

¹³ zamiast przez siebie, osobiście.

¹⁴ W talar liczono wówczas po 3 złp. 15 gr monety dobrej lub 5 złp. (r. 1660) / 7 złp. (1669-1673) monety bieżącej (por. H. Radzikowski: Atlas monet polskich i litewskich od XVI do XVIII wieku, Wydawnictwo Limba, Warszawa 2008).

1499 Vinari

Vinari

Veniens Johannes ministerialis Calisziensis coram judicio domini capitanei iusrestituens, quia prima, secunda, tercia et ultra jus quarta vicibus clamavit generosum dominum Nicolaum Gardzina de Lubrancz castellanum Landensem ut veniret et reponeret iura ex decreto dominorum coram judicio domini capitanei erga iura nobilis Anne consortis nobilis Andree Cuclynowszky videlicet supe [!] medietatem ville Vinary ipsius matrimonii canencia. Qui non venit neque iura prefata coram judicio reproduxit. Et domini judicio presidentes, audita prefati ministerialis iurisrestitucione, iudicialiter decreverunt prefate Anne tenutam et possessionem pacificam et perpetuam dicte medietatis ville Vinari. Et sibi domino Nicolao Gardzyna pro predicta medietate ville Vinari perpetuum imposuerunt silencium. Et decreverunt et dederunt burgrabium Calisziensem ad emensurandum sibi Anne dictam medietatem cottidie et ministerialem ad introligandum etiam cottidie. Super quo dicta Anna adiudicatum solvit.

Or.: Kalisz Gr. 30, inskrypcje-relacje-dekrety/indukta, 1498-1504, k. 156.

Spór o prawo własności do połowy wsi Winary, pomiędzy GD. Mikołajem Gardzina z Lubrańca kasztelanem lędzkim a N. Anną żoną N. Andrzeja Kuklinowskiego (ipsius matrimonii canencia - Winary należą się jej jako dobra macierzyste?) sąd rozstrzyga na korzyść Anny, jako że Gardzina nie stawił się, by udokumentować swe prawa.