1675 Oblata decreti intromissionis Borowskiego in bona olim Gano

[między 19 a 23 VII 1675]
Honoratus Stanislaus Borowski oppidanus {et sca} Gostinensis, scultetus in Xieginki protunc {obtulit} veniens personaliter ad officium actaque advocatialia Gostinensia obtulit eidem officio intromissionem generosi ac magnifici domini Bork Gostynski, authenticam gentilitii sigillo, in bona omnia immobilia post olim famatum Joannem Worecki divendita successoribus olim Sebastiani Gano sculteti de Kosowo, a {sua} se suaque Anna Ganowna consorte legitima suis in praetensionibus obtentam petiitquae illam ad acta praesentia suscipi et ingrossari.	Zacny Stanisław Borowski mieszczanin gostyński, obecnie sołtys w Księginkach, przyszedłszy osobiście przed urząd i akta wójtowskie gostyńskie przyniósł temuż urzędowi intromisję urodzonego jaśnie wielmożnego pana Bork Gostyńskiego, uwiarygodnioną pieczęcią rodową, w dobra wszelkie nieruchome po niegdy sławetnym Janie Woreckim rozsprzedane spadkobiercom niegdy Sebastiana Gano sołtysa z Kosowa, uzyskaną dla siebie i swej prawnej żony Anny Ganówny w wyniku pretensji i poprosił, by ją przyjąć i wciągnąć do akt niniejszych.
Cuius intromissionis series sequitur estque talis:	Której to intromisji osnowa następuje i brzmi tak:
„Andreas Bork Gostynski dominus haereditarius in media Gostyn et alibi.	„Andrzej Bork Gostyński, dziedziczny pan na połowie Gostynia i na innych dobrach.
Universis et singulis quorum interest aut interesse poterit notum facio. Quia authoritate mea haereditaria, qua fungor hac in parte, famatum Stanislaum Borowski civem Dolscensem maritum honestae Annae olim laboriosi {Stanislai} Sebastiani Gano sculteti Cossoviensis et honestae Agnethis Feckowna coniugum legitimorum filiae, quam et praetactam consortem Ganowna praesentique meo decreto in contumatiam laboriosi Martini Pachura sculteti ad praesens Cossoviensis uti detentoris successionis praefatae Ganowna et suppressoris testamenti et inventarii olim Sebastiani Gano, suae consortis et saepe memoratae Annae Ganowna Borowska parentis,	Wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy lub dotyczyć może, wiadomym czynię. Iż powagą mą dziedziczną, którą w tej sprawie stosuję, sławetnego Stanisława Borowskiego mieszczanina dolskiego, męża uczciwej Anny, niegdy pracowitego Sebastiana Gano sołtysa kosowskiego i uczciwej Agnieszki Feckówny prawnych małżonków córki, oraz [samą] rzeczoną żonę Ganównę moim niniejszym dekretem, przy kontumacji pracowitego Marcina Pachury sołtysa obecnie kosowskiego jako siłą zatrzymującego sukcesję wspomnianej Ganówny oraz ukrywającego testament i inwentarz niegdy Sebastiana Gano, rodzica żony jego i często tu wspomnianej Anny Ganówny Borowskiej,
in płosas, ulesinas, praedium prataque tam circa Gostyn quam in fundo villae civilis Brzezie existentia videlicet in genere omnia bona immobilia empta post olim honoratum Joannem Worecki oppidanum Gostinensem iure successionis per partes et divisiones in capita olim successorum Sebastiani Gano devoluta, intromisi et intromitto utendi [s. 529] fruendi fruendi [!], seminandi et quosvis fructus percipiendi uti [?] sibi melius memoratis coniugibus videbitur tam diu,	w płozy, ulesiny, folwark i łąki, tak koło Gostynia jak i na gruntach wsi miejskiej Brzezie leżące, to jest w ogóle we wszystkie dobra nieruchome uzyskane po niegdy zacnym Janie Woreckim mieszczaninie gostyńskim prawem sukcesji przez udziały i podziały na rzecz1 niegdy spadkobierców Sebastiana Gano spadłe, dopuściłem i dopuszczam [z prawem] użytkowania, obsiewania i czerpania wszelkich zysków jak tylko im, wspomnianym małżonkom, będzie się podobało,
quoadusque in praetensionibus ex parte praetacti testamenti olim Sebastiani Gano nuncupati in anno Domini 1657 et inventarii bonorum illius relictorum confecti non fuerit per praefatum Martinum Pachura et eius consuccessores honestae Annae Ganowna consorti legitimae Borowskiego satis factum.	tak długo, póki w pretensjach ze strony rzeczonego testamentu niegdy Sebastiana zwanego Gano z roku Pańskiego2 1657 i inwentarza dóbr po nim pozostałych sporządzonego nie stanie się zadość uczciwej Annie Ganównie, małżonce prawnej Borowskiego, przez Marcina Pachurę i jego współspadkobierców.
Datum in Drzenczewo manu propria subscriptum et sigillo communitum in fidem maiorem die 21 Septembris anno Domini 1674.	Wydano w Drzęczewie, ręką własną podpisano i poparto pieczęcią dla większej wiary dnia 21 września roku Pańskiego 1674.
(-) Andrzy Borek Gostynski mpp.”	(-) Andrzy Borek Gostyński ręką własną.”

Źródło: Gostyń, Protocollon advocatiale civitatis Gostinensis, 1666-1675, sygn. I/43, s. 528-529.

¹ dosłownie: na głowy.
² dosłownie: w roku Pańskim; prawdopodobnie należy łączyć ze "sporządzonego".

1679 Testamentum spectabilis olim Adami Lesniewicz

Coram judicio bannito necessario spectabilis et famatorum advocati et scabinorum juratorum civitatis Costensis sabbatho post festum Ascensionis Domini Nostri Jesu Christi [13 V] proxima anno Domini millesimo sexcentesimo septuagesimo nono personaliter constitutus spectabilis dominus Adamus Lesniewicz vir consularis civis Costensis iacens in lecto aegritudinis in domo, corpore quidem languidus, mente tamen sanus et rationis compos bene existens hoc quod sequitur in forma condidit testamentum.¹

Naprzód protestował się² i oświadczył wprzód przed Bogiem i Odkupicielem swoim, iż w wierze ś. katolicki, w który urodzony i okrzcony jest, dokonać swego żywota chce. Duszę swoję miłosierdziu Boga Wszechmogącego, a ciało zięmi ku pogrzebowi kościołowi farskiemu kościańskiemu jako matce swojej oddając, zeznał że summy pieniężny nie masz.

W robocie sukien jest żupanów trzy lazurowych podszytych, a to za wszytkę robotę i sukno, które jeszcze jest, uczyni złotych sto siedmdziesiąt. Słodów na mielcuchu jest dwie pszenne sztuczki do jęczmienny orachuje wierteli piąci do zalania.

Na pogrzeb złotych polskich sto do różnych kościołów nakazał, ojcom dominikanom na pozłotę wielkiego ołtarza złotych trzydzieści, ojcom bernardynom złotych trzydzieści, aby za duszę jego Pana Boga proszono, boży obiad na diskrecją³ małżonki swojej, która że dobrze uczyni, za duszę jego daje, tęż małżonkę swoją przy dobrach wszytkich tak domu jako i ogrodzie [s. 8] zostawuje, bo to wszytko za jej własne pieniądze, który to małżonce wszytko w dyspozycją oddaje i odkazuje.

Pan Janowi Krakowczykowi kołderkę zieloną, która kosztowała złotych ośm, oddał. Wesele swoim kosztem jemu wyprawił, który koszt obiecała mu była powrócić siostra nieboszka jego, ale nie powrócieła, zaczym ma się też już tym Pan Jan Krakowczyk kontentować.

Katarzynie siestrzeńce swojej odkazuje grzywien pięć. Item Mariannie grzywien pięć, które pochodzą od rodzony jego. Suknie sprzedać na zniesienie tych siostrzonek rozkazał. Kontusz lazurowy, u niego guzików srebrnych złocistych dwanaście. Item żupan lazurowy, u niego guzików srebrnych złocistych siedmnaście.

Żupan ciemnozielony z guzikami, których jest dwadzieścia – ten Stanisławowi Lampartowi i kontusz lazurowy i z guzikami srebrnymi odkazuje, bo to po jego ojcu. Kontusz granotowy stary z baranami, u niego guzików złocistych dwanaście. Futro wilcze i to po jego ojcu, zaczym się mu należy. Pas jedwabny, czapkę i konia – to wszytko Stanisławowi Lampartowi nakazuje i nakazał.

Pan Kazimierz Cybulski ma się kontentować sześcią łokci sukna, które już dawno odebrał, atoli jednak jeżeli skąd będzie, nakazuje temuż p. Cybulskiemu grzywien dwie.

A ktobykolwiek się chciał znajdować do tego testamentu i czynił się być krewnym a dalekim, uprasza aby nie był przypuszczon do jego ciężki pracy, bo też niewiele zostanie albo nic. Potrzebno duszy ratować, uprasza po wtóre i po trzecie [s. 9] i tych wszytkich pozywa na Sąd Pański, którzy by przeczyli temu testamentowi.

Zeznał, że złotych pięćdziesiąt, które należą do ołtarza ś. Pawła do fary, zostawają na tym gruncie za panem Andrzejem Dokowiczem krawcem mieszczaninem kościańskim.

Działo się przy obecności sławetnych: pana Walentego Renzera rajcy, pana Jakuba Bizgielca [?] wujta, pana Kaspra Nędzerzewskiego, pana Jana Wilczkowica ławnikach, pana Jana Buldskiego [?] pisarza kościańskiego, mieszczan kościańskich, roku i dnia iako wyży.

Za opiekunów obrał małżonce swojej: pana Walentego Renzera rajcę, pana Kaspra Nędzerzewskiego.

Quod quidem testamentum inquantum iuri communi non fuerit contrarium.⁴

[in dorso] Testamentum spectabilis olim Adami Lesniewicz.⁵

Źródło: Kościan, Testamenty mieszczan kościańskich i mieszkańców wsi należących do miasta Kościana, 1640-1690 i XVIII w., sygn. I/22, luzy, s. 7-9

¹ Przed sądem w potrzebie gajonym zacnie sławetnego oraz sławetnych wójta i ławników przysiężnych miasta Kościana w sobotę po święcie Wniebowstąpienia Pana Naszego Jezusa Chrystusa [13 V] roku Pańskiego 1679 osobiście wystąpił zacnie sławetny pan Adam Leśniewicz rajca miasta Kościana, spoczywając na łożu niemocy w domu, na ciele wprawdzie chory, wszakże na umyśle zdrów i na rozumie sprawny, sporządził testament w formie jak niżej.

² złożył oświadczenie.

³ tj. pozostawia decyzji.

⁴ Który to testament, o ile by nie był przeciwny prawu powszechnemu [zdanie urwane?].

⁵ Testament zacnie sławetnego niegdy Adama Leśniewicza.

1642 Testamentum honesti Adami Ryta de villa Rokosowo

Testamentum honesti Adami Ryta de villa Rokosowo.¹

Actum feria sexta ante festum Sanctissimae ac Individuae Trinitatis [13 VI] proxima, anno Domini millesimo sexcentesimo quadragesimo secundo.²

Coram spectabilibus Andrea Sztor advocato, Joannes Ciepa scabino iurato atque Alberto Krolicio notario [s. 59] iurato oppidi Poniec, bannitum opportunum judicium celebrantibus, constitutus personaliter honestus Adamus Rytha, corpore quidem valetudinarius, mente tamen sanus et rationis compos existens, in praesentia admodum reverendi Pauli Gołecki parochi Ponecensis nec non reverendi Gregorii Colensis concionatoris Ponecensis, talem bonorum suorum ordinationem fecit et testamentum seu ultimam voluntatem condidit in hunc qui sequitur modum.³

Naprzód duszę swoję Panu Bogu a ciało ziemi podług zwyczaju katolickiego oddać rozkazał.

Na różnych miejscach długów, które jemu winno, zeznanie.

U pana Andrzeja Sztora mieszczanina i wójta ponieckiego złotych półtrzecia sta, które sobie na żywność w chorobie i na cyrulika, który go opatrował, a ostatek na wyprawę ciała swego pogrzebową naznaczył. Z tej także summy złotych półtrzecia set księży poniecki⁴ każdemu z osobna leguje po twardym talarze, a Jego Mości Księdzu plebanowi ponieckiemu czerwony złoty. Po tym na Goruszki zakonnikom na msze złotych dziesięć. Do Osieczny także na msze zakonnikom złotych drugie dziesięć, a ubogim: każdemu po groszy trzy.

Po tym zeznał, że ma pożyczanych pieniędzy:

- u Mikołaja Zięby złotych trzysta w Poniecu.

- Item⁵ u Pawła Floryka kuśnierza w Poniecu złotych sto.

- Item u niegdy Macieja Barthmana złotych dwieście.

- Item u Mikołaja Nyklika złotych sto.

- Item u Adama Owczarza alias Fibika na Przedmieściu Ponieckim złotych trzysta.

Z tej summy tysiąca złotych zwyż mianowany, oddaje grzywien czterysta Janowi synowi swojemu w leciech [s. 60] jeszcze nie dorosłemu, o których panowie opiekunowie niży mianowani dla jego na potem pożytku będą zawiadować.

Z tej także summy Dorocie teraźniejszego małżeństwa małżonce oddaje i leguje grzywien dwieście.

- Item w Gostyniu Cyprian pożyczanym sposobem winien mu złotych sto, z których złotych pięćdziesiąt do Różańca w Gostyniu, a drugie pięćdziesiąt do Różańca w Poniecu leguje, na który dług jest tkanka perłami sadzona w zastawie.

- Item w Gostyniu u jaworskiego formanka Cyprianowego zięcia złotych trzysta, na które jest cerograf: z tych pieniędzy leguje złotych sto na formy do kościoła farskiego ponieckiego.

- Item w Gostyniu u Mateusza Cyprianowego zięcia drugiego pieniędzy grzywien dziesięć, które oddaje na potrzeby kościoła farskiego ponieckiego.

- Item u Jorgi kowala Tłustego w Poniecu złotych sześćdziesiąt i dwa. Te pieniądze na poprawę organ ponieckich oddaje.

- Item w Krobi u rzeźnika, którego Jan Osman brat testatoris⁶ i Łukasz Krętek ociec żony jego dobrze zna, co brał ad rationem⁷ summy złotych trzech set, czego nie dobrał i co jeszcze przydzie, to ojcu żony swojej odkazuje.

- Item w Schowie u Pawła sukiennika złotych półczwarta, który sukiennik z Schowy się wyprzedał, ale jednak urząd schowski przy innych długach i ten dług jego miał zaarestować, i w depozycie miejskim mieć na ratuszu.

- Item u Żydów dwu Smolów w Śrzemie, których Jadam owczarz starokrobski dobrze zna, złotych półtora sta za wełnę, które mu winni dwie lecie będą na jesień. [s. 61]

- Item na Drobninie syn stelmachów winien grzywien jedenaście, które na potrzeby kościoła farskiego ponieckiego oddaje.

Długów małych rozporządzenie.

- Naprzód Tomek Śmiełowski na Śmiełowie miejski wsi miasteczka Ponieca winien mu za skopy złotych dwadzieścia i jeden.

- Item Wojciech Śmiełowski mieszczanin poniecki za wołu dziesięć twardych talerów.

- Item u Walentego Fibika w Miechcinie złotych dziewięć.

- Item u Grygra w Janiszewie złotych sześć.

- Item u owczarza w Gościejewicach pożyczanych złotych sześć.

- Item u kaczmarza w Gościejewicach za skopy, piętnaście twardych talerów, jeden po złotych czterech bez groszy sześci.

- Item u skotarza wiejskiego w Ziemlinie złotych dwa.

- Item u Michała zagrodnika w Karcu złoty szesnaście i gr. 15.

- Item u Pawła Wróbla w Karścu groszy piętnaście.

- Item u Desczyka w Krobi za trzynastu skopów, jeden po dwu grzywien i po gr. trzech, a na to mu zadał złotych dziesięć.

- Item u owczarza pańskiego w Poniecu, który zmarł, złotych dwadzieścia.

- Item u Grapy na Drobninie za konia złotych półdwudziesta.

- Item u Rutki w Krobi pożyczanych pieniędzy złotych dziewięć.

Te tedy długi małe wyży wszytkie opisane na potrzeby kościoła farskiego ponieckiego oddaje i odkazuje.

Potem ma długu pewnego w Sarnowie u płóciennika grzywien sto, które na Osmana brata swego, na Mariannę także i Dorotę siostry swoje oddaje, to jest w równy dział. [s. 62]

Długów drugich rozporządzenie.

- U młynarza w Gostyniu Kuczyńskiego imieniem złotych dwieście, na które ma być cerograf.

- Item u Jego Mości Pana Turzyńskiego w Bałczylesie⁸ złotych trzydzieści.

- Item u tegoż Jego Mości Pana Turzyńskiego złotych siedmdziesiąt, na co jest łyżek dziewięć srebrnych w zastawie i cerograf.

- Item u Jej Mości Paniej Andrzejowy Krzyżanowski złotych trzydzieści, na który dług łańcuszek złoty jest w zastawie.

- Item u młynarza szpitalnego w Poniecu złotych czterdzieści.

- Item długów na różnych miejscach, o których Łukasz Krętek ociec żony testatoris wiedzieć może, na złotych dwieście.

- Item u Śmierzchały w Krobi złotych trzysta zapisanych.

- Item u Domagały także w Krobi złotych półtora sta zapisanych.

- Item u Adama Wajdzika w Gostyniu złotych trzysta.

- Item u jedny pewny ossoby, o który niży mianowani egzekutorowie testamentu tego wiedzą, pożyczanych pieniędzy złotych sto i czterdzieści, na który dług jest pewna zastawa.

Z tych długów wzwyż pomienionych, jeżeli Dorotę małżonkę jego pozostałą Pan Bóg rozwiąże, na dziecię posthumum⁹ grzywien czterysta, tak jako i mianowanemu Janowi synowi swojemu superstiti¹⁰ jako i successori posthumo¹¹ in aequalem porcionem¹² oddaje.

Z tegoż długu mianowanego Annie siestrze swojej, która go w chorobie jego pilnowała, oddaje złotych pięćdziesiąt.

Item bydło rogate, to jest krowę [s. 63] jednę i trzy jałowice, Dorocie małżonce wespół i z dziećmi naznacza.

U Jej Mości Paniej Żytowiecki w Żytowiecku ma długu złotych sto i dziesięć, który dług na potrzeby kościoła farskiego ponieckiego leguje.

Owiec rozporządzenie.

- Naprzód ma w najmie u Jego Mości Pana Turzyńskiego w Bałczylesie owiec dziewięćdziesiąt, które na potrzeby kościoła farskiego ponieckiego sprzedawszy oddaje.

- Potem u Jego Mości Pana Cykowskiego w Kociugach owiec starych sto bez czterech, a z młodymi się dzielić na jesień: te owce Dorocie żenie swojej bez młodych oddaje.

- Item u Jego Mości Pana Marcina Gostyńskiego na Drobninie owiec dwieście, a z młodymi się dzielić na jesień.

- Item u Jego Mości Pana Karszeckiego w Łuszkowie owiec sto, a młodymi się dzielić na jesień.

- Item u młynarza w Markowskim młynie owiec sześćdziesiąt i cztery, a młodymi się dzielić na jesień.

- Item u pana szałtysa w Lesznie owiec starych dwadzieścia w najmie.

- Item u Jorgi Kole w Lesznie także owiec starych dwadzieścia.

Które to owce in numero¹³ czterysta i cztery wespół i z młodymi co się pokaże sprzedawszy, summę pieniężną na fundusz za duszę swoję do kościoła farskiego ponieckiego naznacza i leguje.

Na ostatek, cokolwiek by się zebrało, tak z długów w testamencie niniejszym wypisanych (oprócz tych, które [s. 64] iuxta voluntatem testatoris¹⁴ legowane są), jako i które by się na potem gdzieżkolwiek, o których nie pamięta, znalazły, a zgromadzone i odebrane by [?] beły, to baczeniu i w moc do dyspozycyjej jak najlepszy panom egzekutorom testamentu tego zleca i oddaje.

Huius testamenti et ultimae voluntatis suae executores bonorumque suorum dispensatores constituit et ore proprio nominavit famatos Albertum Krolicium, Joannem Ciepa cives Ponecenses, Osmanium civem Krobensem fratrem suum germanum, Lucam Krętek uxoris suae parentem; dans et conferens ipsis omnimodam potestatem eandem suam dispositionem ad effectum perducendi et finaliter in omnibus punctis et articulis iuxta praescriptum suum perficiendi. Quam ordinationem universam morte sua confirmavit.¹⁵

Źródło: Poniec, Księga wójtowska i ławnicza – testamenty, 1626-1736, protokół, sygn. I/48, s. 58-64

¹ Testament uczciwego Adama Ryta ze wsi Rokosowo.

² Zdziałano w piątek przed świętem Najświętszej i Nierozdzielnej Trójcy [13 VI], roku Pańskiego 1642.

³ Przed zacnie sławetnymi Andrzejem Sztor wójtem, Janem Ciepa ławnikiem przysiężnym oraz Wojciechem Królikiem pisarzem przysiężnym miasteczka Poniec, sprawującymi sąd z potrzeby gajony, stanąwszy osobiście uczciwy Adam Ryta wprawdzie na ciele chory, na umyśle jednak zdrowy i na rozumie świadomy, w przytomności przewielebnego Pawła Gołeckiego proboszcza ponieckiego, jak również wielebnego Grzegorza Kolskiego (?) kaznodziei ponieckiego, taką rozporządzenie dóbr swoich uczynił i testament czyli ostatnią wolę ułożył w sposób, jak niżej następuje.

⁴ księży ponieckiej (ta księża – rzeczownik zbiorowy, odmieniany jak rzeczownik rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej; por. tytuł planktu „Posłuchajcie, bracia miła”).

⁵ Także.

⁶ testatoris (łac.) – testatora czyli spadkodawcy.

⁷ na poczet.

⁸ Bączylas.

⁹ pogrobowe.

¹⁰ pozostałemu przy życiu.

¹¹ spadkobiercy pogrobowcowi.

¹² w równych częściach.

¹³ w liczbie.

¹⁴ zgodnie z wolą testatora.

¹⁵ Którego to testamentu i ostatniej woli swej wykonawcami i dóbr swych szafarzami ustanowił i własnymi ustami wyznaczył sławetnych Wojciecha Królika, Jana Ciepę mieszczan ponieckich, Osmana mieszczanina krobskiego brata swego rodzonego, Łukasza Krętka żony swej ojca; dając i udzielając im pełnej władzy doprowadzenia swej dyspozycji do skutku i wreszcie wykonania jej we wszystkich punktach i zapisach zgodnie z jego poleceniem. Któremu to zarządzeniu w całości nadał moc prawną przez swą śmierć.

1741 Subdit se laboriosus Joannes opilio magnifico Kowalski

Actum feria secunda post dominicam Sexagesimae [6 II] proxima anno Domini 1741.	Zdziałano w poniedziałek po niedzieli Sześćdziesiątnicy1 [6 II] roku Pańskiego 1741.
Subdit se laboriosus Joannes opilio magnifico Kowalski. [s. 651]	Pracowity Jan owczarz poddaje się wielmożnemu Kowalskiemu.
Ad officium et acta advocatialia Crobensia, id est ad famatum Casimirum Mulczynski protunc advocatum Crobensem, tum famatos Mathiam Drozdzak, Joannem Ryszkiewicz, Jacobum Poprawski scabinos illius juratos personaliter statutus laboriosus Joannes opilio de Sylesia oriundus palam, libere, benevole verbisque expressis recognovit praesentibusque recognoscit.	Przed urządem i aktami wójtowskimi krobskimi, to jest przed sławetnym Kazimierzem Mulczyński natenczas wójtem krobskim oraz przed sławetnymi Maciejem Drożdżakiem, Janem Ryszkiewiczem i Jakubem Poprawskim, jego ławnikami przysiężnymi osobiście stanąwszy pracowity Jan owczarz ze Śląska pochodzący,  otwarcie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał i niniejszymi zeznaje.
Quia ipse ductus certis rationibus animum suum permoventibus beneficiisque sibi per magnificum Thomam Wierusz Kowalski haeredem bonorum Chwałkowa sat abunde praestitis, praecipue vero quod idem magnificus Kowalski eidem recognoscenti reo mortis ob damna eidem magnifico Kowalski per eundem recognoscentem illata condonavit,	Iż on, wiedziony pewnymi racjami pobudzającymi jego wolę i dobrodziejstwami jemu przez wielmożnego Tomasza Wierusz Kowalskiego dziedzica dóbr Chwałkowa przeobficie mu wyświadczonymi, zwłaszcza zaś iż tenże wielmożny Kowalski tegoż zeznającego na śmierć skazanego za krzywdy temuż wielmożnemu Kowalskiemu przez tegoż zeznającego wyrządzone ułaskawił,
proinde ex his et aliis rationibus se solus sua propria in persona una cum consorte sua Helena ac liberis suis Joanne, Friderico, Rosina, Justina, Marianna procreatis et procreandis subdidit, subjecit et incorporavit, prout quidem subdit, subjicit et incorporat omnesque labores et servitia ab aliis subditis praestari solita eidem magnifico Kowalski ac ejus successoribus, eorundem bonorum haeredibus, se praestiturum offert ac se se declarat.	zatem z tych i innych powodów sam w swej własnej osobie wraz z żoną swą Heleną i dziećmi swymi Janem, Fryderykiem, Rozyną, Justyną i Marianną, dotąd spłodzonymi i tymi, które w przyszłości spłodzi, poddał się, podporządkował i wcielił, jak też poddaje się, podporządkowuje i wciela, oświadczając i zobowiązując się świadczyć wszelkie prace i powinności przez innych poddanych zwykle świadczone temuż wielmożnemu Kowalskiemu i jego spadkobiercom, tychże dóbr dziedzicom.
Quam quidem subditionem idem recognoscens rotha in jure praescripta juramento comprobavit, prout vere et realiter subditus cum uxore et liberis suis existens eidem magnifico haeredi domino suo obedire et persistere in eisdem bonis est adstrictus.	Który to akt poddaństwa tenże zeznający poparł przepisaną prawem rotą przysięgi, jako będąc prawdziwie i rzeczywiście poddanym wraz z żoną i dziećmi swymi został zobowiązany do posłuszeństwa temuż wielmożnemu dziedzicowi, panu swemu i pozostania w tychże dobrach.

Źródło: Krobia, Księga wójtowska 1681-1755, sygn. I/11, czystopis, s. 650-651

[1] Niedziela Sześćdziesiątnicy (łac. dominica Sexagesimae, zwana też od pierwszego słowa formularza mszalnego niedzielą Exsurge) – druga niedziela Przedpościa, do 1969 roku poprzedzającego Wielki Post w Kościele katolickim. Trzecia niedziela Przedpościa (niedziela Pięćdziesiątnicy) była niedzielą poprzedzającą Środę Popielcową, zaś poszczególne niedziele Wielkiego Postu nazywano: I, II, III itd. niedzielą Czterdziestnicy.

1654 Illres et magici Opalenscy coniuges inscronem donationis lapideae approbant

Actum in Pysdri feria sexta post festum Nativitatis Beatissimae Mariae Virginis proxima anno Domini millesimo sexcentesimo quinquagesimo quarto.

Illustres et magnifici Petrus a Bnin Opalenski pallatinus terrarum Podlachiae et Catherina a Leszno coniuges, ipsa quidem Catherina cum eiusdem magnifici pallatini mariti sui assistentia, recedendo etc. recognoverunt.

Quia ipsi satisfaciendo inscriptioni per generosum Albertum Jarochowski illustri et admodum reverendo Thomae Lezynski abbati Wachocensi, Sacrae Regiae Maiestatis thesauri notario, donationem nomine eorundem magnificorum recognoscentium lapideae in platea Patrum Societatis Jesu Varsaviae iacentis per eundem Jarochowski coram actis maioris cancellariae Regni factam [?] in toto et in parte in omnibusque eiusdem donationis punctis et clausulis conditionibusque universis approbant et ratificant, ita prout eadem donatio coram actis memoratis facta latior est,

eandemque lapideam eidem illustri et admodum reverendo Lezynski in posessionem et quemvis usum fructum dimittant et intromissionem iuxta juris formam affectatam et affectandam admittant ac pro evictione sufficienti [?] ab omnibus impedimentis quarumvis personarum eidem illustri et admodum reverendo abbato Wachocensi et eius legitimis successoribus sanguine vinctis cavent et fideiubent, sub vadio sex millium et quingentorum florenorum [... ... ...] in officio castrensi Posnaniensi [...]debunt[...]

Ex protocolo actorum castrensium districtus Pysdrensis extractum.

(-) Maxinski, mp.

[in dorso] Illustres et magnifici Opalenscy coniuges inscriptionem donationis lapideae approbant.

Źródło: Trybunał Koronny Lubelski, Ekstrakty z akt sądów grodzkich pyzdrskich, sygn. 1558, s. 6-7

Piotr z Bnina Opaliński wojewoda podlaski wraz z żoną Katarzyną aprobuje zapis wykonany przed aktami kancelarii wielkiej koronnej przez Wojciecha Jarochowskiego na rzecz Tomasza Leżeńskiego, opata wąchockiego, pisarza skarbu JKM. Mocą tego zapisu Opalińscy darują (=sprzedają?) ks. Leżeńskiemu kamienicę przy ulicy Jezuickiej w Warszawie, pod zakładem 6.500 złp.

1679 Kłodnicka illri et mco Grudzinski subdapiferro Regni contractum tenebitur certum

Actum in castro Naclensi feria quinta in crastino festi sanctae Luciae Virginis et Martyris [14 XII] anno Domini millesimo sexcentesimo septuagesimo nono.	Zdziałano w grodzie nakielskim w czwartek nazajutrz po święcie świętej Łucji Panny i Męczennicy [14 XII] roku Pańskiego 1679.
Coram officio et actis etc. generosa Agnes Kłodnicka olim generosi Alexandri Kłodnicki subdapiferri Braczłaviensis consors derelicta vidua, sana, recedendo etc. recognovit.	Przed urzędem i aktami itd. urodzona Agnieszka Kłodnicka niegdy urodzonego Aleksandra Kłodnickiego podstolego bracławskiego żona pozostała wdowa, zdrowa, odstępując itd. zeznała.
Quia ipsa certum scriptum seu contractum illustri et magnifico Stephano a Grudna Grudzinski subdapiferro Regni etc. ipsique ad manus traditum et servientem de actu et data in eodem scripto specificatis [?] in toto et in parte atque omnibus eiusdem scripti seu contractus ligamentis, punctis et universis conditionibus in ibidem specificatis roborat, confirmat et ratificat, eundemque contractum seu scriptum se tenere, conservare inviolabiliter submittit et obligat, recognitione praesenti mediante.	Iż ona pewien skrypt czyli kontrakt jaśnie wielmożnemu Stefanowi z Grudny Grudzińskiemu podstolemu koronnemu itd., na jego ręce złożony i jego dotyczący (?), zawarty i spisany pod datą w tymże skrypcie wyszczególnioną, tak w całości jak i w części i we wszystkich tegoż skryptu czyli kontraktu zobowiązaniach, punktach i wszelkich warunkach tamże wyszczególnionych roboruje, zatwierdza i ratyfikuje oraz do przestrzegania i nienaruszonego zachowania tegoż kontraktu czyli skryptu zobowiązuje się mocą niniejszego zeznania.
Ex protocollo castrensi Naclensi rescriptum [?] (-) Strzałkowski mp.	Odpis z protokołu grodzkiego nakielskiego. (-) Strzałkowski1 ręką własną
(-) Joannes Proski capitaneus Naclensis.	(-) Jan Proski starosta nakielski
[in dorso] Kłodnicka illustri et magnifico Grudzinski subdapiferro Regni contractum tenebitur certum.	[in dorso] Kłodnicka zobowiązuje się jaśnie wielmożnemu Grudzińskiemu podstolemu koronnemu do przestrzegania pewnego kontraktu.

Źródło: Trybunał Koronny Lubelski, Ekstrakt z akt sądu grodzkiego nakielskiego, sygn. 1560, s. 4-5

¹ Franciszek Stanisław Strzałkowski, podpisek i regent grodzki nakielski.

Dość treściwa roboracja, skracająca wstępne formuły, do tego przemilczająca datę zawarcia roborowanego kontraktu.

1579 Inter GG. Kaczkowscy fratres roboratio contractus

Actum in Pysdri feria sexta ante dominicam Quadragesimalem Oculi proxima, anno Domini millesimo quingentesimo septuagesimo nono.

Constituti personaliter coram officio et actis praesentibus domini capitanei Maioris Poloniae generalis districtus Pysdrensis, generosi Caspar ex una, et Andreas Kaczkowsczy partibus ex altera fratres germani, a iure terrestri et districtu suis propriis in quibus ipsi et bona eorum consistunt recedendo, et se cum omnibus bonis successoribusque suis, iudicio sive officio capitaneali castrensi Posnaniensi quoad actum praesentem submittendo et incorporando, sani mente pariter et corpore existentes, sponte, libere, publice et per expressum recognoverunt, ac se et suos successores sibiipsis invicem mutuo et respective in omnibus bonis suis haereditariis, obligatoriis mobilibus et immobilibus, nunc habitis et in posterum quocunque iuris titullo habendis, inscribunt et obligant,

contractum seu intercisam certam de actu in villa Wszeborz feria sexta in crastino festi sancti Gregorii anni praesentis inter se mutuo conscriptam sigillisque ac manibus suis propriis obsignatam et subscriptam, aliter prout in eodem ipso contractu seu intercisa latius extat descriptum, tam in parte quam in toto tenere, complere et inviolabiliter observare,

sub vadio trium millium florenorum per triginta grossos computatorum [?] peccuniae Polonicalis in casu non completionis praemissorum omnium et singulorum in praefato contractu seu intercisa descriptorum per aliquam partem aut eius successores, alterae parti ipsum contractum seu intercisam in toto ac in parte complendo seu observando, ad solvendum toties quoties opus fuerit succumbendo [?], cittataque aliqua partium praefatum contractum seu intercisam in toto vel in parte non tenens aut non observando vel eius successores per partem alteram eundem contractum seu intercisam in toto et in parte tenendo seu observando aut eius posteros citatione literali in praedictum iuditium sive officium capitaneale castrense Posnaniense, quibus se et successores suos bonaque sua omnia ambae partes praefatae praesentibus incorporaverunt,

tum in primo citationis termino tanquam peremptorio talis pars cittata debebit suique successores debebunt toties quoties opus fuerit stare, parere, respondere et a iudicio vel officio non recedendo, soluto ante omnia vadio nihilominus inscriptioni praesenti in toto ac in parte toties quoties opus fuerit satisfacere ac decretum totumque iuris progressum, tum et exequutionem rei iudicatae in quovis iudicio vel officio usque ad finalem determinationem causae, iuxta suam praesentem submissionem pati,

renunciando in hac parte omnibus exceptionibus, motionibus, appellationibus ad prosequendum [?] easdem adcitationibus, inhibitionibus, decretis quibusvis in simili prolatis, nec differendo eundem terminum ordine iuris in talibus observato, actione pro maiori conventione Regni generali sive particulari, bello, litteris Regalibus, absentia a Regno interregno, servitiis Regiis et Reipublicae, vera vel simplici infirmitate, successorum minorennitate, statutis laudatis et in futurum quomodolibet laudandis, poena trium et ter trium marcarum peccuniae, diverticulis et coloribus iuris quibusvis quaesitis, exquirendis, excogitatis [s. 5] et excogitandis, ac aliis omnibus iuris remediis de iure et consuetudine fieri ac decerni solitis in quocunque gradu existentibus, ac penitus nihil quo evadat praemissa in auxilium sibi assumendo, dilationibus ullis etiam de iure concessis non laborando, intempestiva citationis aut alterius districtus ministerialis terrestris positione praemissa non evadendo, nullosque deffectus praesenti inscriptioni et citationi ex eadem emanati [?], tum et relationi subsequutae obiiciendo sub amissione suae totius et integrae causae.

Quibus omnibus praemissis se benivole ipsae ambae partes submiserunt et ea in se bona quaevis sua et successores suos libere praesentibus assumpserunt, nulla in praemissis praescriptione terrestri obstante. Super quo memoriale officio ambae partes praefatae solverunt.

Ex actis capitanealibus castrensibus districtus Pysdrensis extractum.

Źródło: Trybunał Koronny Lubelski, Ekstrakty z akt sądów grodzkich pyzdrskich, sygn. 1558, s. 4-5

Kasper i Andrzej Kaczkowscy, bracia rodzeni, roborują kontrakt zawarty między sobą we Wszeborzu pod zakładem 3.000 złp. Zapis przed sądem grodzkim pyzdrskim, lecz przedmiot kontraktu pod jurysdykcją sądu grodzkiego poznańskiego. Obfita liczba klauzul w drugiej części dokumentu charakterystyczna dla okresu od połowy XVI do połowy XVII wieku.