1663 Quietatur Poprawczykowa seu Stephanowa per Reginam Dyliczkowna

Quietatur Poprawczykowa seu Stephanowa per Reginam Dyliczkowna

Actum feria secunda post festum sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima [16 VII 1663].

Coram officio actisque advocatialibus Gostinensibus personaliter comparens honesta Regina Dyliczkowna olim honestorum Pauli et Evae coniugum filia cum assistentia honesti Joannis Wilczek de Wolica molitoris mariti sui tanquam tutoris coniugalis, et in praesentia reverendi Joannis Dyliczek vicarii Strzelcensis et Adami Kloska quondam civis Dolscensis patruorum suorum benevole ac per expressum recognovit.

Quia de manibus honestae Sophiae Gospodarkowney olim honesti Stephani Poprawczyk sartoris civis Gostinensis viduae relictae summam triginta tres florenos et grossos decem sortis suae pro domo paterna circa actum resignationis recognitam tulit, levavit, percepit et numeravit. De qua summa realiter et in effectu percepta et numerata eandem Sophiam Poprawczykowa viduam eiusque legitimos haeredes et successores quietavit quietatque actum per praesentem temporibus perpetuis.

Or.: Gostyń, Acta advocatialia Gostinensia, 1659-1679, sygn. I/42, indukta, s. 48.

Regina Dyliczkówna c. ol. Pawła i Ewy w asyście męża Jana Wilczka z Wolicy, młynarza, oraz stryjów, ks. Jana Dyliczka wikariusza w Strzelcach Wielkich oraz Adama Kloski niegdy mieszczanina w Dolsku, kwituje Zofię Gospodarkównę wd. po Stefanie Poprawczyku krawcu z Gostynia z sumy 33 zł 10 gr jako części jej przynależnej ze sprzedaży domu ojca, zeznanej przy akcie sprzedaży tegoż.

1481 Obligacio Noctue cum Zelony

Obligacio Noctue cum Zelony

Zobowiązanie Sowy z Zielonym

Acta sunt anno Domini millesimo quadringentesimo octuagesimo. Coram nobis consulibus preconsule Alberto Radost, Johanne Malek, Jacobo Bronyszyy, Jacobo Sowa stans personaliter Jacobus Sowa manifeste recognovit quia satisfecit et solvit Martino Zelony undecim marcas pro cingulo argenteo, quemquidem Martinus quittat et per presentes recognoscit. Et si aliquod dampnum seu impedimentum idem Jacobus Sowa habuerit, ex tunc idem Martinus Zelony obligatus est eum tueri et cum posteris suis perpetue et inewm. Presentibus testibus consulibus ut supra, scabinis Johanne Kadzorka, Jacobo Szathanek. Hec facta sunt die dominico ipso die Simonis et Jude anno Domini ut supra [28 X 1481].

Zdziałano roku Pańskiego 1480. Przed nami, rajcami i burmistrzem, Wojciechem Radost, Janem Małek, Jakubem Broniszyj, Jakubem Sową stojąc osobiście Jakub Sowa otwarcie zeznał, iż zadośćuczynił i wypłacił Marcinowi Zielonemu 11 grzywien za pas srebrny, którego to Marcin kwituje i niniejszym potwierdza. A jeśli jaką szkodę albo przeszkodę miałby ten Jakub Sowa, wówczas tenże Marcin Zielony zobowiązany jest go chronić, i z potomkami swymi, wieczyście i na wieki. W przytomności świadków rajców jak wyżej, ławników Jana Kadziorki i Jakuba Szatanka. Działo się w niedzielę w sam dzień Szymona i Judy roku Pańskiego jak wyżej.

Or.: Kowal radziecka, 1429-1554, AGAD sygn. 1, s. 211.

Uw.: W akcie błędna data roczna.

1532 Grzibowskych qwyth

Grzibowskych qwyth

Constitutus personaliter coram juditio terrestri nobilis Phillipus de Starsze Grzibowo sponte, libere et publice recognovit ei satisfactum a nobilibus Laurentio et Stanislao Robaschkow Grzybowskich pro viginti marcis pecuniarum monete et numeri Polonicalium consuetorum perlucrorum nobilium olim Jacobi et Nicolai heredum in Krczonowycz Grzibowo, in et super sorte nobilis olim Laurentii Grzibowsky de Krczonowycz Grzibowo videlicet in plossa que iacet penes limitem alias podle myedze Suchego ex una et penes limitem dictum Radochowska ex alia parte perlucratorum et patri eiusdem Phillipi olim Andreae Grzibowski in vim reemptionis inscriptorum.

Racione cuius satisfactionis ipse nobilis Phillippus Grzibowsky prefatus eosdem Stanislaum et Laurentium Robaszki Grzibowskie [k. 1v] pro prefatis viginti marcis pecuniarum perlucrorum quietat, absolvit et liberos temporibus perpetuis mittit, juraque sua et literas super summam prefatam viginti marcarum perlucrorum cassat, mortifficat et in nihilum temporibus perpetuis redigit. Super quo ipsi Stanislaus et Laurentius Grzibowsczi prefati adiudicatum solverunt.

Or.: Gniezno Z. 14, inskrypcje-relacje-dekrety/indukta, 1532-1535;1563, k. 1-1v.

Dworzaczek:

Grodzkie i ziemskie > Gniezno > Część 1

2 (Nr. 262) 1532

N. Filip de Starsze Grzibowo kwit. Wawrzyńca i Stanisława Robaschków Grzybowskich z 20 grz. ol. Jakub i Michał dziedzice w Krczonowicz Grzybowo, część ol. Wawrzyńca G. w Krcz. G.; ojciec Filipa ol. Andrzej Grz. (f. 1)

Acta Castrensia:

20 grz. przysądzonych (perlucra, perlucrata) ol. Jakubowi i Michałowi na dziale ol. Wawrzyńca (płosa roli podle miedzy Suchego z jednej i podle miedzy Radochowskiej z drugiej strony) i zapisanych na wyderkaf ol. Andrzejowi.

1532 Chwalibogowski Mosczenyczski

Chwalibogowski Mosczenyczski

Constitutus personaliter coram iudicio terrestri nobilis Stanislaus Chwalibogowsky sponte libereque recognovit ei satis factum esse pro octo marcis pecuniarum monete et numeri Polonicalium certi, veri legitimique debiti a nobili Mathia Mosczenyczsky alias Chwalibogowski fratre suo germano, sibi nobili Stanislo [!] per ipsum Mathiam libro domini capitanei Maioris Poloniae districtus Gneznensis solvere obligatis et inscriptis, ad racionem summe principalis tredecim marcarum pecuniarum eodem libro contentae, prout eadem inscriptio latius disponit.

Racione cuius satisfactionis ipse nobilis Stanislaus ipsum Mathiam Mosczenyczski prefatum de prefata summa octo marcarum pecuniarum quietat, absolvit et liberum temporibus perpetuis mittit, inscripcionemque suam super quinque marcas pecuniarum residuitatis summae prefate tredecim marcarum pecuniarum in robore conservat et super ipsas octo marcas cassat, mortificat in nihilumque perpetuo redigit. Super quo ipse Mathias prefatus adiudicatum solvit.

Or.: Gniezno Z. 14, inskrypcje-relacje-dekrety/indukta, 1532-1535;1563, k. 1.

Dworzaczek:

Grodzkie i ziemskie > Gniezno > Część 1

1 (Nr. 262) 1532

N. Stanisław Chwalibogowski kwit. z 8 grz. długu Macieja Mosczeniczskiego alias Chwalibogowskiego brata swego rodz. (f. 1)

Acta Castrensia:

Grodzki zapis dłużny opiewał na 13 grz., do spłaty pozostaje więc 5 grz.

1556 Constitucio plenipotentis

Constitucio plenipotentis

Coram officio consulari personaliter constitutus honestus Franciscus pictor de Viewiersz palam et manifeste recognovit. Quia omni forma iuris meliori qua de iure vel consuetudine potuit in suum verum, legittimum et indubitatum plenipotentem, gestorem et procuratorem elegit et constituit famatum Martinum Radomssky [s. 509] civem Calissiensem, ad tollendum et levandum decem marcas peccuniarum una cum censu ab eisdem decem marcis proveniente, a provido Jacobo barbitonsore cive Calissiensi, dando et conferendo eidem plenariam et omnimodam facultatem agendi et procurandi, unumque vel plures plenipotentes in locum sui substituendi, ab eodemque summam prefatam decem marcarum cum censu tollendi, levandi et percipiendi, de perceptaque quiettandi, promittens quidquid per eundem occasione premissorum actum et constitutum fuerit, ratum, gratum, firmum habere non secus quam si premissis solus adesset. Quam constitucionem idem Franciscus pictor actis connotari peciit et obtinuit.

Actum feria sexta post octavas Sacratissimi Corporis Christi proxima [12 VI] anno 1556.

Or.: Kalisz radziecka, Liber pretorialis, 1547-1556, indukta, APP sygn. 7, s. 508-509.

Franciszek malarz z Wiewierza ustanawia plenipotentem Marcina Radomskiego mieszczanina kaliskiego, celem odbioru 10 grzywien z czynszem od nich od przezornego Jakuba balwierza kaliskiego.

1480 Sciborius de Llobodzicze quiettatur

Acta Siradie feria {secunda} <sexta> post festum Purificacionis [4 II] anno Domini millesimo quadringentesimo octuagesimo coram generoso Jacobo Crokosky etc.

Constitutus personaliter nobilis {Sciborius de Lobodzicze non compulsus etc. publice recognovit} Petrus de Balucz non compulsus etc. publice recognovit. Quia ei nobilis Sciborius de Lobodzicze solvit et satis fecit solucionem expedita pro viginti florenis et tribus florenis Hungaricalibus puri auri et justi ponderis, pro quibus quidem viginti et tres [!] florenos [!!] ipse nobilis Sciborius fideiusserat pro magnifico domino Przedboro olim de Conyeczpole, tenutario in Schadek, prenominato nobili Petro de Balucz, et iam pro prefatis viginti et tribus florenis librum castri Siradiensis perpetualiter mortificavit.

Or.: Sieradz grodzkie, Acta castrensia Siradiensia, 1479-1481, pierwopis, AGAD sygn. 21, s. 126.

N. Piotr z Bałucza [par. Borzyszowice] kwituje N. Ścibora z Łobodzic [par. Małyń] z 23 złotych węgierskich, który o nie poręczył za MD. Przedbora z Koniecpola, tenutariusza szadkowskiego. Obie miejscowości w pow. szadkowskim, jednak wpis w księdze grodzkiej sieradzkiej.

1499 Boczkowo

Boczkowo

Actum in castro Calisiensi feria secunda post festum sancti Andree proxima [2 XII] anno Domini millesimo quadringentesimo nonagesimo nono, presentibus magnifico generoso et nobilibus Ambrosio de Pampovo palatino Siradiensi et capitaneo Maioris Polonie generali, Simone de Zlothkow gladifero et burgrabio Calisiensi, Johanne Palaczski et Petro Gumski.

Veniens nobilis Stanislaus Gayewski de Sulislavicze coram iudicio domini capitanei sponte recognovit, quia sibi nobilis Mathias Droschewski pro viginti marcis pecuniarum, in quibus sibi tres mansos, duos possessionatos et unum desertum, idem Mathias Droschewski inscripserat in villa Boczkowo, satisfecit. Racione eius satisfaccionis prefatus nobilis Stanislaus Gayewski ipsum nobilem Mathiam Droschewski de dictis viginti marcis pecuniarum quittavit et quittat, et demittit prefato Mathie tres mansos, unum possessionatum et duos desertos, in dicta villa Boczkowo, ita prout solus tenuit. Et domini iudicio presidentes iudicialiter decreverunt silencium prefato Stanislao Gayewski pro viginti marcis prefatis pecuniarum et pro mansis prefatis in dicta villa Boczkowo, et sibi Mathie Droschewski pro dictis viginti marcis pecuniarum evasionem et tenutam ac possessionem predictorum trium mansorum in prefata villa Boczkowo adiudicaverunt. Super quo prefatus Mathias Droschewski adiudicatum solvit.

Or.: Kalisz Gr. 30, inskrypcje-relacje-dekrety/indukta, 1498-1504, k. 149v.

Teki Dworzaczka:

Grodzkie i ziemskie > Kalisz > Inskrypcje > XVI wiek

4658 (Nr. 5) 1499

Stanisł. Gajewski z Sulisławic, kwit. Macieja Droszewskiego z 20 grz., w których 2 ł. os. i 1 ł. pus. Maciej jemu w Boczkowie zapisał (f. 149v)

1604 Zichlinski per Radolinski quietatur

Actum in castro Calissiensi feria  tertia ipso festo sancti Mathaei Apostoli et Evangelistae [21 IX] anno Domini millesimo sexcentesimo quarto.	Zdziałano w grodzie kaliskim we  wtorek w samo święto św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty [21 IX] roku Pańskiego 1604.
Zichlinski per Radolinski quietatur.	Żychliński kwitowany jest przez Radolińskiego.
Coram officio et actis praesentibus castrensibus Calissiensibus personaliter comparens nobilis Hieronimus Radolinski olim Pauli filius, mente corporeque sanus, palam ac benevole recognovit.	Przed urzędem i aktami niniejszymi grodzkimi kaliskimi osobiście stanąwszy szlachetny Hieronim Radoliński niegdy Pawła syn, zdrów na ciele i umyśle, jawnie i dobrowolnie zeznał.
Quia quietavit quietatque praesentibus generosum Rochum Zichlinski de duobus millibus florenis pecuniae Polonicalis consuetae per eum sibi actis capitanealibus districtus Coninensis ad solvendum quomodolibet inscriptis et inscriptionem eandem cassat et annihilat in aevum.	Iż skwitował i kwituje niniejszym urodzonego Rocha Żychlińskiego z 2.000 złotych w pieniądzu polskim zwykłym przez niego jemu przed aktami starościńskimi powiatu konińskiego do spłaty w dowolny sposób zapisanych, a zapis ów kasuje i unieważnia na wieki.

Or.: Kalisz Gr. 90, inskrypcje/indukta, s. 1897.

1749 Calculatio cum ministris ecclesiae Sarnoviensis

Ad majorem Dei gloriam.	Na większą chwałę Bożą.
Anno Domini 1749, die 2 Maii coram perillustri domino Joanne Zakrzewski canonico cathedrali Posnaniensi, praeposito ecclesiae Sarnoviensis, facta est calculatio cum famatis ministris praefatae ecclesiae: Casimiro Sikora et Francisco Zarembowicz, in praesentia honoratorum Mathiae Sadzikowski proconsulis et Mathaei Niewitecki notarii civitatis Sarnoviensis. In qua calculatione a praefato praeposito plene quietati sunt pro anterioribus annis ad hanc usque diem inclusive. Residuae adhuc pecuniae manent in aerario ecclesiae seu carbona fl. pl. 22 dico viginti duo, gr. 26 dico viginti sex.	Roku Pańskiego 1749, dnia 2 maja przed prześwietnym księdzem Janem Zakrzewskim kanonikiem katedralnym poznańskim, prepozytem kościoła w Sarnowie, przeprowadzono rozliczenie ze sławetnymi sługami1 tegoż kościoła: Kazimierzem Sikorą i Franciszkiem Zarembowiczem, w obecności zacnie sławetnych Macieja Sadzikowskiego burmistrza i Mateusza Niewiteckiego pisarza miasta Sarnowy. Podczas tego rozliczenia wspomniany proboszcz skwitował ich za poprzednie lata aż do dziś włącznie. Reszta pieniędzy zostaje w kasie kościelnej: złotych polskich 22, słownie „dwadzieścia dwa”, groszy 26, słownie „dwadzieścia sześć”.
NB. Per triennium ante adventum praefati praepositi 3tia pars proventuum funebralium non cessit ecclesiae, proinde et exinde calculum non dederunt.	NB. Przez trzy lata przed przybyciem obecnego proboszcza trzecia część dochodów z pogrzebów nie przypadała kościołowi, dlatego [słudzy kościoła] nie rozliczyli się z niej.
(-) Joannes Wyssogotta Zakrzewski canonicus cathedralis Posnaniensis, parochus loci, mp. (-) Maciey Sadzikowski burmistrz sarnowski, mp. (-) Mateusz Niewitecki pisarz miasta Sarnowy, mp.	(-) Jan Wyssogotta Zakrzewski, kanonik katedralny poznański, proboszcz miejscowy, ręką własną. (-) Maciej Sadzikowski burmistrz sarnowski, ręką własną. (-) Mateusz Niewitecki pisarz miasta Sarnowy, ręką własną.
In locum supranominati famati Francisci Zarembowicz adoptatus in ministrum ecclesiae famatus Casimirus Sikorski civis Sarnoviensis solitumque praestitit juramentum in praesentia subscriptorum.	W miejsce wyżej wymienionego sławetnego Franciszka Zarembowicza jako sługa kościelny przyjęty został Kazimierz Sikorski, mieszczanin sarnowski. W obecności wyżej podpisanych złożył on zwyczajową przysięgę.

Or.: Parafia Sarnowa, Liber Copulatorum ab anno 1744, AAP sygn. PM 263/01, s. 251.

Rozliczenie służących kościelnych przez nowego proboszcza. Na tej samej stronie znajduje się też rota przysięgi innego sługi kościelnego z roku 1769 w języku polskim.

¹ Kościelny, trzymający też nadzór nad kasą kościelną. Zwany w źródłach różnie: minister ecclesiae, oeconomus ecclesiae, ecclesiasticus, aedituus, vitricus itp.

1635 Abrenunciat ex bonis paternis et maternis honestus Vitus Michaelis pistoris filius de villa Antiqua Gostin

Abrenunciat ex bonis paternis et maternis honestus Vitus Michaelis pistoris filius de villa Antiqua Gostin.	Uczciwy Wit, syn Michała piekarza ze wsi Stary Gostyń, zrzeka się dóbr ojczystych i macierzystych.
Actum sabbatho post festum Conversionis sancti Pauli Apostoli [27 I] proxima, anno Domini millesimo sexcentesimo trigesimo quinto.	Zdziałano w sobotę po święcie Nawrócenia świętego Pawła Apostoła [27 I], roku Pańskiego 1635.
Coram officio advocatiali civitatis Gostinae, famato Joanne Lorkowicz advocato et famatis Mathaeo Gestwic, Andrea Drabik, Valentino Porwał, Alberto Aptekarczyk et Alberto Kapustka scabinorum juratorum personaliter constitutus honestus Vitus honesti Michaelis pistoris filius ex Elisabetha primi matrimonii procreatus, sanus mente et corpore existens pure, libere ac manifeste recognovit.	Przed urzędem wójtowskim miasta Gostynia, sławetnym Janem Lorkowiczem wójtem i sławetnymi Mateuszem Gestwic, Andrzejem Drabik, Walentym Porwał, Wojciechem Aptekarczykiem i Wojciechem Kapustka ławnikami przysiężnymi osobiście stanąwszy uczciwy Wit, syn uczciwego Michała piekarza spłodzony z Elżbiety z pierwszego małżeństwa, zdrów na ciele i umyśle jasno, dobrowolnie i otwarcie zeznał.
Quia ipsi satis factum est ex bonis paternis et maternis omnibus tam mobilibus quam immobilibus a honesto Michaele patre et Elisabetha secundi matrimonii matre parentibus ipsius, ex qua satisfactione perfecta et realiter persoluta {...} Michaelem patrem et Elisabetham novercam perpetuis temporibus quietavit uti quietat praesentibus recognitione sua praesenti mediante.	Iż mu się stało zadość z dóbr ojczystych i macierzystych wszelkich, tak ruchomych jak nieruchomych, od uczciwego Michała ojca i Elżbiety z drugiego małżeństwa matki, rodziców jego, z którego to zadośćuczynienia wykonanego i rzeczywiście spłaconego {...} Michała ojca i Elżbietę macochę po wieczne czasy skwitował, jako i kwituje niniejszym za pośrednictwem swego zeznania niniejszego.
Certioris fidei gratia actis ingrossatum.	Dla większej wiarygodności do akt wciągnięto.

Źródło: Gostyń, Acta advocatialia Gostinensia, 1635-1659, indukta, sygn. I/37, s. 17

1638 Executores testamenti olim Rinartha quietantur

Executores testamenti olim Rinartha quietantur.	Kwituje się wykonawców testamentu niegdy Rynarta.
Ad officium et in praesentiam spectabilis domini advocati civitatis Costensis personaliter veniens famatus Georgius Won pictor, civis Costensis, tanquam ecclesiae Sanctissimi Corporis Christi provisor, sanus mente corporeque existens, libere ac manifeste recognovit se a famatis Thoma Weglar scabino et Martino Berka lanio, civibus Costensibus, tanquam testamentariae dispositionis olim honesti Matthiae Rynarth plateae Kielczewko inclyti ac venerabilis capituli Posnaniensis fundi incolae executoribus, percepisse decem florenos Polonicales per eundem olim Rynarth ad praefatam ecclesiam testamento legatos, de quibus decem florenis eosdem executores quietat per praesentes. Actum feria sexta ante dominica Misericordiae [18 IV 1638].	Przed urząd i przed obliczność zacnie sławetnego pana wójta miasta Kościana osobiście przyszedłszy sławetny Jerzy Won, malarz, mieszczanin kościański, jako prowizor kościoła Bożego Ciała, zdrowym na ciele i umyśle będąc dobrowolnie i otwarcie zeznał, iż od sławetnych Tomasza Weglar ławnika i Marcina Berka rzeźnika, mieszczan kościańskich, jako wykonawców postanowienia testamentowego niegdy uczciwego Macieja Rynarta, mieszkańca ulicy Kiełczewko własności prześwietnej i czcigodnej kapituły poznańskiej, przyjął 10 złotych polskich przez tegoż niegdy Rynarta na rzeczony kościół w testamencie legowanych, z których to 10 złotych tychże wykonawców kwituje niniejszym. Zdziałano w piątek przed niedzielą Misericordiae [18 IV 1638].
Ibidem personaliter comparens famatus Joannes Wierzba ecclesiae parochialis Costensis oeconomus, civis Costensis, publice ac per expressum suo et famati Jacobi Złotnicki coeconomi sui pro tunc absentis nomine quietavit suprascriptos executores de decem florenis Polonicalibus per memoratum olim Matthiam Rynarth ecclesiae suprascriptae testamento legatis. Actum ut supra.	Tamże osobiście stanąwszy sławetny Jan Wierzba ekonom kościoła parafialnego w Kościanie, mieszczanin kościański, oficjalnie i wyraźnie w swoim i sławetnego Jakuba Złotnickiego drugiego ekonoma tu nieobecnego imieniu skwitował wyżej wymienionych wykonawców z 10 złotych polskich przez wspomnianego niegdy Macieja Rynarta kościołowi wyżej wymienionemu w testamencie legowanych. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem constitutus personaliter famatus Paulus Krus fraternitatis Sacratissimi Rosarii senior recognovit. Quia ab iisdem suprascriptis executoribus levavit summam quinquaginta florenorum Polonicalium per praefatum olim Matthiam Rynarth eidem fraternitati Sacratissimi Rosarii legatam et fundatam. Quos de reali extraditione summae praefatae quietat praesentibus. Actum ut supra.	Tamże stanąwszy osobiście sławetny Paweł Krus, starszy Bractwa Różańca Świętego, zeznał, iż od tychże wyżej wspomnianych wykonawców odebrał sumę 50 złotych polskich przez rzeczonego niegdy Macieja Rynarta temuż Bractwu Różańca Świętego legowaną i ufundowaną, których z faktycznego wydania sumy wspomnianej kwituje niniejszym. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem personaliter comparentes famati Joannes Wierzba et Martinus Berka cives Costenses, contubernii lanionum Costensium seniores, sani ac liberi per omnia existentes libere ac manifeste eiusdem olim Matthiae Rynarth executores ob realem sibi per ipsos [s. 132] extraditionem summae centum florenorum Polonicalium per eundem olim Matthiam Rynarth ad altare eiusdem contubernii idque pro coemendum censum altaristae praefati altaris fundatae quietaverunt in perpetuum. Actum ut supra.	Tamże osobiście stanąwszy sławetni Jan Wierzba i Marcin Berka mieszczanie kościańscy, starsi cechu rzeźników w Kościanie, zdrowi i całkowicie wolni dobrowolnie i otwarcie tegoż niegdy Macieja Rynarta wykonawców z faktycznego im przez tamtych wydania sumy 100 złotych polskich przez tegoż niegdy Macieja na ołtarz tegoż cechu, to jest na zakup czynszu dla altarysty rzeczonego ołtarza ufundowanej skwitowali na wieki. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem veniens personaliter reverendus Matthaeus Costius vicarius in Gostin quietavit saepefatos executores de quinque marcis sibi per eundem Matthiam Rynarth testamento donatis in perpetuum. Actum ut supra.	Tamże przyszedłszy osobiście wielebny Mateusz Costius1 wikariusz w Gostyniu skwitował często tu wymienionych wykonawców z 5 grzywien darowanych mu wieczyście w testamencie przez tegoż Macieja Rynarta. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem comparens personaliter honesta Regina olim honesti Bartholomaei Jasiek braseatoris, civis Costensis filia, libere ac manifeste per honestum Joannem Ostrowsky pileatorem, civem Costensem, tutorem ad actum praesentem sibi assumptum quietavit memoratos executores de quinque marcis per eundem olim Rynarth testamento sibi assignatis. Actum ut supra.	Tamże zjawiwszy się osobiście uczciwa Regina, niegdy uczciwego Bartłomieja Jasiek piwowara, mieszczanina kościańskiego córka, dobrowolnie i otwarcie przez uczciwego Jana Ostrowskiego czapnika, mieszczanina kościańskiego, opiekuna dla aktu niniejszego przez nią sobie przybranego, skwitowała wspomnianych wykonawców z 5 grzywien przez tegoż niegdy Rynarta w testamencie dla niej przeznaczonych. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem comparentes personaliter providi Blasius et Andreas Nyklikowie, laboriosi olim Nicolai Nykiel de villa Widziszewo cmetonis filii, quietaverunt memoratos executores de decem marcis Polonicalibus per saepefatum olim Matthiam Rynarth testamento sibi assignatis. Actum ut supra.	Tamże zjawiwszy się osobiście opatrzni Błażej i Andrzej Nyklikowie, pracowitego niegdy Mikołaja Nykiel2 ze wsi Widziszewo kmiecia synowie, skwitowali wspomnianych wykonawców z 10 grzywien polskich przez często tu wspomnianego niegdy Macieja Rynarta w testamencie im przeznaczonych. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem personaliter constitutus honestus Joannes Białoskornik ecclesiae Sancti Spiritus provisor, civis Costensis, quietavit supradictos executores de decem florenis Polonicalibus, iis videlicet quos saepememoratus olim Matthias Rynarth praefatae ecclesiae testamento legavit. Actum ut supra.	Tamże stawiwszy się osobiście uczciwy Jan Białoskórnik prowizor kościoła Świętego Ducha, mieszczanin kościański, skwitował wyżej rzeczonych wykonawców z 10 złotych polskich, tych mianowicie, które często wspomniany niegdy Maciej Rynart rzeczonemu kościołowi w testamencie legował. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem accedentes personaliter famati Martinus Krzywinsky consul et Stanislaus Zlotnicky scabinus, cives Costenses veluti fraternitatis Scapularis in ecclesia parochiali Costensi existentis seniores, benevole recognoverunt se ab iisdem supranominatis executoribus levasse et percepisse summam centum florenorum Polonicalium per memoratum olim Matthiam Rynarth eidem fraternitati testamentaria dispositione legatam et fundatam. De cuius summae perceptione supradicti seniores saepedictos executores quietaverunt et liberos pronuntiaverunt temporibus perpetuis. Actum ut supra.	Tamże przystąpiwszy osobiście sławetni Marcin Krzywiński rajca i Stanisław Złotnicki ławnik, mieszczanie kościańscy, jako starsi Bractwa Szkaplerza istniejącego w kościele parafialnym w Kościanie, dobrowolnie zeznali, iż od tychże wyżej wymienionych wykonawców odebrali i przyjęli sumę 100 złotych polskich przez rzeczonego niegdy Macieja Rynarta temuż bractwu postanowieniem testamentowym legowaną i ufundowaną. Z którego to przyjęcia sumy wyżej wspomniani starsi często wymienianych wykonawców skwitowali i uznali za wolnymi [od zobowiązania] po wieczne czasy. Zdziałano jak wyżej.
Ibidem comparentes personaliter famati Albertus Geblin et Christophorus Woycicky cives Costenses ceu fraternitatis braseatorum Costen(sis) seniores, sani ac liberi per omnia existentes publice ac per expressum recognoverunt. [s. 133] Quia ipsi de manibus famatorum Thomae Weglar et Martini Berka civium Costensium tanquam memorati olim Matthiae Rynarth testamenti executorum tulerunt et in effectu levaverunt centum florenos Polonicales per successores eiusdem olim Rynarth ex residuitate summae remanentis ad altare braseatorum Costen(sium) pro coemendo censu eiusdem altaris altaristae nec non pro absolvendis Sacris pro anima eiusdem olim Rynarth donatos. De quibus centum florenis suprafatos executores quietant. Actum ut supra.	Tamże stanąwszy osobiście sławetni Wojciech Geblin i Krzysztof Wójcicki mieszczanie kościańscy jako starsi bractwa piwowarów w Kościanie, będąc zdrowymi i zupełnie wolnymi oficjalnie i wyraźnie zeznali, iż oni z rąk sławetnych Tomasza Weglara i Marcina Berka mieszczan kościańskich jako wykonawców testamentu wspomnianego niegdy Macieja Rynarta otrzymali i faktycznie pobrali 100 złotych polskich przez spadkobierców tegoż niegdy Rynarta darowanych z pozostałej reszty sumy na ołtarz piwowarów w Kościanie celem zakupu czynszu dla altarysty tegoż ołtarza, jak również na odprawianie mszy za duszę tegoż niegdy Rynarta. Z których to 100 złotych kwitują wyżej wspomnianych wykonawców. Zdziałano jak wyżej.

Źródło: Kościan, Acta advocatialia civitatis Costensis, 1634-1663, indukta, sygn. 141, s. 131-133

¹ Nazwisko zlatynizowane - Kost, Kościński, Kostecki?
² Mikołaja często wówczas wołano Nyklem, stąd prawdopodobne, że kmieć ten nie posiadał rodowego nazwiska, a jego synowie określeni są patronimikiem utworzonym od imienia ojca.

1757 Białkowski plenipotens Nieswiastowskiego illustrem Bninski de summa 50 marcarum quietat.

Białkowski plenipotens Nieswiastowskiego illustrem Bninski de summa 50 marcarum quietat.

Generosus Antonius Białkowski, uti et tanquam per magnificum Joannem Nieswiastowski ad levandam summam infrascriptam actis castrensibus Calissiensibus feria sexta post octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima anno adpraesens currenti inscriptus vadialis plenipotens, de qua plenipotentia officio praesenti per extractum reproducta plenam fecit fidem, sanus mente corporeque existens, nomine ejusdem magnifici principalis sui pro quo cavet recedendo etc. recognovit.

Quia ipse virtute praetactae plenipotentiae suae illustrem magnificum Raphaelem a Bnin Bninski castellanum Sremensem de summa originali quinquaginta marcarum Polonicalium per olim nobilem Vincentium Grabowski super bonis Zalesie in anno millesimo quingentesimo quinquagesimo quarto actis castrensibus collegiatae Sanctae Mariae in summo Posnaniensi ex censu inscripta et mediante decreto castrensi Posnaniensi eidem per magnificum Nieswiastowski mediante quietatione in castro Posnaniensi feria secunda in vigilia festi sancti Laurentii Martyris anno immediate praeterito recognita, una cum censibus retentis persoluta, demum ex vi evictionis per contractum venditorium bonorum Zalesie per illustrem magnificum Bninski magnifico Nieswiastowski cautae, decreto terrestri Costensi inter eosdem feria secunda post dominicam Cantate proxima anno praesenti prolato per eundem illustrem castellanum cum iisdem censibus retentis et simul cum summa originali praetacto collegio exolutis toties dicto magnifico Nieswiastowski pro die hodierna coram actis praesentibus solvi demandata,

realiterque et plenarie una cum censibus eisdem tum et paena luita quatuordecem marcarum decreto annexa {realiter et plenarie} ad manus sui recognoscentis persolutis et enumeratis seu ex vi evictionis <decreto praeallegato et processu> quietavit, absolvit et liberum misit, prout quidem etc. decretum praefatum una cum processu cassat et annihilat.

(-) A. Białkowski plenipotens vadialis

Źródło: Kościan, grodzka Gr. 101, inskrypcje/protokół, s. 329, nr 478

W roku 1554 Wincenty Grabowski pożyczył od kolegiaty NMP in Summo w Poznaniu 50 grzywien, od których miał płacić czynsz. Suma była zabezpieczona jego dobrach Zalesie. W roku 1756 uregulował tę należność Jan Nieświastowski, wypłacając kolegiacie sumę główną wraz z zatrzymanymi od niej czynszami rocznymi. Ponieważ w kontrakcie zakupu Zalesia od Rafała z Bnina Bnińskiego kasztelana śremskiego uzyskał od sprzedawcy ewikcję, dekretem sądu ziemskiego kościańskiego Bniński został zobowiązany do spłaty wspomnianej sumy głównej wraz z czynszami na rzecz Nieświastowskiego. Co czyni niniejszym, dołączając 14 grzywien kary.

Należność przed urzędem grodzkim w Kościanie kwituje Antoni Białkowski, ustanowiony przez Nieświastowskiego plenipotentem zakładnym (plenipotens vadialis) w tej sprawie.

Tytuł wpisu – z regestów rocznych (s. 408).

Wzmianka u Dworzaczka:

Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek

7748 (Nr. 1396) 1554

N. Winc. Grabowski z ż. Małg. Jezewską zap. cz. rocz. na cz. Zalesia p. kośc. (f. 150)

1662 Oblata kwitacji wójta z wyderkafu

Sub eodem actu [7 X 1662]	Pod tą samą datą [7 X 1662].
Spectabilis Matthias Ptaszkowski advocatus Lwowecensis, recedendo a sua iurisdictione, obtulit eidem judicio bannito legali exposito authenticam quietationem officii consulatus Costensis in acta eiu[s]dem judicii ingrossandam, tenoris talis qui sequitur.	Zacnie sławetny Maciej Ptaszkowski wójt lwówecki, odstępując od swojej jurysdykcji, przyniósł temuż sądowi gajonemu, odprawiającemu się zgodnie z prawem, urzędową kwitację urzędu radzieckiego kościańskiego, w celu wprowadzenia jej do akt tegoż sądu, w brzmieniu następującym:
„Coram officio spectabilis consulatus civitatis Costensis comparens personaliter admodum reverendus Augustinus Hempel, ecclesiae Costensis parochialis commendarius et xenodochialis ecclesiae Sancti Spiritus extra maenia dictae civitatis Costensis praepositus, sanus mente et corpore existens, palam benevole verbisque expressis recognovit.	„Przed urzędem zacnie sławetnej rady miasta Kościana osobiście stanąwszy przewielebny Augustyn Hempel, komendarz kościoła parafialnego w Kościanie i prepozyt kościoła szpitalnego Świętego Ducha za murami tegoż miasta Kościana, będąc zdrowym na ciele i umyśle jawnie, dobrowolnie i jasno zeznał.
Quia ipse de manibus famati Matthiae Ptaszkowski viri consularis Lwowecensis summam centum florenorum Polonicalium capitalem, in et super quatuor quartis agri per dictos [!] Ptaszkowskie coniuges obligatam et ad solvendum in vim census reemptitii dicto praeposito vel post eius successori assecuratam, tulit, levavit ac recepit, de cuius summae centum florenorum Polonicalium capitalis repositione, nec non census per annum et medium a memorata summa per octo florenorum provenientis persolutione praefatus reverendus praepositus supranominatum Ptaszkowski eiusque successores quam sufficientissime et officiosissime quietavit, absolvit et liberos pronunciavit, obligationemque memoratam cassat per praesentes.	Iż on wziął, odebrał i przyjął z rąk sławetnego Macieja Ptaszkowskiego rajcy lwóweckiego sumę główną 100 złotych polskich, zapisaną przez rzeczonych [!] małżonków Ptaszkowskich na czterech ćwiartkach roli i zabezpieczoną na poczet czynszu odkupnego dla wspomnianego prepozyta lub jego następcy, z którego to złożenia sumy głównej 100 złotych polskich, jak również ze spłaty należnego od tej sumy za półtora roku czynszu 8 złotych rzeczony wielebny prepozyt wyżej wymienionego Ptaszkowskiego i jego spadkobierców jak najdostateczniej i najsolenniej skwitował i uwolnił, zaś wspomniane zobowiązanie niniejszym [pismem] unieważnia.
Actum sabbatho post festum sancti Matthiae Apostoli et Evangelistae proximo, anno Domini 1662.	Zdziałano w sobotę po święcie św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty, roku Pańskiego 1662.
(L. S.)	(miejsce pieczęci)
Ex protocollo causarum consulatus civitatis Costensis depromptum.”	Wyjęto z protokołu spraw rady miasta Kościana.”

Źródło: Lwówek, wójtowskie, „Liber resignationum, dotalitiorum...”, 1642-1676, protokół, APP sygn. 9, protokół, s. 309

Wyderkafy, których udzielał Kościół, można podzielić na:

a) długoterminowe, traktowane jako pobożny zapis z zamiarem wieczystym, gdy przez kilka pokoleń sumiennie płacono należne odsetki (http://actacastrensia.blogspot.com/2014/07/1753-zapis-10000-zotych-na.html),

b) średnioterminowe, gdy z różnych względów po kilku czy kilkunastu latach decydowano się skorzystać z prawa do odkupienia czynszu (http://actacastrensia.blogspot.com/2014/05/1691-rndus-olszakowicz-communitatem.html),

c) doraźne, będące zwykłą pożyczką.

Powyższy zapis z księgi ławniczej lwóweckiej dotyczy spłaty wyderkafu krótkoterminowego.

1638 Quietatio tutorum Evae Krolczanka etc. de tutoria

Quietatio tutorum Evae Krolczanka etc. de tutoria.	Kwitacja opiekunów Ewy Królczanki itd. z opieki.
Coram eodem iudicio magno bannito personaliter comparens honestus Joannes Sperka una cum consorte sua legittima Eva Krolczanka coniuges legittimi, assumpto ad hunc actum sibi cum [s. 711] consensu mariti sui tutore Gregorio Gugiałka, mente corporeque sani existentes, non ad id compulsi nec coacti, sed benevole, palam unanimique consensu omnes recognoverunt: ipse quidem Sperka uti supremus tutor coniugis suae nomine proprio, praefatus vero Gugialka nomine consortis Joannis Sperka legittimae Evae Krolczanka.	Przed tymże sądem wielkim gajonym osobiście stanąwszy uczciwy Jan Sperka wraz ze swoją prawną żoną Ewą Królczanką, prawni małżonkowie, [Ewa] wziąwszy sobie na potrzeby tego aktu za zgodą męża swojego Grzegorza Gugiałkę jako opiekuna, zdrowi będąc na ciele i umyśle, nie przymuszeni ani zniewoleni, lecz dobrowolnie, otwarcie i za jednomyślną zgodą wszyscy zeznali: sam mianowicie Sperka jako najwyższy opiekun żony swojej we własnym imieniu, rzeczony zaś Gugiałka w imieniu prawnej żony Jana Sperki, Ewy Królczanki.
Quia ipsis plenarie et abunde satisfactum est in omnibus ab honestis Zacharia Teskie et Martino Kryk, tutoribus Evae Krolczanka filiae olim post Matthiam Krol relictae officiose datis et approbatis, quoscunque apud se huc usque post praefatum Krol huic filiae legata detinebant ac habebant. Qua de causa ob receptionem ab ipsis rerum omnium totalem ac effectualem, et computationem condignam factam non solum generalissime ex rebus mobilibus et immobilibus perpetue ac in aevum cum successoribus ipsorum quietarunt, verum etiam de bene administranda ipsorum tutella gratiarum actione praestita liberos pronunciarunt, promittentes nil quidpiam ab ipsis unquam repetituros, nec coram officio quovis requisituros.	Iż całkowicie i zupełnie stało się im zadość we wszystkim od uczciwych Zachariasza Teskie i Marcina Kryk, opiekunów Ewy Królczanki, córki pozostałej po niegdy Macieju Królu, urzędowo przydzielonych i zatwierdzonych, którzy [?] dotąd trzymali u siebie [rzeczy] zapisane tejże córce rzeczonego Króla. Dlatego z całkowitego i skutecznego przyjęcia od nich wszystkich rzeczy, jak i z rzetelnego rozliczenia, nie tylko ogólnie za wszystkie rzeczy ruchome i nieruchome wieczyście i na wieki wraz ze swoimi spadkobiercami ich skwitowali, lecz nadto, dzięki im uczyniwszy, ogłosili ich wolnymi od sprawowania [?] opieki, obiecując że nie będą się już od nich domagać zwrotu czegokolwiek, ani skarżyć przed jakimkolwiek sądem.
Quam sui dimissionem ex tutoria tutores spontanee acceptantes, inscriptionem Joannis Feller factam ratione florenorum quingentorum quinquaginta Evae [?] Krolczanka spectantium ob redditionem ipsorum cassaverunt ac annihilarunt, volentes nullam vim et robur temporibus perpetuis habituram et invalidam fore, suamque quietationem actis praesentibus inscribi cupientes. Quod memoriale iuri solutum [!] obtinuerunt. Actum die anno quibus supra [sc. 12 III 1638].	Którą to odprawę z ich opieki opiekunowie przyjąwszy, zapis Jana Fellera uczyniony w sprawie 550 złotych należnych Ewie Królczance z powodu spłaty tychże skasowali i unieważnili, życząc sobie, by po wsze czasy pozostał bez mocy i wagi, unieważniony, prosząc też o wpisanie kwitacji ich w niniejsze akta. Co uzyskali po opłaceniu należnego pamiętnego. Zdziałano dnia i roku jak wyżej [12 III 1638].

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowskie 1627-1641, czystopis, sygn. 1530, s. 711

1658 Quietant Twardzikowie executores olim providi Sebastiani Gano Cossoviensis sculteti

Quietant Twardzikowie executores olim providi Sebastiani Gano Cossoviensis sculteti.	Twardzikowie kwitują wykonawców [testamentu] niegdy opatrznego Sebastiana Gano sołtysa w Kosowie.
Actum feria sexta ante dominicam Invocavit proxima 1658.	Działo się w piątek przed niedzielą „Invocavit” [roku] 1658.
Coram officio actisque proconsularibus Gostinensibus personaliter comparentes providus Bonaventura Twardzik cmeto de villa Brzezie et honesta Anna honesti Alberti Jarmuzek civis Gostinensis consors cum assistentia eiusdem mariti sui tanquam tutoris naturalis ad actum praesentem assumpti et ab eodem officio approbati, sani mentibus et corporibus existentes, non compulsi neque coacti, sed benevole ac libere, palam verbisque expressis recognoverunt, prout praesentibus recognoscunt	Przed urząd i akta burmistrzowskie gostyńskie osobiście stanąwszy opatrzny Bonawentura Twardzik kmieć ze wsi Brzezie oraz uczciwa Anna, małżonka uczciwego Wojciecha Jarmużka mieszczanina gostyńskiego w asyście tegoż męża swego jako naturalnego opiekuna do aktu niniejszego wybranego i przez tenże urząd zatwierdzonego, zdrowi na umyśle i ciele będąc, nie zmuszeni czy przymuszeni, lecz dobrowolnie i swobodnie, otwarcie i wyraźnie zeznali, jak też niniejszym zeznają
se levasse ac recepisse summam florenorum ducentorum de manibus famati Joannis Lokiewicz proconsulis pro tunc Gostinensis executoris vero testamenti olim providi Sebastiani Gano Cossoviensis sculteti, quam summam praefatam ducentorum florenorum famatus olim Joannes Worecki notarius et civis Gostinensis de manibus providi olim Martini Twardy cmetonis Brzeznensis parentis praedictorum recognoscentium mutuo acceperat et in prato versus molendinum Kania nuncupatum inscripserat et obligaverat, quod pratum cum aliis bonis post praedictum olim Joannem Worecki dictus olim Sebastianus Gano emit et obtinuit.	iż wzięli i przyjęli sumę 200 złotych z rąk sławetnego Jana Lokiewicza obecnie burmistrza gostyńskiego i wykonawcy testamentu niegdy opatrznego Sebastiana Gano sołtysa w Kosowie, którą to sumę wspomnianą 200 złotych sławetny niegdy Jan Worecki pisarz i mieszczanin gostyński z rąk opatrznego niegdy Marcina Twardego kmiecia w Brzeziu, ojca rzeczonych zeznających, pożyczył był i na łące naprzeciw młyna zwanego Kania zapisał i zastawił był, którą to łąkę z innymi dobrami po wspomnianym niegdy Janie Woreckim rzeczony Sebastian Gano kupił i nabył.
Ex qua summa florenorum ducentorum Polonicalium numerata percepta et in effectu levata idem Bonaventura Twardzik et Anna Jarmuszkowa tanquam naturales successores post praedictum Martinum Twardy parentem suum existentes, eundem dominum Joannem Lokiewicz et alios coexecutores eiusdem post saepe dictum Sebastianum Gano et eius successores quietarunt quietantque actum per praesentem, nihil iam amplius sibi debere ab eisdem executoribus ex eisdem bonis Woreckiego dicentes. Quam summam praetactam dictus Joannes Lokiewicz propriam eisdem recognoscentibus numeravit, et ante omnia debita eandem sibi ex eisdem bonis Woreckiego recepisse promisit.	Z tejże sumy 200 złotych polskich przeliczonej, przyjętej i rzeczywiście podjętej tenże Bonawentura Twardzik i Anna Jarmuszkowa, jako naturalni spadkobiercy po rzeczonym Marcinie Twardym ich ojcu, tegoż pana Jana Lokiewicza i innych współwykonawców po tymże często wzmiankowanym Sebastianie Gano i jego następcach pokwitowali i kwitują niniejszym aktem, oświadczając że wykonawcy [testamentu] nie są już im nic winni z tychże dóbr Woreckiego. Którą to wspomnianą sumę rzeczony Jan Lokiewicz policzył jako własność tychże zeznających i zapewnił, że jest to pierwszy dług ściągnięty (?) z dóbr Woreckiego.

Źródło: Gostyń, „Acta proconsule...” 1636-1677, czystopis, sygn. I 22, s. 215

1676 Slataliną Skałecka quietat

Slataliną Skałecka quietat

Actum in Praetorio Grodziscensi feria 6ta post festum Conceptionis Immaculatae Virginis Mariae proxima 1676.

Ad officium spectabilis domini Jacobi Kostkowicz advocati Grodziscensis eiusque scabinorum juratorum in judicio opportune bannito residens actaque praesentia veniens personaliter honesta Elisabeth Slatalina post decessum pie defuncti spectabilis Stanislai Slatała viri consularis Grodziscensis mariti sui vidua derelicta cum personali assistentia spectabilis domini Joannis Henrici Cichoszeski proconsulis Grodziscensis tutoris sui testamento per dictum Slatała dativi et inscripti, sana liber per omnia existens palam ac benevole recognovit actuque praesenti recognoscit.

Quia ille inhaerendo ultimae voluntati factae die vigesima sexta Augusti anni praesentis, praedicti mariti sui, et eidem satis facien[do] summam florenorum centum Polonicalium legatam per eundem maritum suum honestae Justinae Slatalance sorori suae famati Francisci Skałecki civis Grodziscensis consorti eiusque liberis, tum vestes bambardasque binas in testamento specificatas in facie suprapraefati judicii eidem Justinae Skałecki et eius liberis reposuit, quam summam cum iisdem vestibus et bambardis dicta Skałecka ad se recepit. De quibus receptis tam summa quam vestibus suprapraefata Skałecka soror supranominatae Slatała cum assistentia eiusdem mariti sui Skałecki uti tutoris coniugalis dictam Elisabetham Slatalina eiusque successores quam sufficientissime iudicialiter in perpetuum quietavit absolvit et liberam una cum successoribus suis dimisit, quietatque plenarie, et de omni generali successione tam bonorum mobilium quam immobilium per eundem Slatała morte derelictorum prout fusius et latius contenta huius in testamento obloquuntur. Recognoscendo nihil sibi amplius iuris proprietatis (immo omne ius suum ratione huius successionis, a dictis bonis generaliter omnibus morte dicti Slatała derelictis alienando, et iisdem abrenunciando) successoribus suis de dictis rebus tum etiam summa restare et super esse, atque successionem aliquam apud eandem recognoscentem relinquens et excipiens, ob quod aliquando eam vel eius posteros iure aut alio quovis modo et colore aut praetextu molestare ac inquietare repetereque possit ac valeat. Quam sui quietationem dicta Slatalina cum assistentia suprapraefati tutoris ratam et gratam suscipiens actis praesentibus notandam petiit et obtinuit.

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1669-1677, czystopis, sygn. 1504, s. 601

Pokwitowanie odbioru spadku.

Przed sądem gajonym wójtowskim w ratuszu grodziskim następuje przekazanie rzeczy, które zmarły Stanisław Ślatała, rajca grodziski, zapisał swojej siostrze Justynie, żonie Franciszka Skałeckiego.

Ostatnią wolę Ślatały znajdujemy w grodziskiej „Liber testamentorum” (sygn. 1499, s. 299). Przytaczam dyspozycję dotyczącą Skałeckiej: „Siostrze moiey rodzony Justinie Skalecki leguie y odkazuię złotych sto pospołu z iey dziatkami a siostrankami memi. Ruznice dwie: ptasznice y srotownicę odkazuię takze tym siestrzynkom, trzecią srebrem nabianą zprzedac, sukien dwie, zupąn zelony y kontus lazurowy odkazuię takze tym dzieciom, tym respectem iednak, aby P. Siostra moia odebrawszy na sie tak dziatki swoie złotych sto, iako y inne rzeczy ktore tu są specificowane, nic iusz więcey tak po smierci moiey iako y Małzonki nie upominali się ani zadnego prawa tak ona iako y dziatki iey dobr tak ruchomych iako y nieruhomych [!] nie przywłaszczali sobie ani nie mieli.”

Wydaniem pieniędzy i rzeczy po zmarłym zajęła się Elżbieta Ślatalina. Skałecka kwituje odbiór, potwierdza że prawem sukcesji nic już więcej się jej nie należy oraz wyrzeka się wszelkich pretensji w tym względzie wobec Ślataliny i jej potomków.

1778 Honestus Franciscus Dytrych Franciscum Lange Ministrum Justitiae Grodziscensem de omnibus praetensionibus Quietat

* * *

[Actum Grodzisci Feria Secunda in Crastino Festi Transfigurationis Christi Domini Die scilicet 7ma Mensis Augusti Anno Domini 1775]

Hnstus Franciscus Otto Minister Justitiae Honesto Francisco Lange itidem Ministro Justitiae Domum suam a Rybackich, et Fundum a Civitate coempto Resignat

Przed Sądem Zacnie Sławetnego Andrzeja Chrząnskiego Woyta Grodziskiego y Ławicą Jego Przysięzną z potrzeby zagajonym tudziesz Xięgami ninieyszemi Woytowskiemi Grodziskiemi osobiscie stanąwszy Uczciwi Franciszek Otto Mistrz y Eleonora z Akiermanow Małzonkowie zdrowi na ciele y umysle będąc jawnie jasnie y dobrowolnie zeznali iakoz Aktem ninieyszym zeznaią.

Iz Oni maiąc Dobra swoie tu w Grodzisku przez siebie ukupione iako to nayprzod Grunt ab antiquo do Miasta nalezący od tegoz Miasta Grodziska za własnosc y Dziedzicznym prawem nabyty y drugi Grunt z Domostwem od Sławetnych Rybackich z ogrodkiem małym po Sąsiedztwie pierwszego Gruntu ziedney y Gruntu Sławetnego Zygmunta Szymanskiego obydwa przed Xięgami ninieyszemi Feria 5ta ante Festum Sae Margarethae Virginis et Martyris proximo Die scilicet 11ma Mensis Julii Anno Domini 1771mo sobie rezygnowane w Ulicy Kaciey lezące teraz w iedno złączone, Te tedy Dobra iako wsobie są wymierzone y wyograniczone ze wszystkim Prawem Panstwem własnoscią y tytułem Dziedzicznym nic tam juz sobie ani Sukcessorom swoim nie zostawuiąc ani rezerwuiąc ale toz całe y zupełne Prawo na nizey pomienionych Kupicielow Małzonkow zlewaiąc y transfunduiąc daią daruią ustępuią zaprzedaią y rezygnuią Uczciwym Franciszkowi Lange Mistrzowi y Joannie Maryannie z Dytrychow Małzonkom y Ich Sukcessorom na wiecznosc Ato za Summę Złotych Polskim Tysiąc Osmset Kazdy Złoty po groszy Trzydziesci licząc y komputuiąc rzetelnie odliczonych y do Rąk swoich odebranych z ktorych iak naysolenniey y iak naydostateczniey pomienieni Rekognoscenci pomnienionych Kupicielow Małzonkow y Ich Sukcessorow zakwitowali iakoz Aktem ninieyszym kwituią wiecznemi czasy, Zeznawaiąc ze juz nic a nic od tychze Kupicielow dopominac się będą co by im ztego Domu y Gruntu im zaprzedanych zostawac na potym albo nalezec miało, Daiąc y pozwalaiąc tymze Kupicielom Małzonkom do tych Gruntow y Domu wolney Intromissyi y Posessyi tak dalece zeim juz wolno będzie z temi Dobrami iako swemi własnemi sobie poczynac dac darowac zaprzedac /: nie komu iednak inszemu tylko Mistrzowi :/ y na iak naylepszy swoy y Sukcessorow swoich obrocic pozytek.

Ktora to Rezygnacya y w niey opisane kondycye przez Urząd Woytowski Grodziski approbowana iest habere habere vim et robur perpetuae firmitatis. Na którą to Rezygnacyą etc. Rekognoscenci podpisuią się.

(-) Johan Franß Otto und Mein Ner (?) Fraun Elleonora Ihren Nahmen

[Procentu na JWDwor oddał Franz Otto #10]

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1770-1778, protokół, sygn. 1524, f. 310

* * *

Actum Grodzisci Feria Quarta post Festum Sanctae Hedvigis Viduae Electae Die scilicet 18va Mensis Octobris Anno Domini 1775to

Hnstus Franciscus Lange Minister Justitiae Hnsto Francisco Otto itidem Ministro Justitiae Summam Centum Decem Rejstalarorum ex Provisione Quinque a Cento in Bonis suis inscribit eandem Summam pro imminentibus Festis Nativitate Christi Domini Soluturum se offert.

Do Urzędu y Xiąg ninieyszych Woytowskich Grodziskich osobiscie przyszedłszy Uczciwy Franciszek Lange Mistrz Grodziski zdrowy na Ciele y umysle będąc jawnie jasnie y dobrowolnie zeznał jakoz aktem ninieyszym zeznaie.

Iz on wziąwszy pozyczanym sposobem od Uczciwego Franciszka Otto przed tym Mistrza Grodziskiego a teraz w Miescie Szprutau w Brandeburgii zostaiącego Summę 110 Talarow Kazdy Talar po Złotych Polskich 6 rachuiąc, z Prowizyi po pięc od Sta na Rok, ktorą na przyszłe Swięta Bozego Narodzenia w Roku teraznieyszym wraz y z prowizyą bez wszelkiey kontradykcyi y zwłoki nie tylko oddac assekuruie się, ale dla gruntownieyszego ubespieczenia y obwarowania tęz Summę na Dobrach swoich w Grodzisku mianych y od tegoz Franciszka Otto nie dawno okupionych waruie y zapisuie hac sua personali Recognitione ad praemissa mediante.

Quam quidem Inscriptionem Honestus Franciscus Otto personaliter comparens majoris roboris ac Securitatis gratia petiit ad Acta praesentia suscipi. Quod et obtinuit Ubi in continenti suprascriptus Recognoscens super hanc Inscriptionem se subscripsit idque idiomate Germanice.

(-) Franciscus Lange Scharf- und Nachrichter

[Cassata haec Transactio Transactione die 19na 9bris 1776to]

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1770-1778, protokół, sygn. 1524, f. 321

* * *

Actum Grodzisci Feria Quinta post Dominicam Cantate proxima die scilicet 9na Mensis Maji Anno Domini 1776to

Hnstus Langa Minister Justitiae Grodziscensis Summam 100. Thalerorum Hnsto Dytrych in Bonis suis inscribit

Ad Officium et Acta praesentia Advocatialia et Scabinalia Civitatis Grodzisk personaliter veniens Honestus Franciscus Langa Minister Justitiae Civitatis Grodziscensis sanus mente corporeque existens recognovit.

Quia ipse de Manibus Honesti Francisci Dytrych Ministri Justitiae de Civitate Goray in Silesia sita Vitrici sui Summam 100 Talerorum Pruthenicorum, quemlibet Talerum Sex Florenis Polonicalibus computando et aestimando, in rem et necessitatem suam in Anno immediate praeterito 1775to sibi concreditam tulit levavit numeravit et in effectu ad se recepit, Eandemque Summam 100 Talerorum Pruthenicorum ad se receptam securitatis Causa in Bonis suis hic Grodzisci existentibus et per se a Honesto Francisco Otto Antecedaneo Ministro Justitiae Grodziscensi coemptis ex Provisione Annua Quinque Talerorum a Cento inscribit demonstrat et assecurat, Solutionem Provisionis usque ad Levationem totalis Summae quolibet Anno declarando.

Quam quidem Inscriptionem Honestus Franciscus Dytrych personaliter comparens petiit ad Acta praesentia suscipi et ingrossari, quod prout Juris et Styli est obtinuit. Ubi in continenti suprascriptus Recognoscens super eandem Inscriptionem Summae 100 Talerorum in Bonis suis se subscripsit de tenore tali.

(-) Franciscus Lange, Scharf- und Nachrichter

[Cassata haec Transactio Transactione die 19. Mensis 9bris 1776to]

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1770-1778, protokół, sygn. 1524, f. 362

* * *

[Actum Grodzisci Feria Tertia ante Festum Sanctae Catharinae Virginis et Martyris die scilicet 19na Mensis Novembris Anno Domini 1776to]

Ad Officium et Acta praesentia Advocatialia Civitatis Grodzisk personaliter veniens Honestus Franciscus Lange Minister Justitiae Grodziscensis sanus mente corporeque existens palam sponte libere verbisque expressis ac benevole suo ac Honestae Joannae Mariae de Dytrychy Consortis suae, pro cujus ratihabitione cavet nomine recognovit.

Quia Ipse licetsi Summam 100 Talerorum Pruthenicorum Honesto Francisco Dytrych Ministro Justitiae de Civitate Goray vitrico suo obligaverat eandemque in Bonis suis coram Actis praesentibus Feria 5ta post Dominicam Cantate proxima die scilicet 9na Mensis Maji Anno praesente inscripserat, quoniam autem is idem Honestus Franciscus Dytrych restantem Summam Honesto Francisco Otto itidem coram Actis praesentibus Feria 4ta post Festum Sanctae Hedvigis Viduae Electae proxima die scilicet 18va Mensis 8bris Anno immediate praeterito 1775to per se Recognoscentem inscriptam /: prout binae Quietationes Ejusdem Francisci Otto testantur :/ exolvit, proinde cassatis his binis obligationibus et Inscriptionibus Summam 182 Talerorum Pruthenicorum, quemlibet Talerum 6 florenis Polonicalibus numerando, Honesto Francisco Dytrych Vitrico suo juxta Calculationem inter se factam provenire declarat, Eandemque Summam majoris roboris ac securitatis gratia in Bonis suis hic Grodzisci habentibus locat demonstrat assecurat obligat et inscribit, Solutionem Provisionis per quinque a Cento quolibet Anno usque ad levationem totalis Summae promittendo et assecurando hac sua personali Recognitione ad praemissa mediante.

Quam quidem Inscriptionem Summae 182. Thalerorum Honestus Franciscus Dytrych personaliter comparens petiit ad Acta praesentia suscipi et ingrossari, quod quoniam acta nemini deneganda veniunt obtinuit, obtinetque praesentibus. Ubi in Continenti suprascriptus Recognoscens super hanc Inscriptionem se subscripsit de tenore tali.

(-) Franciscus Lange, Scharfrichter

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1770-1778, protokół, sygn. 1524, f. 401

* * *

Actum Grodzisci Feria Sexta in Crastino Festi Sacratissimi Corporis Christi Domini die scilicet 30. Mensis Maji Anno Domini 1777mo

Inter Honestos Dytrych et Lange Ministros Justitiae Decretum

Inter Honestum Franciscum Dytrych Ministrum Justitiae de Civitate Gurau in Silesia sita Actorem ab una, ----- et Honestum Franciscum Lange itidem Ministrem Justitiae de Civitate Grodzisk occasione Summae 182 Thalerorum Pruthenicorum quemlibet Thalerum Sex Florenis Polonicalibus numerando una cum Provisionibus Actori juxta Inscriptionem coram Actis Advocatialibus Grodziscensibus Feria Tertia ante Festum Sanctae Catharinae Virginis et Martyris proxima Die scilicet Decima Nona Mensis Novembris Anno immediate praeterito Millesimo Septingentesimo Septuagesimo Sexto per Honestum Lange recognitam provenientis Ejusdemque Summae uti in emptionem Bonorum hic Grodzisci per Eundem Honestum Lange ab Actore concreditae et vigore praefatae Inscriptionis in iisdem Bonis locatae, solutionis damnorum ac Litis expensarum tum Itinerum multoties respectu recuperandae ejusdem Summae ad Civitatem Grodzisk erogatae refusionis Citatum ab altera, ----- Partibus per se personaliter comparentibus.

In termino hodierno Honestus Franciscus Dytrych Actor posita Inscriptione praenominatae Summae 182 Pruthenicorum sibi Actori per Citatum in Bonis suis ex provisione Annua recognitae et in pretium Bonorum assumptae Eundem Citatum non tantum ad solutionem ejusdem Summae una cum Provisionibus sed etiam ad restitutionem damnorum Litisque expensarum stringi expetiit.

Citatus vero licet si Summa praefatam 182 Talerorum vere per se ab Actore in emptionem Bonorum suorum acceperit eandemque in Bonis suis inscripserit, sed quoniam modernis temporibus tanta calamitas ex ratione magnarum Expensarum in funera tam Infantis quam et Consortis suae erogatarum Eum tetigit ex qua Calamitate ad solutionem ex nunc praerecensitae Summae in Statu non est, proinde ut ipsi per Officium praesens Termini ad solutionem Actori Ejusdem Summae praefigentur postulavit.

Officium praesens Proconsulare et Advocatiale Civitatis Grodzisk visa et lecta Inscriptione super Summam 182 Thalerorum Pruthenicorum Actori per Citatum coram Actis Advocatialibus facta et pro reali agnita, Eundem Citatum ad solutionem hujusce Summae una cum Provisionibus pertinere declarat, attentoque moderno Citati Statu quod in funera Infantis et Consortis suae non modicas habuit expensas, petitionisque ejus annuendo Summam praefatam in tres Rhatas sive terminos ad exolutionem Citato exdivisit demandando quatenus quolibet medio Anno Citatus Actori ab Actu publicati Decreti hodierni ex Summa Capitali Summam 60 Talerorum Pruthenicorum et grossorum Argentorum 16 una cum Provisionibus exolvat, damnaque ac Litis expensas recompenset idque sub poena Judicio arbitraria in casu contraventionis quolibet in Termino non praestandae solutionis Decrevit et sententiavit Decreti Praesentis vigore.

Źródło: Grodzisk Wlkp., radziecka 1771-1780, sygn. 1525, f. 228

* * *

Actum Grodzisci Sabbatho ante Dominicam Rogationum proxima Die scilicet 23tia Mensis Maji Anno Domini 1778vo

Honestus Franciscus Lange Honesto Francisco Otto Ministro Justitiae Domum resignat

Przed Sądem z potrzeby zagajonym Zacnie Sławetnego Woyciecha Beymy Woyta Grodziskiego y Ławice Jego przysięzney tudziesz Xięgami ninieyszemi Woytowskiemi Grodziskiemi osobiscie stanąwszy Uczciwy Franciszek Lange Mistrz Grodziski zdrowy na Ciele y umysle będąc jawnie jasnie y dobrowolnie zeznał iakoz Aktem ninieyszym zeznaie.

Iz On Domostwo swoie w Kaciey Ulicy między Gruntem Konotowicza z iedney y Ogrodem czyli Sadem Szymanskiego z drugiey strony stoiące ze wszystkim Prawem Panstwem własnoscią y tytułem dziedzicznym tak długo y szeroko iako w Swoich Granicach wymierzony y ograniczony został y iako go przeszli Antecessorowie trzymali y uzywali nic sam juz sobie ani Sukcessorom swoim nie zostawuiąc ani rezerwuiąc ale toz całe y zupełne Prawo na nizey pomienionych Kupicielow zlewaiąc y transfunduiąc daie daruie ustępuie zaprzedaie y rezygnuie Uczciwemu Franciszkowi Otto Mistrzowi y Eleonorze Zonie y Sukcessorom Jego na wiecznosc Ato za Summę Tysiąc Osmset Złotych Polskich Currentis in Regno monetae Kazdy Złoty po groszy Trzydziesci Polskich licząc y komputuiąc rzetelnie na Stole Woytowskim odliczoną y odrachowaną z ktorey to odebrania Summy tenze Uczciwy Franciszek Lange tegoz Franciszka Otto y Jego Sukcessorow iak naysolenniey y iak naydostateczniey zakwitował iakoz Aktem ninieyszym kwituie wiecznemi czasy, Daiąc y pozwalaiąc ex nunc do tegoz Domostwa wolney Jemu Intromissyi y possessyi tak dalece ze Mu iuz wolno będzie z tym Domostwem iako swoim własnym sobie poczynac dac darowac zaprzedac zafrymarczyc y na iak naylepszy swoy y sukcessorow swoich obrocic pozytek. Ewikcyą od wszelkich Impedymentow lub długow ktoreby się do tego Domostwa sciągac miały na Summach swoich pinięznych mianych lub gdzieszkolwiek miec mogących waruie y zapisuie deklaruiąc ninieyszego kupiciela swym kosztem zawsze od tych długow bronic y zastępowac, ato pod Zakładem podobneyze Summy w niedotrzymaniu kupna tey Rezygnacyi przepadac maiącey.

Qui omnes Actus Emptionis Venditionis Resignationis Quietationis Intromissionis Possessionis Evictionis Vadiique Interpositionis Sententia et Authoritate Spectabilis Domini Advocati ac Scabinorum Ejus approbati et confirmati sunt habere vim et robur perpetuae firmitatis. Ubi in continenti suprascriptus Recognoscens super eandem Resignationem se subscripsit de tenore tali.

(-) Franz Lange mpp.

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1770-1778, protokół, sygn. 1524, f. 528

* * *

Actum Grodzisci Feria Sexta infra Octavas Sacratissimi [Corporis] Christi Domini Die scilicet 19na Mensis Junii Anno Domini 1778vo

Hnstus Franciscus Dytrych Franciscum Lange Ministrum Justitiae Grodziscensem de omnibus praetensionibus Quietat.

[okienko na 3/4 strony]

(-) Frantz Dittrüch

Źródło: Grodzisk Wlkp., wójtowska 1770-1778, protokół, sygn. 1524, f. 532

* * *

Podsumowanie

7 VIII 1775

Otto sprzedaje Langemu swoje grunty i dom za 1800 złp. Obaj panowie są katami (łac. Minister Justitiae, niem. Scharfrichter, w księgach grodziskich określany jako Mistrz). Zwróćmy uwagę na ograniczone możliwości dalszego obrotu tą własnością (nb. z formuły końcowej wykreślono słowo "zafrymarczyć"). Wspomniany w umowie zapis zakupu tego domu przez Otto w 1771 roku od Jana Rybackiego, garncarza, za sumę 300 złp. znajdziemy w tej samej księdze wójtowskiej (sygn. 1524) na stronie 44.

18 X 1775

Lange bierze od Otto - obecnie kata w Szprotawie (Szprutau w Brandeburgii) - pożyczkę w wysokości 110 talarów (równowartość 660 ówczesnych złotych polskich) na 5% w stosunku rocznym.

9 V 1776

Lange jeszcze w ubiegłym roku pożyczył od ojczyma swojego Dytrycha, kata w Górze Śląskiej (Goray in Silesia) 100 talarów. Teraz zabezpiecza je na swoich dobrach oraz zobowiązuje się płacić oprocentowanie 5% w stosunku rocznym aż do spłaty należności. Ten i pozostałe zapisy, w których stroną jest Dytrych, sporządzono w drodze wyjątku po łacinie.

19 XI 1776

Ponieważ Dytrych spłacił Otto resztę pożyczki zaciągniętej u Otto przez Langego, przejmując w ten sposób dług Langego w wysokości 182 talarów, Lange zabezpiecza tę należność na dobrach swoich, będzie też płacił odsetki w wysokości 5% w stosunku rocznym. Oba poprzednie zapisy (z 18 X 1775 i 9 V 1776) zostają tym samym unieważnione i otrzymują w księgach wójtowskich adnotację: Cassata haec Transactio Transactione die 19. Mensis 9bris 1776to.

30 V 1777

Dytrych pozwał Langego przed sąd burmistrzowski, żądając spłaty 182 talarów z odsetkami oraz poniesienia przezeń kosztów procesowych, jak również kosztów licznych (multoties) podróży do Grodziska. Na rozprawie sądowej (in termino) pozwany przyznaje, że wprawdzie zapisał powodowi owe 182 talarów na swoich dobrach, jednak ostatnimi czasy zmuszony będąc opłacić wydatki około pogrzebu swego dziecka i żony (dosłownie: dotknęło go nieszczęście z powodu wielkich wydatków pogrzebowych) nie jest w stanie długu spłacić, prosi zatem sąd o wyznaczenie terminów spłaty tej należności.

Sąd burmistrzowski swoim dekretem nakazuje pozwanemu spłacić dług wraz z odsetkami; biorąc zaś pod uwagę, iż na pogrzeby dziecka i żony niemałe wydatki musiał łożyć, przychylając się do jego prośby dzieli należność na raty. I tak, Lange ma spłacić trzy raty w wysokości 60 talarów i 16 srebrnych groszy (w talar liczono bowiem 24 srebrne grosze) każda, w odstępach półrocznych. Ma również ponieść koszty procesowe.

23 V 1778

Lange sprzedaje Otto swój dom za 1800 złp.

19 VI 1778

Dytrych kwituje Langego ze wszystkich pretensji co oznacza, że trzy wyznaczone dekretem sądowym raty zostały uregulowane w terminie. Uwaga: tekstu kwitacji nigdy do księgi nie wprowadzono – w protokole jest tylko data, tytuł i podpis Dytrycha.